Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Het huis van de moskee - Abdolah, KaderNiveau 4

Het huis van de moskee

Auteur:Abdolah, Kader
Jaar uitgave:2005
Uitgeverij:De Geus
Plaats:Breda
Aantal pagina's:413
Genre:familieroman, historische roman, migrantenliteratuur, psychologische roman
Tags:familie, historische gebeurtenissen, idealen, Iran, politiek, verzet, religie
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2007 tijdens de Boekenweek uitgeroepen tot de een na beste Nederlandse roman aller tijden; als beste boek werd door lezers De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch gekozen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 27 oktober 2017.

 

Over de auteur

'Kader Abdolah' is de schrijversnaam van de Iraanse balling Hossein Sadjadi Ghaemmaghami Farahani (1954). De schrijver heeft dit pseudoniem gekozen als eerbetoon aan zijn geëxecuteerde vrienden Kader en Abdolah.
In zijn studententijd werd Abdolah politiek actief; hij keerde zich tegen de dictatuur van de sjah en, na diens afzetting in 1979, tegen die van ayatollah Khomeini. Halverwege de jaren tachtig moest hij Iran ontvluchten. Door toeval belandde hij in 1988 in Nederland, waar hij politiek asiel kreeg. Om Nederland te leren kennen en Nederlands te leren las Kader Abdolah zich een slag in de rondte: het woordenboek, poëzie, Mulisch en Wolkers, maar ook Jip en Janneke. In 1993 verscheen zijn eerste in de nieuwe taal geschreven boek, de verhalenbundel De adelaars; het boek werd meteen bekroond met een belangrijke debutantenprijs, het Gouden Ezelsoor. Zijn eerste roman, De reis van de lege flessen, kwam uit in 1997. Daarna volgden onder andere de romans Spijkerschrift (2000; ook op deze site, op N4) en Het huis van de moskee (2005), en de dubbelpublicatie De Koran/De boodschapper (2008). In 2011 schreef Abdolah het boekenweekgeschenk, De kraai, en een nieuwe roman: De koning. Abdolahs werk is in meer dan 20 talen vertaald. Verschillende boeken zijn bekroond met een literaire prijs. Het huis van de moskee werd in 2007 door het Nederlandse publiek gekozen als een na beste Nederlandse roman aller tijden.

Inhoud

In de Iraanse provincieplaats Senedjan staat 'het huis van de moskee', een eeuwenoud huis dat aan de moskee vastzit. Het wordt bewoond door de hoofdpersoon Aga Djan en zijn omvangrijke familie. Aga Djan is als hoofd van de moskee en van de bazaar ongeveer de belangrijkste man van Senedjan. Het huis van de moskee staat voor traditie, oude cultuur en milde islam. Maar de tijden veranderen en de tradities komen onder druk te staan. Gestimuleerd door de pro-Amerikaanse sjah dringen moderne westerse invloeden ook Senedjan en zelfs het huis van de moskee binnen. De jonge Shahbal, die ooit zijn oom Aga Djan moet opvolgen, staat wel open voor deze vernieuwing. Dan komt Iran in de greep van de politieke, militante islam, die alle moderne ontwikkelingen weer wil terugdraaien, desnoods met geweld. Het huis van de moskee wordt verscheurd door de tegenstellingen, en Aga Djan verliest de controle.

Leesaanwijzingen

Het verhaal van Het huis van de moskee wordt duidelijk en boeiend verteld. De taal is betrekkelijk eenvoudig, soms dichterlijk en beeldend. De combinatie van een suggestieve stijl en de soms gruwelijke inhoud kan het lezen tot een heftige ervaring maken. Je moet wel enig doorzettingsvermogen hebben; het verhaal is niet langdradig, maar wel uitvoerig.
Het is handig als je iets weet van de islamitische godsdienst en cultuur en van de gebeurtenissen in Iran vanaf de jaren zeventig (zie onder 'Meer weten?'). Achterin het boek vind je de verklaring van een lijstje vreemde woorden, en een heel beknopte verantwoording (p. 411-413). Als je zelf moslim bent, moet je wel bedenken dat dit boek verschillende vormen van islam naast elkaar laat zien en daar kritisch - maar wel respectvol - op ingaat.
Voorin het boek staat een soort stamboom met de belangrijkste personages en hun rollen.

Om over na te denken

Kun je je voorstellen dat je geloof of je idealen zo belangrijk voor je zijn dat je moet breken met mensen die daar niet in mee (willen) gaan, zelfs al is het je beste vriend of familie? 
In het huis van de moskee leeft een omvangrijke familie samen onder één dak. Hoe zou jij het vinden om zulke nauwe banden te onderhouden met je familie? Zou een Nederlandse lezer iets kunnen leren van een familiegeschiedenis in een stadje in Iran? 
In hoeverre mag het bestuur van een land of stad de inwoners de wet voorschrijven?
Is het mogelijk om de werkelijkheid objectief weer te geven, of is ons beeld van de werkelijkheid per definitie beperkt en gekleurd?

Waardering

'Ik vond dit een van de beste boeken die ik ooit gelezen heb. De schrijver schrijft heel duidelijk de gebeurtenissen van de oorlog op en verwerkt er zeer veel emoties in. Ik vind het heel interessant dat er zo veel over de oorlog wordt geschreven, want nu speelt de ruzie ook nog steeds en dit boek geeft een soort geschiedenis van wat er nu afspeelt. Ook beschrijft Kader Abdolah de islam in het boek heel goed. Er wordt naar mijn mening zonder veel verdraaiingen verteld hoe het leven in islamitische dorpjes eraan toegaat en hoe mensen naar een beter leven streven. Het boek heeft mij echt geraakt, vooral omdat het voor een groot deel echt gebeurd is.'
Isis, 4 vwo, op: scholieren.com

'Prachtig. Ik heb het bijna in een keer uitgelezen. Toen ik het boek uitkoos was ik enigszins huiverig wat betreft het niveau. Maar nadat ik eenmaal begonnen was, bleek het een van de boeiendste boeken te zijn die ik tot nu toe heb gelezen. Ik heb er veel over de islam door geleerd, met name over de geschiedenis en de gewoonten van moslims. Het werd op een manier verteld dat ik geboeid bleef en steeds bijna niet kon wachten om verder te lezen. Het had voor mij alles wat een boek moet hebben.'
Roxala, 5 vwo, op: scholieren.com

'Jammer genoeg komt de vrouw niet zo sterk aan bod, wat dat betreft mag de schrijver meer aandacht besteden aan de vrouw binnen de islam. Ik weet dat er twee vrouwen zijn die in het boek een rol spelen, maar ze zijn nogal naar de vooroordelen geschapen. Het zou interessant zijn als de vrouwen opstandig zijn.'
Anoniem, op: scholieren.com

Meer weten?

bol.com | inkijkexemplaar
literatuurgeschiedenis.nl | 'Oude en nieuwe Nederlanders: immigrantenliteratuur'
trouw.nl | interview met Kader Abdolah

Geschreven door:

Pieter Waalewijn

Suggesties


Het huis van de moskee - Abdolah, KaderNiveau 4

Het huis van de moskee

Auteur:Abdolah, Kader
Jaar uitgave:2005
Uitgeverij:De Geus
Plaats:Breda
Aantal pagina's:413
Genre:familieroman, historische roman, migrantenliteratuur, psychologische roman
Tags:familie, historische gebeurtenissen, idealen, Iran, politiek, verzet, religie
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2007 tijdens de Boekenweek uitgeroepen tot de een na beste Nederlandse roman aller tijden; als beste boek werd door lezers De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch gekozen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 27 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het huis van de moskee - Abdolah, KaderNiveau 4

Het huis van de moskee

Auteur:Abdolah, Kader
Jaar uitgave:2005
Uitgeverij:De Geus
Plaats:Breda
Aantal pagina's:413
Genre:familieroman, historische roman, migrantenliteratuur, psychologische roman
Tags:familie, historische gebeurtenissen, idealen, Iran, politiek, verzet, religie
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2007 tijdens de Boekenweek uitgeroepen tot de een na beste Nederlandse roman aller tijden; als beste boek werd door lezers De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch gekozen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 27 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het huis van de moskee - Abdolah, KaderNiveau 4

Het huis van de moskee

Auteur:Abdolah, Kader
Jaar uitgave:2005
Uitgeverij:De Geus
Plaats:Breda
Aantal pagina's:413
Genre:familieroman, historische roman, migrantenliteratuur, psychologische roman
Tags:familie, historische gebeurtenissen, idealen, Iran, politiek, verzet, religie
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2007 tijdens de Boekenweek uitgeroepen tot de een na beste Nederlandse roman aller tijden; als beste boek werd door lezers De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch gekozen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 27 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekAbdolah, Kader, Het huis van de moskee
NummerN3/1
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusvertelsituatie
Je leert

de vertelsituatie te analyseren en het effect te beoordelen.

Opdracht

Je begint deze opdracht met het bestuderen van de Literaire theorie over de verschillende vertelsituaties en de verhouding schrijver/verteller. Met die theorie in gedachten werk je aan de volgende onderdelen van deze opdracht. Zet boven je uitwerking van deze opdracht de kop 'Over de verteller in Het huis van de moskee'. 

A

Voorin Het huis van de moskee krijgt de lezer een handig overzicht van de personages in het verhaal. Daarbij wordt Shahbal voorgesteld als 'de man die later het verhaal van de moskee vertelt'.

  1. Schrijf een korte tekst (maximaal 100 woorden) over de stelling 'Shahbal is wel/niet de verteller in Het huis van de moskee' (doorhalen wat niet van toepassing is).
  2. Noteer vervolgens welke vertelsituatie Het huis van de moskee volgens jou heeft. Geef daarvoor minstens twee goede argumenten.

B

Het hoofdstuk 'Ghazi, de rechter' (Het huis van de moskee, p. 284-294) is wat inhoud betreft gruwelijk, maar verteltechnisch interessant.

  1. Ga na door wiens ogen je de achtereenvolgende gebeurtenissen ziet (het perspectief) en wie alles wat er gebeurt vertelt. Schrijf dat allemaal zo nauwkeurig mogelijk op.
  2. Vanaf p. 289 gaat het over Ahmad; de lezer kruipt in zijn huid. Noteer de zinnen of passages die niet van Ahmad zelf afkomstig kunnen zijn.
  3. Dit hoofdstuk werd 'verteltechnisch interessant' genoemd. Ben je het daarmee eens of niet? Beargumenteer je keus en maak daarbij gebruik van je antwoorden bij 1 en 2.

C

In het laatste hoofdstuk van het boek komt Shahbal aan het woord, in de brief die hij aan Aga Djan geschreven heeft. Welke boodschap heeft hij voor zijn oom?

D

Lees de informatie over de auteur (Kader Abdolah) op deze website nog eens. Geef drie argumenten voor of tegen de stelling 'Met Shahbal heeft Kader Abdolah het over zichzelf'.

(Literaire)theorie

'Autobiografisch schrijven', 'Perspectief' en 'A-chronologisch vertellen', in: Joke van Balen, e.a., Basisboek Literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 22-28, 101-105, 111-112.

Gemaakt doorPieter Waalewijn



BoekAbdolah, Kader, Het huis van de moskee
NummerN3/2
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormtweetal
Focusobjectiviteit
Je leert

reflecteren op de vraag of objectiviteit en onafhankelijkheid mogelijk zijn.

Opdracht

Het zijn net mensen. Zo noemde Joris Luyendijk zijn boek uit 2006 over zijn ervaringen als Midden-Oostencorrespondent tussen 1998 en 2003. Dat boek gaat helemaal over het verschil tussen wat hij met eigen ogen ter plaatse waarnam én wat daarvan doorkwam in de nieuwsmedia.

Jullie voeren samen de onderstaande opdracht uit. Dat betekent dat jullie samen dingen uitzoeken, jullie bevindingen met elkaar bespreken en het resultaat van die bespreking noteren. Als je het op bepaalde onderdelen niet met elkaar eens kunt worden, noteren jullie beide opvattingen; zet erbij wie wat vindt.  

  1. Lees allebei de internetpagina op Luyendijks website over Het zijn net mensen (bron 1), bespreek die met elkaar en vat de kern ervan samen.
  2. In het hoofdstuk 'Teheran' (Het huis van de moskee, p. 273-283) lezen we over de rol die Nosrat speelt bij het weergeven van de historische feiten. Welke rol is dat? En hoe beoordeelt de 'alwetende verteller' Nosrats handelwijze? Is de alwetende verteller hierin betrouwbaar?
  3. Hebben jullie de indruk dat Kader Abdolah in deze roman een objectief, onafhankelijk beeld geeft van de geschiedenis van Iran? Als je hier 'ja' antwoordt: waar baseer je dat op? Als je 'nee' antwoordt: kun je in dit boek voorbeelden aanwijzen van Abdolahs subjectiviteit of manipulatie van de lezer? Twee duidelijke voorbeelden ter onderbouwing van je 'ja' of 'nee' zijn genoeg.  
  4. Heb je zelf wel eens gezien of meegemaakt (bijv. in je familie- of vriendenkring) dat er een verschil bleek te bestaan tussen hoe iets in werkelijkheid was gegaan én het verhaal dat ervan gemaakt werd? Beschrijf allebei één eigen voorbeeld en plaats daarbij duidelijk naast elkaar 'de feitelijke toedracht' en 'de vertekende weergave'. 
  5. Slotvraag: is het volgens jullie mogelijk om feiten objectief weer te geven, of moeten wij ermee leren leven dat ons beeld van de werkelijkheid per definitie beperkt en gekleurd is? Licht je antwoord toe in maximaal 100 woorden; als jullie het niet met elkaar eens zijn, dan graag beide opvattingen samen in maximaal 150 woorden.
Bronnen
  1. jorisluyendijk.nl | Joris Luyendijk, Het zijn net mensen
Gemaakt doorPieter Waalewijn




Het huis van de moskee - Abdolah, KaderNiveau 4

Het huis van de moskee

Auteur:Abdolah, Kader
Jaar uitgave:2005
Uitgeverij:De Geus
Plaats:Breda
Aantal pagina's:413
Genre:familieroman, historische roman, migrantenliteratuur, psychologische roman
Tags:familie, historische gebeurtenissen, idealen, Iran, politiek, verzet, religie
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2007 tijdens de Boekenweek uitgeroepen tot de een na beste Nederlandse roman aller tijden; als beste boek werd door lezers De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch gekozen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 27 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekAbdolah, Kader, Het huis van de moskee
NummerN4/1
Niveau4
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focusthema (grondmotief)
Je leert

reflecteren op het thema (grondmotief).

Opdracht

Liefde op het eerste gezicht. Oftewel: de eerste indruk kan allesbepalend zijn. Bij de eerste kennismaking met Het huis van de moskee zie je de afbeelding op de voorkant. Maar wat zie je eigenlijk? Een leerling op scholieren.com schrijft: 'Je ziet twee stukjes van twee huizen, en een landschap tussen de huizen door. Het laat het huis [van de moskee] zien.'

  1. Hoe zou jij beschrijven wat er op de voorkant (linksboven op deze pagina) te zien is? Gebruik hiervoor maximaal 40 woorden.
  2. Op de bladzijde na de titelpagina wordt informatie over de 'omslagillustratie' gegeven. Neem deze exact over.
  3. Bekijk de foto's op de website van Martin Kers en die in het beeldarchief van Dutch Image (bron 1 en 2). Wat vind je ervan? Wat valt je op?
  4. Welke overeenkomsten zie jij tussen 'Dijkcoupure' (of 'View through dykes around the polder') en het verhaal van Het huis van de moskee?
  5. Bestudeer de Literaire theorie over het thema (of grondmotief) van een roman. Probeer vervolgens het thema van Het huis van de moskee zo te formuleren dat de omslagillustratie er goed bij aansluit.
  6. Als je nu opnieuw zou moeten beschrijven wat er op de voorkant te zien is (vergelijk je antwoord op vraag 1), hoe zou je dat dan doen?
(Literaire)theorie

'Grondmotief', in: Joke van Balen, e.a., Basisboek literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 114.

Bronnen
  1. martinkers-foto.nl | foto's van Martin Kers op zijn eigen website; als je even wacht komt vanzelf de foto voorbij die op de voorkant van Het huis van de moskee is afgebeeld.
  2. dutchimage.nl | meer werk van Martin Kers
Gemaakt doorPieter Waalewijn



BoekAbdolah, Kader, Het huis van de moskee
NummerN4/2
Niveau4
Studielast2 slu
Werkvormindividueel of tweetal
Focusverhouding literatuur - werkelijkheid
Je leert

reflecteren op 'de wetten van de literatuur' in relatie tot de werkelijkheid.

Opdracht

Helemaal aan het eind van het boek (p. 413, Verantwoording) maakt Kader Abdolah een interessante opmerking, die veel weg heeft van een disclaimer: 'Hoewel de verhalen van Het huis van de moskee gebaseerd zijn op historische gebeurtenissen, mogen alle namen en verhalen die naar de realiteit verwijzen naar de wetten van de literatuur gelezen worden.'
Met 'de wetten van de literatuur' roept Abdolah het beeld op van een soort 'Tien geboden voor de literatuur'. Dat zullen dan wel geboden zijn die de lezer vertellen wat je wel en niet mag doen als je literatuur leest. Kun je als lezer zondigen?

A

  1. Bestudeer eerst bron 1.
  2. Zoek de Tien geboden op in de Bijbel (Exodus 20 en Deuteronomium 5). Die tekst is ook, met de nodige informatie eromheen (o.a. over de Tien geboden als 'format'), te vinden op bijbelencultuur.nl (bron 2).

B

Welke literaire 'geboden' ken jij inmiddels? Welke fouten mag een ontwikkelde lezer niet meer maken? Wat zijn de do's en dont's van het lezen van literatuur? Zet die 'geboden' onder elkaar en giet ze in de klassieke 'Gij zult (niet) …'-vorm. En als je niet helemaal tot tien komt: probeer er in elk geval vijf te formuleren.  

Aansluitend op jouw lijstje geboden vormen je antwoorden op de volgende vragen met elkaar een korte beschouwing. Beantwoord vraag 1 in één alinea (75-100 woorden) en doe bij vraag 2 hetzelfde; voor vraag 3 mag je wat meer ruimte nemen.

  1. Kijk nog eens naar Abdolahs opmerking in de Verantwoording: welk van jouw 'geboden' is hier het meest van toepassing? Leg nu aan de hand van dit 'gebod' uit wat Abdolahs opmerking precies betekent.
  2. Geldt het genoemde 'gebod' voor alle literatuur? Met andere woorden: zou Abdolahs opmerking eigenlijk in elke roman kunnen worden geplaatst?
  3. Veel (jongere) lezers vinden het erg belangrijk dat een verhaal 'waargebeurd' is. Hoe kijk jij daar in het algemeen tegen aan? Zou jij Abdolahs 'gebod' positief kunnen formuleren, zodat die (jonge) lezers niet afknappen op zo'n opmerking over de 'wetten van de literatuur'? In hoeverre wordt jouw waardering van Het huis van de moskee beïnvloed door de wetenschap dat de beschreven gebeurtenissen misschien niet 'waargebeurd' zijn?  
Bronnen
  1. dnbl.org | 'Fictie, fictionaliteit of fictionele tekst' in het Letterkundig lexicon voor de neerlandistiek
  2. bijbelencultuur.nl | 'De tien geboden'
Gemaakt doorPieter Waalewijn




Het huis van de moskee - Abdolah, KaderNiveau 4

Het huis van de moskee

Auteur:Abdolah, Kader
Jaar uitgave:2005
Uitgeverij:De Geus
Plaats:Breda
Aantal pagina's:413
Genre:familieroman, historische roman, migrantenliteratuur, psychologische roman
Tags:familie, historische gebeurtenissen, idealen, Iran, politiek, verzet, religie
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2007 tijdens de Boekenweek uitgeroepen tot de een na beste Nederlandse roman aller tijden; als beste boek werd door lezers De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch gekozen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 27 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekAbdolah, Kader, Het huis van de moskee
NummerN5/1
Niveau5
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusstijl
Je leert

stijl analyseren en beoordelen.

Opdracht

'Howeeda trilde in zijn pyjama, maar kon nog altijd niet geloven dat ze hem echt wilden executeren, hij dacht dat het een poging was om hem bang te maken. De voetstappen van Galgal klonken op de gang. Even later gebaarde hij naar de bewakers, die meteen op een afstand voor Howeeda gingen staan.
"Positie!" beviel Galgal luid als een legerofficier.
De bewakers knielden op de grond en richtten hun geweren op Howeeda.
"Ik ben onschuldig!" riep Howeeda opeens met trillende stem. "Ik wil een advocaat!"' 

Dit dramatische hoogtepunt vind je op p. 287, inclusief de taalfout 'beviel'. Is het de enige fout in het Nederlands die de 'allochtoon' Kader Abdolah in deze roman heeft gemaakt?

  1. Om te beginnen bestudeer je de Literaire theorie over stijl. En om in de stemming te komen kun je het Koefnoen-filmpje met Kader Abdolah even bekijken (bron 1).
  2. Meestal wordt Abdolah geprezen om zijn eenvoudige, maar suggestieve stijl. Zie bijvoorbeeld de bespreking op deleesclubvanalles.nl (bron 2), waarin veel aandacht wordt besteed aan Abdolahs taalgebruik.
    a. Kies een hoofdstuk uit de roman en herlees het met speciale aandacht voor de taal en stijl. Noteer minstens vier dingen die je opvallen aan Abdolahs taalgebruik.
    b. Hoe zou jij zelf Abdolahs stijl karakteriseren? Probeer zo precies mogelijk te verwoorden wat jij kenmerkend voor Abdolah vindt.  
  3. Shahbal schrijft zijn oom (p. 409): 'Ik heb mijn schrijftaal veranderd, maar ik heb altijd getracht om de poëtische geest van onze mooie oude taal een plek te geven in mijn verhalen.' Er wordt wel gezegd dat we in deze woorden in feite de stem van Kader Abdolah zelf horen. In hoeverre vind jij dat de uitspraak van Shahbal op de roman Het huis van de moskee van toepassing is? (Maximaal 75 woorden.)
  4. De citaten uit de recensies op de achterkant van het boek prijzen alledrie de manier waarop Abdolah zijn verhaal heeft verteld. Geef een korte reactie op deze citaten. Als de naam Márquez je niets zegt: zie bron 3.
(Literaire)theorie

'Stijl' in: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 127-129.

Bronnen
  1. youtube.com | 'Koefnoen - Kader Abdolah'
  2. deleesclubvanalles.nl | Jona Lendering, 'Het huis van de moskee. Een Iraans verhaal in het Nederlands' (22 december 2005)
  3. nl.wikipedia.org | 'Gabriel García Marquéz'
Gemaakt doorPieter Waalewijn



BoekAbdolah, Kader, Het huis van de moskee
NummerN5/2
Niveau5
Studielast1,5 slu
Werkvormindividueel
Focusauteursintentie
Je leert

reflecteren op de intenties van de auteur en de positie van de lezer.

Opdracht

Her en der op internet (onder andere op scholieren.com en bol.com) kom je deze uitspraken van Kader Abdolah over Het huis van de moskee tegen: 'Ik heb dit boek voor Europa geschreven. Het gaat over mensen, over kunst, over religie, over seks, over film, over het belang van radio en televisie. Ik schuif de gordijnen opzij en laat de islam als levenswijze zien. Wat getoond wordt geeft een dieper inzicht. In Het huis van de moskee verwerk ik ook passages uit de Koran. Het gaat me vooral om de geest van de Koran als boek, niet als religieuze leidraad. Ik wil de milde islam laten zien, niet die van het radicalisme.
Het huis van de moskee gaat over de islam. De westerse wereld krijgt de laatste jaren een eenzijdig beeld van de islam. Maar het agressieve gezicht van de islam is slechts één kant, een gevaarlijke kant weliswaar, maar een beperkte. Met deze roman wil ik de zachte islam laten zien. Het is een samenleving waarin religie en maatschappelijk leven met elkaar verbonden zijn. Ik gebruik daarvoor de metafoor van een groot huis waarin enkele families wonen. Het huis brengt zowel de economische leider van de stad voort, als de imam van de belangrijkste moskee. Ik laat het dagelijks leven zien. Hoe mensen ondanks verschillen altijd het evenwicht blijven zoeken en vinden. En hoe de veranderende omstandigheden die harmonie aantasten.'

  1. Je zult niet vaak zo duidelijk van een schrijver horen wat hij met zijn boek heeft beoogd. Vat in drie zinnen samen wat Abdolah naar eigen zeggen heeft 'bedoeld'.
  2. 'Ik heb dit boek voor Europa geschreven' - daarmee bedoelt Abdolah ook jou. Als hij zich zo bijna persoonlijk tot jou richt, moet jij als Europeaan hem ook maar laten weten hoe jij erover denkt. Schrijf Abdolah dus een brief (minstens 450 woorden) waarin je de volgende onderwerpen aan de orde stelt:
    a. wat Abdolah naar jouw mening met dit boek bij jou heeft willen bereiken;
    b. hoe jij oordeelt over de hierboven geciteerde uitspraken van Abdolah. Geef daarbij ook aan of hij wat jou betreft in zijn bedoeling is geslaagd: sta jij open voor zijn boodschap over de zachte islam?
    c. in hoeverre jij vindt dat dit boek te beschouwen is als een passend en effectief antwoord op 9/11.
Gemaakt doorPieter Waalewijn




Het huis van de moskee - Abdolah, KaderNiveau 4

Het huis van de moskee

Auteur:Abdolah, Kader
Jaar uitgave:2005
Uitgeverij:De Geus
Plaats:Breda
Aantal pagina's:413
Genre:familieroman, historische roman, migrantenliteratuur, psychologische roman
Tags:familie, historische gebeurtenissen, idealen, Iran, politiek, verzet, religie
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2007 tijdens de Boekenweek uitgeroepen tot de een na beste Nederlandse roman aller tijden; als beste boek werd door lezers De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch gekozen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 27 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het huis van de moskee - Abdolah, KaderNiveau 4

Het huis van de moskee

Auteur:Abdolah, Kader
Jaar uitgave:2005
Uitgeverij:De Geus
Plaats:Breda
Aantal pagina's:413
Genre:familieroman, historische roman, migrantenliteratuur, psychologische roman
Tags:familie, historische gebeurtenissen, idealen, Iran, politiek, verzet, religie
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2007 tijdens de Boekenweek uitgeroepen tot de een na beste Nederlandse roman aller tijden; als beste boek werd door lezers De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch gekozen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 27 oktober 2017.

 

Introductie

De bestseller Het huis van de moskee (2005) betekende de definitieve doorbraak van Kader Abdolah in de Nederlandse literatuur. Het is na Spijkerschrift (2000) de tweede roman waarin de schrijver 'terugkeert' naar zijn geboorteland. Niet langer draait het om de thematiek van ballingschap en het leven en schrijven in een vreemd land en een vreemde taal. Abdolah schetst de geschiedenis van Iran sinds eind jaren zestig, aan de hand van de lotgevallen van de bewoners van het huis van de moskee. Daarmee levert hij commentaar op de verschillende mogelijkheden om volgens de islam te leven.

Inhoud

Let op: onderstaande tekst bevat belangrijke details over de afloop van het verhaal.
In de Iraanse provincieplaats Senedjan staat 'het huis van de moskee', een eeuwenoud huis dat aan de moskee vastzit. Het wordt bewoond door de hoofdpersoon Aga Djan en zijn omvangrijke familie. Aga Djan is als hoofd van de moskee en van de bazaar ongeveer de belangrijkste man van Senedjan. Het huis van de moskee staat voor traditie, oude cultuur en milde islam. Maar de tijden veranderen en de tradities komen onder druk te staan. Gestimuleerd door de pro-Amerikaanse sjah dringen moderne westerse invloeden ook Senedjan en zelfs het huis van de moskee binnen. De jonge Shahbal, die ooit zijn oom Aga Djan moet opvolgen, staat wel open voor deze vernieuwing. Dan komt Iran in de greep van de politieke, militante islam, die alle moderne ontwikkelingen weer wil terugdraaien, desnoods met geweld. Het huis van de moskee wordt verscheurd door de tegenstellingen, en Aga Djan verliest de controle. Leden van dezelfde familie komen tegenover elkaar te staan; aan beide kanten vallen slachtoffers. Shahbal is actief binnen het linkse verzet tegen het Khomeini-regime; na de nodige liquidaties van fundamentalistische tegenstanders, waaronder een belangrijk familielid, vlucht hij naar het buitenland. Het boek eindigt met de brief die hij vanuit Den Haag naar Aga Djan stuurt.  

Moeilijkheid

Het huis van de moskee is wel een dik, maar geen moeilijk boek. Het verhaal wordt behoorlijk spannend en met vaart verteld en bevat aardig wat actie. De N3-lezer moet uit de voeten kunnen met een (relatief) dik boek met moeilijke namen en vreemde woorden; hij moet ook volwassen genoeg zijn om kritische vragen over geloof en traditie aan te kunnen. Voor de N4-lezer kan het beroep dat op zijn belangstelling voor de recente geschiedenis van Iran en voor een vreemde cultuur wordt gedaan, stimulerend zijn; ook de literaire verpakking bevat voor hem de nodige uitdaging. De N5-lezer kan zich nog laven aan Abdolahs stijl en beeldtaal en filosoferen over de verhouding tussen werkelijkheid en fictie.
Lezers met een islamitische achtergrond die dit boek kiezen vanwege het woord 'moskee' in de titel, moeten zich realiseren dat er enige ruimdenkendheid gevraagd wordt.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid Het huis van de moskee vraagt wel iets van de lezer: het is een dik boek en het gaat over een - voor velen - onbekende wereld (islam; Iran vanaf de jaren zeventig); het bevat ook vreemde woorden, die in de woordenlijst achterin worden verklaard. Het verhaal wordt wel goed en ook spannend verteld, waardoor de lezer er snel inzit.
  Interesses Belangstelling voor religie, cultuur en geschiedenis is een voordeel.
  Algemene kennis De lezer zou eigenlijk wel iets moeten weten van de (politieke) geschiedenis van Iran: het tijdperk van de sjah en de islamitische revolutie. Voor de N4-lezer vormen de kritische vragen die het boek oproept over de spanning tussen traditie en vernieuwing een uitdaging. 
  Specifieke literaire en culturele kennis Een zekere basiskennis van de islamitische cultuur en religie is gewenst. De lezer wordt getest in zijn opvattingen over feit en fictie.  

Vertrouwdheid met literaire stijl

Vocabulaire De taal is betrekkelijk eenvoudig. Vreemde woorden worden in de woordenlijst achterin verklaard; zo kan ook de N3-lezer zich goed redden.
  Zinsconstructies Eenvoudige zinnen, goed te volgen. 
  Stijl De stijl is eenvoudig, soms dichterlijk en beeldend. Er is veel directe rede. De verteltrant is tegelijkertijd concreet en sfeervol. 

Vertrouwdheid met literaire personages 

Karakters Niet te ingewikkeld.  
  Aantal karakters Er zijn behoorlijk veel verhaalfiguren, met moeilijke namen. Het overzicht voorin het boek helpt bij de identificatie onderweg. 
  Ontwikkeling van de karakters Bij verschillende verhaalfiguren zien we hoe zij zich ontwikkelen. Het zijn logische, goed bij hen passende ontwikkelingen, die de lezer dus niet in verwarring zullen brengen.   

Vertrouwdheid met literaire procedés

Spanning Er zit, na een rustige start, flink veel actie in dit boek. De lezer wordt in de vaart meegesleept.    
  Chronologie Het grote verhaal wordt chronologisch verteld. 
  Verhaallijn(en) Rond de hoofdlijn zijn er de nodige verwikkelingen; het personage Aga Djan is de spil bij wie alles samenkomt. 
  Perspectief Er is sprake van een alwetende verteller, hoewel het verhaal zich in grote delen zo concentreert op het personage Aga Djan, dat het perspectief bijna personaal lijkt. Het boek bevat echter diverse passages die zijn perspectief te boven gaan. Voorin het boek wordt Shahbal genoemd als 'de man die later het verhaal van de moskee vertelt'; die rol vervult hij binnen dit boek echter niet. Door de niet helemaal consistente aanpak van het perspectief kan er twijfel rijzen over het gezag van de verteller - een mooie opgave voor de N5-lezer.
  Betekenis Dit boek kan op verschillende niveaus gelezen worden. De N3-lezer zal misschien vooral de verhaallaag - de feiten - waarderen. De lezers van de hogere niveaus kunnen juist vraagtekens plaatsen bij de presentatie van de feiten. 

Relevante bronnen voor docenten

       

  

Geschreven door:

Pieter Waalewijn