Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Komt een vrouw bij de dokter - KluunNiveau 1

Komt een vrouw bij de dokter

Auteur:Kluun
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Podium
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:314
Genre:autobiografisch proza, psychologische roman
Tags:dood, gezin, liefde, overspel, relaties, verliefdheid, waargebeurd, ernstige ziekte
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2006 bekroond met de NS Publieksprijs.
In 2008 bewerkt tot hoorspel door Marlies Cordia.
In 2009 verfilmd door Reinout Oerlemans.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 24 november 2017.

 

Over de auteur

Kluun (17 april 1964) is het pseudoniem van Raymond van der Klundert. Zijn debuut Komt een vrouw bij de dokter was meteen een groot succes en is vertaald in zo'n dertig talen. Het autobiografische (maar niet volledig waarheidsgetrouwe) boek vertelt over een man die zijn vrouw verliest aan kanker. Kluun wist een breed lezerspubliek te trekken. Drie jaar later, in 2006, verschijnt het vervolg: De weduwnaar.
Voordat Kluun schrijver werd, werkte hij in de reclamewereld. Het (ook semi-autobiografische) boek Haantjes gaat over die periode. Kluun is oprichter van de 'Nightwriters', een groep schrijvers die in wisselende samenstelling optreedt. Het optreden moet afwijken van normale voorleesavondjes: 'Een mix tussen een theatervoorstelling, quiz-, comedy- en talkshow. Spannend, snel en sexy. Literatuur zoals het niet bedoeld is.'

Inhoud

Het verhaal begint in 1999. Stijn en Carmen zijn een jong stel met een dochtertje, Luna, van drie jaar oud. Stijn werkt bij een marketingbedrijf en Carmen heeft ook een eigen bedrijf. Het gaat hen voor de wind, totdat Carmen te horen krijgt dat ze borstkanker heeft.
Stijn gaat vaak vreemd, wat Carmen lijkt te hebben geaccepteerd. Nu Carmen steeds zieker wordt, pleegt hij steeds vaker overspel om de spanningen thuis te ontvluchten. Hij krijgt een verhouding met Roos en hij gaat veel van haar houden. Dat is onverteerbaar voor Carmen. Kan Stijn ermee stoppen? En hoe loopt het met Carmen af?

Leesaanwijzingen

Kluun schrijft in heel begrijpelijke taal, waardoor het boek niet ingewikkeld is om te lezen. Maar het thema is niet kinderachtig. Het gaat over kanker, vreemdgaan en over de dood. Als die thema's jou niet aanspreken, is dit boek geen aanrader. De hoofdpersoon komt misschien niet sympathiek op je over, maar het boek zet je wel aan het denken. Bij veel mensen heeft dit boek tot tranen geleid. Als dat geen belemmering voor je is, lees je een aangrijpend en boeiend boek.

Om over na te denken

Kun je je voorstellen hoe je reageert als je weet dat je (liefste) binnenkort zal sterven?
Kun je begip opbrengen voor iemand die vreemdgaat en/of hangt dat af van de omstandigheden?
Wat is 'echte' liefde?

Waardering

'Komt een vrouw bij de dokter heeft veel indruk op mij gemaakt. Dit komt met name door het feit dat mijn vader zelf kanker heeft. Hierdoor kon ik me goed verplaatsen in het boek. In literair opzicht is dit boek geen hoogstandje, maar wel een fijn boek om als beginnend lezer te lezen. Na het boek te hebben gelezen is het leuk om de film te zien. Let er echter op dat boek en film duidelijk verschillen!'
Leerling, 6 vwo, Stedelijk Gymnasium Breda

'Veel mensen vinden Komt een vrouw bij de dokter geen literair boek. Hiermee ben ik het eens, ondanks het feit dat ik dit boek wel op mijn literatuurlijst heb gezet. Het is nog steeds een van de weinige boeken die mij hebben geëmotioneerd. Je wordt meegesleurd in het verhaal en hebt het gevoel alsof je het zelf hebt meegemaakt. Het is met veel emotie recht uit het hart geschreven en klopt daardoor van begin tot eind. Dit is wat het boek toch literair maakt en ik vind het daarom een absolute aanrader.'
Leerling, 6 vwo, Stedelijk Gymnasium Breda

'Er komt een vrouw bij de dokter heb ik in één dag uitgelezen. Het is weliswaar geen literatuur, maar dat maakt niet uit. Het verhaal is zo echt, zo puur en zo goed verwoord. Daar ligt de kracht van dit boek: heftige emoties kunnen beschrijven en zelfs op de lezer kunnen overbrengen. Ik las het verhaal, maar voelde het ook.'
Leerling, 6 vwo, Stedelijk Gymnasium Breda

Meer weten?

kluun.nl | Kluuns eigen website
trouw.nl | interview met Kluun aan de hand van de tien geboden

Geschreven door:

Karin-Ruth Verschuren

Suggesties


Komt een vrouw bij de dokter - KluunNiveau 1

Komt een vrouw bij de dokter

Auteur:Kluun
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Podium
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:314
Genre:autobiografisch proza, psychologische roman
Tags:dood, gezin, liefde, overspel, relaties, verliefdheid, waargebeurd, ernstige ziekte
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2006 bekroond met de NS Publieksprijs.
In 2008 bewerkt tot hoorspel door Marlies Cordia.
In 2009 verfilmd door Reinout Oerlemans.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 24 november 2017.

 

Opdrachten

BoekKluun, Komt een vrouw bij de dokter
NummerN1/1
Niveau1
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focusoordeel
Je leert

je mening over het boek te beargumenteren.

Opdracht

Hieronder staan zes meningen van scholieren die Komt een vrouw bij de dokter hebben gelezen. Noteer bij elke uitspraak of je het er wel of niet mee eens bent en licht je mening toe met een argument of een voorbeeld uit het boek.

  1. Vanaf het begin tot het eind van het boek heb ik me in Stijn kunnen verplaatsen. Zolang Carmen niks van zijn 'foute' gedrag afwist, vond ik dat hij het wel kon maken, want Stijn is een heel goede echtgenoot. In tegenstelling tot andere partners van kankerpatiënten, steunt Stijn zijn vrouw bij alles. En dat Stijn zichzelf daar af en toe iets voor terug wil geven, snap ik dan best.
  2. Wat ik erg leuk vind zijn de songteksten die boven de hoofdstukken staan geschreven. Hiermee geeft Kluun het boek een extra emotionele lading. De onbeschreven gevoelens die je hebt, worden met een songtekst verwoord.
  3. Nadat ik het boek gelezen had voelde ik me heel leeg en best wel verdrietig. Kluun krijgt het voor elkaar alle gevoelens die hij, zijn vrouw Carmen en alle andere personages voelen op jou over te brengen. En dan zo realistisch dat alles wat er in het boek gebeurt je echt raakt.
  4. Het feit dat de auteur ook zijn vrouw heeft verloren aan kanker, en zo dus in dezelfde situatie zat, maakt voor mij dat ik een enorme bewondering heb voor hem, omdat je toch ook maar sterk in je schoenen moet staat, om dit zo op te schrijven.
  5. Mijn eerste reactie was: meer dan 300 bladzijden! Maar daar denk ik nu heel anders over. Het hadden er voor mij naderhand best 400 of 500 mogen zijn, je komt er zo doorheen. Want het boek leest makkelijk en je kunt het niet weg leggen want er gebeuren op elke bladzijden spannende en emotionele dingen.
  6. Tussendoor in het boek staan steeds kleine blokjes met daarin informatie over iets of iemand waarover in het verhaal wordt verteld. Eerst vond ik dit irritant, dan moest je steeds weer uit het verhaal afwijken om zo'n blokje te lezen, maar later vond ik het leuk hoe Kluun dit heeft opgelost, want als je deze informatie in het verhaal zelf zou geven, zou het snel langdradig worden. Kortom, Kluun heeft het boek geweldig geschreven.
Gemaakt doorMarlies Schouwstra



BoekKluun, Komt een vrouw bij de dokter
NummerN1/2
Niveau1
Studielast2 slu
Werkvormtweetal
Focusbetekenis
Je leert

een link leggen tussen het boek en de kaft.

Opdracht
  1. Het boek Komt een vrouw bij de dokter heeft al meerdere kaften gehad. Hieronder zie je er vier. Beschrijf elke kaft nauwkeurig. Zeg iets over de afbeelding, het kleurgebruik, de typografie en de compositie.  
  2. Zoek bij elke kaft een citaat dat goed pas bij de afbeelding op de kaft.
  3. Welke kaft vinden jullie het beste bij het boek passen? Leg helder uit waarom jullie deze kaft kiezen.
  4. Welke tip zouden jullie de maker van deze kaft willen geven om de kaft nóg beter te maken?
 Kevbbd1

Kevbdd2

Kevbdd3         

Kevbdd4

 

Extra

Ontwerp samen een nieuw omslag voor het boek.

Gemaakt doorKarin-Ruth Verschuren



BoekKluun, Komt een vrouw bij de dokter
NummerN1/3
Niveau1
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages
Je leert

je inleven in een van de personages.

Opdracht

Je gaat een brief aan Stijn schrijven vanuit het perspectief van Carmen, Roos of Luna. Kies een van de volgende opdrachten:

  1. Je bent Carmen en je weet dat genezing van je ziekte echt niet meer mogelijk is. Stijn is er weer eens niet; je weet niet eens hoe laat hij vannacht thuis zal komen. Komt hij wel thuis vannacht?
  2. Je bent Roos en je zit thuis te wachten tot Stijn komt. Komt hij wel vanavond? Kan hij weg bij zijn zieke vrouw? Hoeveel aandacht krijg je dit keer? Waarom blijf je bij hem?
  3. Je bent Luna en je hebt net van je vader te horen gekregen dat je moeder niet meer beter zal worden. Je snapt het niet goed: wat betekent het als je niet meer beter wordt? Gaat het net als bij je goudvis?
    *Luna kan natuurlijk nog niet schrijven. Doe maar net of jij werkt bij het kinderdagverblijf waar Luna naartoe gaat en Luna aan jou vertelt wat ze aan Stijn wil zeggen.

Je brief is ongeveer één à anderhalf A4 lang met een normale lettergrootte en regelafstand.

Gemaakt doorKarin-Ruth Verschuren




Komt een vrouw bij de dokter - KluunNiveau 1

Komt een vrouw bij de dokter

Auteur:Kluun
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Podium
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:314
Genre:autobiografisch proza, psychologische roman
Tags:dood, gezin, liefde, overspel, relaties, verliefdheid, waargebeurd, ernstige ziekte
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2006 bekroond met de NS Publieksprijs.
In 2008 bewerkt tot hoorspel door Marlies Cordia.
In 2009 verfilmd door Reinout Oerlemans.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 24 november 2017.

 

Opdrachten

BoekKluun, Komt een vrouw bij de dokter
NummerN2/1
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusbetekenis: neventeksten
Je leert

over de werking van motto's.

Opdracht

Kluun maakt gebruik van 'wramples'. In het boek wordt uitgelegd wat dat zijn: 'Wrample [wremple] [<Eng] (m.), lett.: written sample: een muziek- of tekstfragment dat wordt ingepast in een geschreven tekst. […] Variant op wat in de muziek <met name hiphop en house> bekend staat als een sample: een eerder door derden opgenomen muziekfragment dat gebruikt wordt als onderdeel voor een nieuw stuk muziek.'
Wat Kluun een wrample noemt, heet in de literatuurwetenschap 'motto'. Een motto is een korte tekst (citaat) van een andere schrijver. De lezer moet zelf een verband leggen tussen motto en tekst.

  1. Boven elk hoofdstuk staat een wrample. Kies zelf zeven wramples en leg uit wat het verband is tussen de wrample en de inhoud van het hoofdstuk waar het boven staat.
  2. Wat vind jij van Kluuns gebruik van wramples? Had hij ze ook wel weg kunnen laten of voegen ze echt iets toe aan het verhaal? Licht je antwoord toe. 
Gemaakt doorMarlies Schouwstra



BoekKluun, Komt een vrouw bij de dokter
NummerN2/2
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormtweetal
Focusbetekenis
Je leert

reflecteren op de betekenis van de titel.

Opdracht

Schrijvers en uitgevers denken goed na over de titel die een boek krijgt. Dat geldt ook voor vertalingen. Komt een vrouw bij de dokter is al in veel talen vertaald:

  • In Engeland heet het boek Love life;
  • In Duitsland heet het boek Mitten ins Gesicht (Midden in het gezicht);
  • In Frankrijk heet het boek En plein coeur (Recht in het hart of Vol in het hart);
  • In Noorwegen heet het boek Kvinne går til lege - mann går på by (Vrouw gaat naar de dokter - man gaat de stad in);
  • In Zweden heet het boek En sorts kärlek (Een soort van liefde).
  1. Leg bij elk van de vertaalde titels uit wat jullie denken dat de titel betekent, waar het op slaat én leg uit waarom jullie deze titel beter of juist slechter vinden dan Komt een vrouw bij de dokter
  2. Bedenk samen drie alternatieve titels en leg uit waarom deze titels goed bij het boek passen. 
  3. Leg uit wat de titel Komt een vrouw bij de dokter volgens jullie betekent. Waar slaat het op? 
  4. Welke titel vinden jullie het beste bij het boek passen? Komt een vrouw bij de dokter, een van de vertaalde titels of een van de titels die jullie zelf hebben bedacht? 
Gemaakt doorMarlies Schouwstra



BoekKluun, Komt een vrouw bij de dokter
NummerN2/3
Niveau2
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages
Je leert

de ontwikkeling van een personage beschrijven.

Opdracht

In Komt een vrouw bij de dokter wordt een periode uit het leven van Stijn beschreven. Stijn verandert in de loop van het verhaal.

A

Schrijf een profielstukje (een kort journalistiek stuk waarin een persoon wordt gekarakteriseerd aan de hand van uitspraken van hemzelf en anderen) van 300 tot 500 woorden. Gebruik de onderstaande aandachtspunten als leidraad voor je stuk.
Beschrijf Stijn:

  1. zoals hij is in de periode voorafgaand aan de diagnose van Carmen;
  2. zoals hij is na de (eerste) diagnose;
  3. zoals hij is aan het begin van Carmens ziekte;
  4. zoals hij als al Carmen al een paar maanden ziek is;
  5. zoals hij is als duidelijk is geworden dat Carmen niet meer beter wordt;
  6. zoals hij is in het laatste stadium van Carmens ziekte.

Verwerk de aandachtspunten in een goede lopende tekst (gebruik dus geen opsommingstekens of nummers in je tekst).

B

Welke andere personages maken een ontwikkeling door? Leg bij elk personage beknopt uit hoe deze ontwikkeling verloopt.

Gemaakt doorMarlies Schouwstra




Komt een vrouw bij de dokter - KluunNiveau 1

Komt een vrouw bij de dokter

Auteur:Kluun
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Podium
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:314
Genre:autobiografisch proza, psychologische roman
Tags:dood, gezin, liefde, overspel, relaties, verliefdheid, waargebeurd, ernstige ziekte
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2006 bekroond met de NS Publieksprijs.
In 2008 bewerkt tot hoorspel door Marlies Cordia.
In 2009 verfilmd door Reinout Oerlemans.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 24 november 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Komt een vrouw bij de dokter - KluunNiveau 1

Komt een vrouw bij de dokter

Auteur:Kluun
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Podium
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:314
Genre:autobiografisch proza, psychologische roman
Tags:dood, gezin, liefde, overspel, relaties, verliefdheid, waargebeurd, ernstige ziekte
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2006 bekroond met de NS Publieksprijs.
In 2008 bewerkt tot hoorspel door Marlies Cordia.
In 2009 verfilmd door Reinout Oerlemans.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 24 november 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Komt een vrouw bij de dokter - KluunNiveau 1

Komt een vrouw bij de dokter

Auteur:Kluun
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Podium
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:314
Genre:autobiografisch proza, psychologische roman
Tags:dood, gezin, liefde, overspel, relaties, verliefdheid, waargebeurd, ernstige ziekte
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2006 bekroond met de NS Publieksprijs.
In 2008 bewerkt tot hoorspel door Marlies Cordia.
In 2009 verfilmd door Reinout Oerlemans.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 24 november 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Komt een vrouw bij de dokter - KluunNiveau 1

Komt een vrouw bij de dokter

Auteur:Kluun
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Podium
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:314
Genre:autobiografisch proza, psychologische roman
Tags:dood, gezin, liefde, overspel, relaties, verliefdheid, waargebeurd, ernstige ziekte
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2006 bekroond met de NS Publieksprijs.
In 2008 bewerkt tot hoorspel door Marlies Cordia.
In 2009 verfilmd door Reinout Oerlemans.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 24 november 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Komt een vrouw bij de dokter - KluunNiveau 1

Komt een vrouw bij de dokter

Auteur:Kluun
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Podium
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:314
Genre:autobiografisch proza, psychologische roman
Tags:dood, gezin, liefde, overspel, relaties, verliefdheid, waargebeurd, ernstige ziekte
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2006 bekroond met de NS Publieksprijs.
In 2008 bewerkt tot hoorspel door Marlies Cordia.
In 2009 verfilmd door Reinout Oerlemans.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 24 november 2017.

 

Introductie

Kluun debuteert in 2003 met Komt een vrouw bij de dokter. Hij heeft dit boek geschreven nadat zijn vrouw aan kanker is overleden. Het boek werd door de critici niet positief ontvangen: 'oppervlakkig en plat' was het oordeel. Het werd uiteindelijk wel een verkoopsucces: er zijn meer dan één miljoen exemplaren verkocht en het boek is in zo'n dertig andere landen uitgegeven. In 2006 won het boek de NS Publieksprijs. Het boek is in 2009 verfilmd door regisseur Reinout Oerlemans.  
Na Komt een vrouw bij de dokter heeft Kluun onder andere een boek voor aanstaande vaders geschreven (Help, ik heb mijn vrouw zwanger gemaakt!2004) en een vervolg op Komt een vrouw bij de dokter: De weduwnaar (2006). In 2011 verscheen een beschrijving van zijn tijd bij het marketingbureau in het boek Haantjes.

Inhoud

Let op: onderstaande tekst bevat belangrijke details over de afloop van het verhaal.
Het verhaal begint in 1999. Stijn en Carmen zijn een jong stel met een dochtertje, Luna, van drie jaar oud. Stijn werkt bij een marketingbedrijf en Carmen heeft ook een eigen bedrijf. Het gaat hen voor de wind, totdat Carmen te horen krijgt dat ze borstkanker heeft.
Stijn noemt zichzelf een hedonist met zware monofobie: hij heeft angst om monogaam te zijn. Carmen heeft dat tot dan toe gedoogd. Stijn zoekt, nu Carmen steeds zieker wordt, meer dan ooit zijn toevlucht in vreemdgaan om de spanningen thuis te ontvluchten. Zijn vrienden Frenk en Ramon zijn daarbij soms een dekmantel. Begin 2000 moet Carmen stoppen met werken.
Als de carnavalsdagen aanbreken, gaat Stijn traditiegetrouw naar Breda. Net als voorgaande jaren ontmoet hij Roos daar. Roos laat zich niet versieren, maar ze accepteert wel Stijns visitekaartje. Terug in Amsterdam neemt Roos contact op met Stijn; dat is het begin van hun verhouding. Hun relatie voelt echter anders dan het eerdere vreemdgaan. Stijn gaat van Roos houden en wil niet meer zonder haar. Stijn verzwijgt alles voor Carmen met wie het steeds slechter gaat. De kanker is inmiddels uitgezaaid naar de lever. Haar borst is geamputeerd en ze voelt zich niet meer aantrekkelijk.
Als duidelijk is dat Carmen niet meer beter zal worden, krijgt ze pijnbestrijding. Stijn en Carmen besluiten om hun laatste tijd samen zo goed mogelijk in te vullen en groeien weer naar elkaar toe. Stijn ziet Roos een aantal maanden niet, maar hij kan hun verhouding niet definitief verbreken.
Als ook de pijnbestrijding niet meer helpt, gaat het snel achteruit met Carmen. Ze besluit dat ze euthanasie wil en nadat ze afscheid heeft genomen van haar familie, vrienden en Luna, sterft ze in het bijzijn van Stijn. Hij vraagt diezelfde avond nog aan Roos of ze bij de begrafenis van Carmen wil zijn.

Moeilijkheid

Komt een vrouw bij de dokter leest gemakkelijk weg, de medische termen uitgezonderd. N1-lezers zullen de verhaallijn die verdeeld is over korte hoofdstukken, goed kunnen volgen. Het thema doet een beroep op meerdere emoties (boosheid, verdriet, angst)  en is voor een grote groep mensen herkenbaar: veel mensen hebben in hun omgeving iemand verloren aan kanker.
Twee aspecten kunnen het lezen en begrijpen van het boek wellicht wat lastiger maken en daardoor is het boek ook geschikt voor de N2-lezer. Allereerst is daar het gedrag van de hoofdpersoon. Het vreemdgaan van de hoofdpersoon roept vragen op die niet zomaar te beantwoorden zijn. Ten tweede wordt het ziekteproces redelijk gedetailleerd weergegeven: gesprekken bij de artsen met de bijbehorende medische termen zijn wat lastiger te volgen voor een N1-lezer.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid De roman omvat 317 pagina's. Dat kan voor een N1-lezer een struikelblok zijn. De verhaallijn is - op enkele flashbacks na - chronologisch, wat het werk weer aantrekkelijker maakt. Voor een N2-lezer hoeft de omvang geen probleem te zijn. De dramatische verhaallijn zal een N2-lezer zeker aanspreken, waar het misschien voor sommige N1-lezers (jong, nog niet 'wereldwijs') te ver van zijn bed zal zijn.
Wat zowel N1- als N2-lezers wellicht ontgaat, zijn de ethische vragen die het boek oproept.

 

Interesses Het boek bespreekt een aantal universele thema's, waardoor het voor een breed publiek interessant is: liefde, overspel, ziekte, angst en dood. Mensen die overspel om principiële redenen afkeuren, zullen het boek niet positief beoordelen.
Het boek is voor zowel mannelijke als vrouwelijke lezers geschikt: jongens kunnen zich goed identificeren met de mannelijke hoofdpersoon Stijn. Meisjes zullen zich eerder verwant voelen met Carmen.

 

Algemene kennis De medische termen die worden gebruikt, worden in het boek uitgelegd. Daarvoor is dus geen kennis vereist. Wel is het een pre als je enigszins bekend bent met medische termen: ze zijn dan wat makkelijker te begrijpen. Voor een N1-lezer kan dat het lezen lastiger maken.
Het verhaal speelt zich voornamelijk af in Amsterdam, maar kennis over deze stad is niet nodig: wat nodig is, wordt toegelicht. De sfeer in de hippe tenten en de leefstijl van de grachtengordel zullen bij (jonge) N1- en N2-lezers niet bekend zijn. Kluuns beschrijvingen zijn echter helder en concreet genoeg om je daar als lezer een beeld van te kunnen vormen.

 

Specifieke culturele en literaire kennis Kluun maakt gebruik van 'wramples': muziek- of tekstfragmenten die worden ingepast in een geschreven tekst. Aan het begin van het boek staat een uitleg over dit begrip.
De lezer heeft verder geen specifiek literaire kennis nodig. Het is wel een pre wanneer je de betreffende nummers kent: dat geeft een extra dimensie aan de leeservaring. Lezers op N1 zullen waarschijnlijk hulp nodig hebben om de koppeling tussen de wramples en de hoofdstukken te maken.

Vertrouwd met literaire stijl

Vocabulaire Het vocabulaire zou geen probleem moeten opleveren voor een ervaren N1-lezer. De enkele keer dat een betekenis niet meteen helder is, maakt de context deze wel duidelijk. Voor een beginnende lezer is het vocabulaire in sommige tekstgedeelten lastig te noemen.

 

Zinsconstructies De zinnen zijn niet complex: enkelvoudige en samengestelde zinnen worden afgewisseld. Goed te doen voor N1 en N2.

 

Stijl Kluun schrijft in een directe stijl: weinig opsmuk, weinig beeldspraak. Hij blijft dicht bij spreektaal, wat het werk voor een N1-lezer toegankelijk maakt. Er zijn veel dialogen waarbij steeds helder is wie aan het woord is. Kluun kent geen taboes waardoor het boek soms ruw overkomt.

Vertrouwd met literaire personages

Karakters De karakters zijn niet moeilijk te doorgronden. De personages worden vrij grondig uitgewerkt en hun gedrag levert niet veel verrassingen op. De ontwikkeling van de belangrijkste personages is minimaal en doet dus geen groot beroep op het identificatievermogen van de lezer.
Wanneer je het als lezer - om welke reden dan ook - lastig vindt je in te leven in de situatie, wordt het ook lastig om je betrokken te voelen bij wat de personages meemaken. Het feit dat het verhaal gebaseerd is op ware gebeurtenissen, vergroot die betrokkenheid dan wel weer. De karakters (van Stijn en in mindere mate die van Roos) kunnen ook weerstand oproepen: Stijns gedrag is zeker niet algemeen geaccepteerd en zijn personage wordt vaak als onsympathiek bestempeld.

 

Aantal karakters Het aantal hoofdpersonen is niet groot. Een N1-lezer kan dat aantal prima aan. Een N2-lezer zal ook meer aandacht hebben voor de bijfiguren, maar dat kan wat lastig zijn. Het zijn er nogal veel en ze zijn niet erg uitgewerkt. Een N1-lezer zal het lastig vinden om alle bijfiguren te plaatsen in een sociogram rondom de hoofdfiguren; voor een N2-lezer is dat juist een uitdaging.

 

Ontwikkeling van en verhouding tussen de karakters Voor een N1-lezer is het erg lastig om de verhoudingen (Stijn/Carmen en Stijn/Roos) te doorgronden. De lezer zal de verhoudingen ter kennisgeving aannemen en zal waarschijnlijk negatief over Stijn oordelen. Een genuanceerdere kijk op de verhoudingen is niet aan de orde. Misschien dat een N2-lezer daar wel een start mee kan maken.

Vertrouwd met literaire procedés

Spanning De gebeurtenissen in het boek volgen elkaar snel op. Samen met de directe stijl levert dat een 'snel' boek op. De spanningsboog blijft gespannen staan, omdat je als lezer wilt weten hoe Stijn zich gaat gedragen: hij leeft een flitsend leven dat verre van standaard is, dus dat levert veel spannende momenten op. Ook leeft de lezer mee met Carmen. Haar ziekteproces is ook een aspect dat boeit.

 

Chronologie Het verhaal is dankzij meerdere flashbacks a-chronologisch. Het verhaal bevat tijdsprongen en tijdverdichting. Voor de beginnende N1-lezer kan dat even wennen zijn, maar voor de gevorderde N1- en de N2-lezer zal het geen problemen opleveren, want Kluun is helder genoeg in zijn beschrijvingen. De lezer raakt niet snel de draad van het verhaal kwijt.

 

Verhaallijn(en) Er zijn twee verhaallijnen: het ziekteproces van Carmen en de relatie tussen Stijn en Roos. De lijnen raken elkaar natuurlijk regelmatig, maar zijn soms sterk gescheiden. Voor de lezers moet het geen probleem opleveren, omdat de hoofdpersoon, Stijn, in beide verhaallijnen heel belangrijk is: hij is de bindende factor.

 

Perspectief We hebben te maken met een ik-verteller: Stijn vertelt het hele verhaal. Dit zal geen problemen opleveren. De verteller is niet geheel betrouwbaar, al spaart hij zichzelf ook niet als het gaat om reflectie op zijn eigen gedrag. Een N1-lezer zal zich niet bezighouden met de vraag naar betrouwbaarheid, voor een N2-lezer kan dat een uitdaging zijn.

 

Betekenis Voor een N1-lezer is de plot interessant genoeg. Het boek werkt voldoende op de emoties om de N1-lezer voldoening te geven. Voor een N2-lezer wordt de vraag interessant of hij de keuzes van de hoofdpersoon snapt. Of je man of vrouw bent, ongetwijfeld rijst de vraag: Hoe zou ik reageren als mijn partner in zo'n situatie zou vreemdgaan, als mijn partner kanker kreeg?
Komt een vrouw bij de dokter bevat meerdere expliciete erotische/seksscènes. Voor een N1-lezer kan dit schokkend en/of spannend zijn: zeker als het een jonge N1-lezer betreft, is het wellicht de eerste kennismaking met seksualiteit en overspel in de literatuur. De achtergrond van de lezer en de aanwezige normen en waarden zullen bepalen of de lezer hier positief of negatief op reageert. Een N2-lezer zal zich daarnaast ook de vraag stellen of hij deze scènes ethisch juist vindt.

Relevante bronnen voor docenten

     

kluun.nl | Kluuns eigen website
komrij.blogspot.nl | recensie door Gerrit Komrij, 'Lucifer in het hooi', 17 november 2009
trouw.nl | interview met Kluun aan de hand van de tien geboden

 

Geschreven door:

Karin-Ruth Verschuren