Nederlands - 15 t/m 19 jaar

De zwarte met het witte hart - Japin, ArthurNiveau 4

De zwarte met het witte hart

Auteur:Japin, Arthur
Jaar uitgave:1997
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:400
Genre:historische roman
Tags:19e eeuw, Afrika, cultuurverschillen, historische gebeurtenissen, kolonialisme
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book, als luisterboek (voorgelezen door Japin zelf) en op Daisy-rom.
In 1998 bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, in 1999 met de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu. Het boek was inspiratiebron voor dans- en theatervoorstellingen, en werd ook bewerkt voor opera (libretto door Japin) en tot hoorspel. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 29 december 2017.

 

Over de auteur

Arthur Japin werd geboren in 1956. Hij had een zware jeugd: hij werd gepest op school en toen hij twaalf jaar was pleegde zijn vader zelfmoord. Het scheppen van een eigen fantasiewereld was voor Japin een manier om aan de werkelijkheid te ontsnappen. Na een korte carrière als acteur, koos hij er in 1987 voor om te gaan schrijven. Hij startte met het onderzoek voor een roman die hij wilde schrijven over een opmerkelijke gebeurtenis: het feit dat in 1837 twee Afrikaanse prinsjes door Hollanders werden meegenomen voor koning Willem I als onderpand voor de illegale slavenhandel van de Nederlandse regering. Hij werkte tien jaar aan dit onderzoek; de roman, De zwarte met het witte hart, verscheen in 1997. Daarmee brak Japin overtuigend door in de Nederlandse literatuur. Ook voor de vele romans die volgden, koos Japin voor een historische gebeurtenis of figuur als uitgangspunt: Een schitterend gebrek (ook op deze site, op N4), De overgaveVaslav en Kolja.

Inhoud

Deze roman is gebaseerd op een gebeurtenis uit het jaar 1837. In dat jaar komt een Hollandse handelsmissie van West-Afrika terug met een bijzonder geschenk voor koning Willem I: twee tienjarige Ashantijnse prinsjes dienen een Europese opleiding te krijgen om daarna hun land met die kennis te verrijken. Je leert de twee prinsen, Kwame en Kwasi, kennen in Afrika en je volgt hen naar de kleine kostschool in Delft waar ze terecht komen in de Nederlandse cultuur en een start maken met hun opleiding. Ze worden ook geïntroduceerd bij het Nederlandse hof en bouwen vooral met prinses Sophie een goede band op. De prinsen hebben het als zwarte bezienswaardigheden niet makkelijk in Nederland en ze reageren heel verschillend, waardoor ze langzaam uit elkaar drijven.

Leesaanwijzingen

Als je van geschiedenis houdt, als je meer wilt weten van het koloniale verleden van Nederland of als je graag leest over verschillende culturen, zal deze roman je zeker aanspreken. In dit boek komen veel historische personages voor. Wat de koninklijke familie betreft (waarnaar veel wordt verwezen), word je geholpen met een stamboom aan het begin van het boek. Aan het begin van dit boek moet je misschien even geduld oefenen, want het verhaal komt wat langzaam op gang. Wanneer je bij de jeugd van de prinsen bent beland, krijgt het verhaal vaart.

Om over na te denken

Hoe ver kun je gaan in het je aanpassen aan een cultuur die niet de jouwe is? Je laten naturaliseren: kan dat eigenlijk wel? Hoe ga jij om met mensen uit een andere cultuur? Zijn mensen uit Afrika in zekere zin altijd 'bezienswaardigheden' gebleven in Nederland? Bestaan er nu nog slaven? Ook in Nederland?

Waardering

'Het lezen was totaal geen last voor mij en ik moest mijzelf een tijdsgrens opleggen waardoor ik moest stoppen omdat ik anders geen slaap meer zou hebben. Het is mooi en pakkend geschreven. Het feit dat er soms zo netjes geformuleerd wordt, bijvoorbeeld in brieven, beviel mij wel. Ik hou wel van mooie zinnen met ongebruikelijke woorden. Het boek is makkelijk leesbaar en laat je niet meer los.'
Halibali, 5 vwo, op: scholieren.com

'Het verhaal is best ingewikkeld opgebouwd, omdat het verhaal is verdeeld in vijf delen, soms zijn het flashbacks, soms lees je documenten uit het verleden. Daardoor kan het soms een beetje chaotisch overkomen.'
CJ, 4 havo, op: scholieren.com

'Tot slot vond ik het een leerzaam boek, omdat je door dit boek iets meer leert van de Nederlandse geschiedenis. Het laat je kritisch naar de eigen geschiedenis kijken en dat vind ik erg knap gedaan.'
Joshua, 5 havo, op: scholieren.com

Meer weten?

arthurjapin.nl | website van de auteur
arthurjapin.nl | pagina over De zwarte met het witte hart
bol.com | inkijkexemplaar
tzum.info | interview met Arthur Japin over De zwarte met het witte hart

Geschreven door:

Jannet Oosterhuis

Suggesties


De zwarte met het witte hart - Japin, ArthurNiveau 4

De zwarte met het witte hart

Auteur:Japin, Arthur
Jaar uitgave:1997
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:400
Genre:historische roman
Tags:19e eeuw, Afrika, cultuurverschillen, historische gebeurtenissen, kolonialisme
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book, als luisterboek (voorgelezen door Japin zelf) en op Daisy-rom.
In 1998 bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, in 1999 met de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu. Het boek was inspiratiebron voor dans- en theatervoorstellingen, en werd ook bewerkt voor opera (libretto door Japin) en tot hoorspel. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 29 december 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
De zwarte met het witte hart - Japin, ArthurNiveau 4

De zwarte met het witte hart

Auteur:Japin, Arthur
Jaar uitgave:1997
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:400
Genre:historische roman
Tags:19e eeuw, Afrika, cultuurverschillen, historische gebeurtenissen, kolonialisme
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book, als luisterboek (voorgelezen door Japin zelf) en op Daisy-rom.
In 1998 bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, in 1999 met de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu. Het boek was inspiratiebron voor dans- en theatervoorstellingen, en werd ook bewerkt voor opera (libretto door Japin) en tot hoorspel. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 29 december 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
De zwarte met het witte hart - Japin, ArthurNiveau 4

De zwarte met het witte hart

Auteur:Japin, Arthur
Jaar uitgave:1997
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:400
Genre:historische roman
Tags:19e eeuw, Afrika, cultuurverschillen, historische gebeurtenissen, kolonialisme
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book, als luisterboek (voorgelezen door Japin zelf) en op Daisy-rom.
In 1998 bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, in 1999 met de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu. Het boek was inspiratiebron voor dans- en theatervoorstellingen, en werd ook bewerkt voor opera (libretto door Japin) en tot hoorspel. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 29 december 2017.

 

Opdrachten

BoekJapin, Arthur, De zwarte met het witte hart
NummerOpdracht N3/1
Niveau3
Studielast1 tot 3 slu (afhankelijk van de groepsgrootte)
Werkvormtwee-, drie- of viertal
Focuspersonages
Je leert

relaties tussen personages in kaart brengen.

Opdracht

A

  1. Hoeveel vrienden heb jij op Facebook? Vertel dit aan elkaar.
  2. Als je honderden vrienden hebt op Facebook zijn dat vast verschillende soorten vrienden. Facebook helpt je tegenwoordig zelfs om die in overzichtelijke groepen in te delen. Maak jij gebruik van die mogelijkheid? Welke groepen heb jij? Bespreek dit met elkaar en noteer het besprokene in steekwoorden.

B

Ook in De zwarte met het witte hart komen veel mensen voor. Voorin het boek vind je een stamboom die je helpt om de leden van de koninklijke familie te plaatsen en uit elkaar te houden. Om ook tussen de andere personages niet te verdwalen, gaan jullie een overzicht maken van de andere bijpersonages uit het boek, gegroepeerd naar plaats en periode.
Maak een inventarisatie van de personages die voorkomen in de roman en deel ze in in periodes. Lees voordat je aan deze inventarisatie begint deze opdracht door, zodat je vooraf kunt bedenken op welke manier je notities wilt maken.
a. West-Afrika 1836-1837
b. West-Afrika 1847-1850
c. Delft 1837-1839
d. Delft 1839-1847
e. Nederlands-Indië 1850-1855
f. Java, Delft, Weimar, Java 1856-1862
g. Java 1900
Binnen deze periodes kun je vast weer verschillende groepen onderscheiden. Er zijn ook personages die in verschillende periodes terugkomen.
De uitgever wil jullie overzicht graag toevoegen aan de nieuwe druk van de roman. Gebruik daarom je creativiteit om je medeleerlingen die het boek nog gaan lezen steun te bieden. Ontwerp een lijst/schema/tekening/overzicht op een A4 (mag ook per periode), waarin je alle personages opneemt en hun onderlinge relaties zichtbaar maakt. Dit mag je op papier doen of op de computer, bijvoorbeeld met een programma om een organigram te maken. (Als je dit digitaal wilt doen, kijk dan voor hulp bij bron 1.)

C

Geef van de volgende stellingen aan of je het ermee eens bent of niet en licht je keus steeds toe.
A. Als ik voorin een roman stambomen of overzichten van personages aantref, zal ik die roman niet gaan lezen.
B. Nu ik alle personages in een schema heb gezet voor nieuwe lezers, zullen zij het verhaal eenvoudiger kunnen volgen.
C. Wie de groepsfunctie van Facebook nodig heeft, heeft teveel vrienden.
Bronnen
  1. organigrammaken.com | over hoe je een organigram moet maken
Gemaakt doorJannet Oosterhuis



BoekJapin, Arthur, De zwarte met het witte hart
NummerOpdracht N3/2
Niveau3
Studielast1 à 2 slu
Werkvormindividueel
Focusgenre: historische roman
Je leert

nadenken over historische feiten in de roman en het belang daarvan.

Opdracht

Stel je voor: Abel zit bij jou in de klas en zijn lievelingsvak is geschiedenis. Hij vertelt je dat hij graag meer wil weten over een specifieke periode uit de Nederlandse geschiedenis, namelijk die van de slavernij. Wat raad je hem aan, een geschiedenisboek of De zwarte met het witte hart? In deze opdracht geef je Abel advies.

  1. Bekijk het filmpje bij bron 1. Zie je hierin dingen die je herkent uit de roman? Noteer er minstens twee.
  2. Deze historische feiten heeft Japin opgenomen in zijn roman. Van welke andere elementen of gebeurtenissen uit de roman vermoed je dat ze eveneens waarheidsgetrouw zijn overgenomen uit de geschiedenis? Noteer er minstens drie.
  3. Probeer erachter te komen (door te zoeken op internet of een geschiedenisboek erop na te slaan; denk ook aan de Canon-website - bron 2) of wat je noteerde bij vraag 2 inderdaad terug te vinden is in de geschiedenis(boeken). Noteer bij elk element wat je conclusie is plus de bron waarop je die conclusie baseert.
  4. 'De geschiedenis van het slavernijverleden is nog lang niet uitgeschreven. De gevoelens en betrokkenheid van nazaten zijn sterk en aanwezig. Herdenken is gedenken, is het (er)kennen van een gedeelde Nederlandse geschiedenis. Een gezamenlijk verleden dat niet vergeten mag worden. Het is de interpretatie en nabeschouwing van ons verleden met de herinneringen en tradities die we in ere houden.'
    Dit is de kernboodschap van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee), dat elk jaar op 1 juli de Nationale Herdenking Nederlands Slavernijverleden organiseert. In 2013 was het 150 jaar geleden dat in Nederland de slavernij werd afgeschaft (zie voor meer informatie bron 3).
    a. Vind je het belangrijk dat Nederlanders deze periode blijven herdenken? Waarom (niet)?
    b. Schrijft de roman De zwarte met het witte hart mee aan de geschiedenis van het slavernijverleden? Motiveer je antwoord.
  5. Wat raad je Abel aan? Gebruik voor je advies 100-150 woorden.
Bronnen
  1. npo.nl | 'Eigenwijzer project: slavernij - verzet'
  2. entoen.nu | Canon van Nederland, venster: slavernij
  3. ninsee.nl | website van NiNsee
Gemaakt doorJannet Oosterhuis



BoekJapin, Arthur, De zwarte met het witte hart
NummerOpdracht N3/3
Niveau3
Studielast1 slu
Werkvormtweetal
Focusthematiek
Je leert

nadenken over een van de thematiek van de roman.

Opdracht

Denk eens terug aan de tijd toen je tien jaar was. Waar woonde je toen, waar zat je op school, wie waren je vrienden, welke hobby's had je? Kun je dat nog terughalen? Stel je voor dat je in die periode opeens was weggehaald uit je huis, bij je familie, zelfs uit je land en dat je in een Afrikaans land terecht was gekomen op een kostschool waar je de enige blanke was. Hoe zou jij je voelen?
In deze opdracht ga je onderzoeken hoe het is wanneer kinderen in een andere cultuur terecht komen en hoe ze daarop reageren.

  1. Begin met een kleine brainstorm: kunnen jullie voorbeelden bedenken van kinderen die nu zoiets meemaken als Kwasi en Kwame in de roman? Noteer je ideeën.
  2. Hoe zouden deze kinderen reageren? Noteer jullie verwachting(en).
  3. Bij het beantwoorden van vraag 2 heb je misschien gemerkt dat er verschillende manieren zijn om te reageren wanneer je plotseling in een andere cultuur moet integreren. Kwasi en Kwame maken hetzelfde mee, maar ze gaan verschillend om met hun verhuizing naar Nederland. Kies elk een van de neven en beschrijf hoe Kwasi/Kwame reageert op het voor hem nieuwe leven in Nederland. Besteed daarbij aandacht aan de periode dat de neven pas in Nederland zijn, maar ook aan hun studententijd.
  4. Uiteindelijk maken de neven aan het eind van die studententijd verschillende keuzes. Kies weer elk een van de neven en beschrijf in hoeverre Kwasi/Kwame gelukkig is in het land/met de keus die hij maakte.
  5. Lees elkaars antwoorden op vraag 3 en 4 en bespreek wie van de neven de beste keus heeft gemaakt: Kwasi of Kwame?
  6. Schrijfster en cabaretière Nilgün Yerli kwam als meisje met haar ouders naar Nederland vanuit Turkije. Bekijk de uitzending van De nachtzoen waarin zij te gast is (bron 1).
    Herkennen jullie in haar verhaal(tje) dingen waar ook Kwasi en/of Kwame mee te maken hadden? Noteer hier welke.
  7. Kies tot slot een van de onderstaande stellingen en maak deze af.
    A. De zwarte met het witte hart is een aanrader voor kinderen die in een buitenland zijn opgegroeid, want ...
    B. De zwarte met het witte hart zou ik niet aanraden aan iemand die zich niet thuis voelt in Nederland, want ...
Bronnen
  1. npo.nl | De nachtzoen: Nilgün Yerli (4 oktober 2012)
Gemaakt doorJannet Oosterhuis




De zwarte met het witte hart - Japin, ArthurNiveau 4

De zwarte met het witte hart

Auteur:Japin, Arthur
Jaar uitgave:1997
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:400
Genre:historische roman
Tags:19e eeuw, Afrika, cultuurverschillen, historische gebeurtenissen, kolonialisme
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book, als luisterboek (voorgelezen door Japin zelf) en op Daisy-rom.
In 1998 bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, in 1999 met de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu. Het boek was inspiratiebron voor dans- en theatervoorstellingen, en werd ook bewerkt voor opera (libretto door Japin) en tot hoorspel. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 29 december 2017.

 

Opdrachten

BoekJapin, Arthur, De zwarte met het witte hart
NummerOpdracht N4/1
Niveau4
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focus(auto)biografie
Je leert

reflecteren op het al dan niet (auto)biografische karakter van de roman.

Opdracht

A

  1. a. Heb jij wel eens een autobiografische roman gelezen of een autobiografische film gezien? Noteer de titels.
    b. Houd jij van autobiografische romans of films? Waarom (niet)?
  2. Geef van de onderstaande stellingen aan of ze juist zijn of onjuist.
    A. Arthur Japin is een allochtone Nederlander.        
    B. Arthur Japin is opgegroeid in West-Afrika.
    C. Arthur Japin voelt zich niet echt thuis in Nederland.
    D. Arthur Japin is goed bevriend met de leden van het Koninklijk Huis.

    Antwoorden: tsiujno njiz negnillets ella

B

  1. Is De zwarte met het witte hart een autobiografische roman, denk je? Licht je antwoord toe.
  2. Lees het verhaal 'Magonia', dat verscheen in de gelijknamige verhalenbundel van Japin (zie bron 1). Zou dit verhaal autobiografisch kunnen zijn? Licht je antwoord toe.
  3. Lees bron 2. In dit artikel lees je meer over de auteur Japin en zijn jeugd. Zie je hierin dingen die je herkent van de hoofdpersonen (of wat zij meemaken) in De zwart met het witte hart en 'Magonia'? Benoem waar je overeenkomsten ziet.
  4. In het Basisboek literatuur (bron 3) wordt een onderscheid gemaakt tussen drie autobiografische producten: autobiografische geschriften, autobiografische romans en romans met autobiografische elementen. Kijk nog eens terug naar je antwoorden bij vraag B1-3. In welke categorie vind je dat De zwarte met het witte hart past en in welke categorie past 'Magonia'? Onderbouw je beide standpunten met minstens twee voorbeelden uit de roman respectievelijk het verhaal.
  5. Is jouw kijk op autobiografisch werk veranderd door het maken van deze opdracht? Licht je antwoord toe.
Bronnen
  1. 'Magonia', in: Magonische verhalen, Amsterdam, Uitgeverij De Arbeiderspers, p. 129-139
  2. volkskrant.nl | Jan Tromp, 'Japin over pesten. De wonden gaan weg maar de woorden blijven altijd bij je', in: de Volkskrant, 10 november 2012
  3. 'Autobiografisch schrijven', in: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen, Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 22-28
Gemaakt doorJannet Oosterhuis



BoekJapin, Arthur, De zwarte met het witte hart
NummerOpdracht N4/2
Niveau4
Studielast1 à 2 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages
Je leert

nadenken over (beeldspraak en) motieven van personages.

Opdracht

A

  1. In wat voor stemming ben jij vandaag? Hoe komt het dat je in deze (of een andere) stemming bent? Maak eens een lijstje van minstens vier factoren die invloed hebben op jouw stemming.
  2. Staat in dat lijstje misschien ook 'het weer'? Dat blijkt een van veel factoren te zijn die invloed uitoefenen op hoe je je voelt en trouwens ook op bijvoorbeeld ons belgedrag. Lees daarover bron 1.

B

  1. Het weer is nauw verbonden met de natuur. Hoe de natuur eruitziet, kan ook onze stemming beïnvloeden. Al eeuwen lang maken auteurs (en regisseurs) gebruik van dit gegeven. Volgens het Basisboek literatuur is een Natureingang een natuurbeeld of -beschrijving die je kunt koppelen aan de stemming, de innerlijke beleving van een personage (zie bron 2).
    Ook in De zwarte met het witte hart kun je hiervan voorbeelden vinden. Een ervan staat op blz. 239. Daar  lees je in een brief van Kwame aan Kwasi:
    'De rots ligt onveranderlijk in de rivier. Onder het zachte mos of het geweld van de stortregens blijft hij altijd dezelfde. Het bamboe groeit er pal naast. Hoog wordt het. Beide krijgen hetzelfde te verduren. De een overleeft omdat hij solide is en onverzettelijk, de ander omdat hij hol is en meegeeft.'
    Nu je weet wat een Natureingang is, weet je dat deze beschrijving niet alleen iets zegt over een rots en bamboe.
    Wie vergelijkt Kwame met de rots en wie met het bamboe?
  2. Zoek voor je beide antwoorden bij B1 een citaat of gebeurtenis uit de roman waarmee je je antwoord ondersteunt.
  3. a. Kun je bedenken waarom Kwame zijn boodschap op deze manier aan zijn neef overbrengt?
    b. Vind je dit passen bij dit personage/de roman of was het beter geweest als Kwame directer was geweest in zijn brief?
  4. Wat is jouw inschatting: zou Kwasi de boodschap niet kúnnen begrijpen of niet wíllen begrijpen? Geef voor beide opties een mogelijke verklaring. Welke van deze verklaring vind jij het aannemelijkst? Geef voor je standpunt twee argumenten.
  5. Na het citaat van blz. 239 lees je dat Kwasi niet weet wat hij hiermee aan moet. Leg aan Kwasi uit wat Kwame bedoelt met dit brieffragment en leg ook uit waarom hij niet gewoon zegt wat hij bedoelt, maar zich zo omslachtig uitdrukt. Doe dit in een brief aan Kwasi en gebruik daarvoor 350-400 woorden.
Bronnen
  1. scientias.nl | Caroline Kraaijvanger, 'Weer beïnvloedt hoe lang en met wie u belt', 11 oktober 2012
  2. 'Natureingang', in: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen, Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 110
Gemaakt doorJannet Oosterhuis




De zwarte met het witte hart - Japin, ArthurNiveau 4

De zwarte met het witte hart

Auteur:Japin, Arthur
Jaar uitgave:1997
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:400
Genre:historische roman
Tags:19e eeuw, Afrika, cultuurverschillen, historische gebeurtenissen, kolonialisme
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book, als luisterboek (voorgelezen door Japin zelf) en op Daisy-rom.
In 1998 bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, in 1999 met de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu. Het boek was inspiratiebron voor dans- en theatervoorstellingen, en werd ook bewerkt voor opera (libretto door Japin) en tot hoorspel. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 29 december 2017.

 

Opdrachten

BoekJapin, Arthur, De zwarte met het witte hart
NummerOpdracht N5/1
Niveau5
Studielast2 slu (exclusief het lezen van een tweede roman)
Werkvormtweetal (of individueel)
Focusthematiek
Je leert

nadenken over een van de thema's in de roman.

Opdracht

Deze opdracht bestaat uit twee delen: deel A gaat alleen over De zwarte met het witte hart; in deel B ga je deze roman vergelijken met Paravion van Hafid Bouazza. Overleg voordat je deze opdracht gaat maken, of je Paravion ook op je lijst mag zetten.
Je kunt het beste eerst De zwarte met het witte hart lezen en dan deel A maken. Daarna lees je Paravion en maak je deel B.
LET OP: Je mag onderdeel B niet overslaan! Deel A alleen is een N3-opdracht.

A

Denk eens terug aan de tijd toen je tien jaar was. Waar woonde je toen, waar zat je op school, wie waren je vrienden, welke hobby's had je? Kun je dat nog terughalen? Stel je voor dat je in die periode opeens was weggehaald uit je huis, bij je familie, zelfs uit je land en dat je in een Afrikaans land terecht was gekomen op een kostschool waar je de enige blanke was. Hoe zou jij je voelen?
In deze opdracht ga je onderzoeken hoe het is wanneer kinderen in een andere cultuur terecht komen en hoe ze daarop reageren.

  1. Begin met een kleine brainstorm: kunnen jullie voorbeelden bedenken van kinderen die nu zoiets meemaken als Kwasi en Kwame in de roman? Noteer je ideeën.
  2. Hoe zouden deze kinderen reageren? Noteer jullie verwachting(en).
  3. Bij het beantwoorden van vraag 2 heb je misschien gemerkt dat er verschillende manieren zijn om te reageren wanneer je plotseling in een andere cultuur moet integreren. Kwasi en Kwame maken hetzelfde mee, maar ze gaan verschillend om met hun verhuizing naar Nederland. Kies elk een van de neven en beschrijf hoe Kwasi/Kwame reageert op het voor hem nieuwe leven in Nederland. Besteed daarbij aandacht aan de periode dat de neven pas in Nederland zijn, maar ook aan hun studententijd.
  4. Uiteindelijk maken de neven aan het eind van die studententijd verschillende keuzes. Kies weer elk een van de neven en beschrijf in hoeverre Kwasi/Kwame gelukkig is in het land/met de keus die hij maakte.
  5. Lees elkaars antwoorden op vraag 3 en 4 en bespreek wie van de neven de beste keus heeft gemaakt: Kwasi of Kwame?
  6. Schrijfster en cabaretière Nilgün Yerli kwam als meisje met haar ouders naar Nederland vanuit Turkije. Bekijk de uitzending van De nachtzoen waarin zij te gast is (bron 1).
    Herkennen jullie in haar verhaal(tje) dingen waar ook Kwasi en/of Kwame mee te maken hadden? Noteer hier welke.
  7. Kies tot slot een van de onderstaande stellingen en maak deze af.
    A. De zwarte met het witte hart is een aanrader voor kinderen die in een buitenland zijn opgegroeid, want ...
    B. De zwarte met het witte hart zou ik niet aanraden aan iemand die zich niet thuis voelt in Nederland, want ... 

B

  1. Er bestaan nogal wat overeenkomsten tussen De zwarte met het witte hart en Paravion. Noteer drie belangrijke overeenkomsten. Noteer ook drie belangrijke verschillen. Bedenk vervolgens wat het zwaarst weegt: de overeenkomsten of de verschillen? Noteer je antwoord en je motivatie.  
  2. Ook de hoofdpersoon uit Paravion belandt op een gegeven moment in Nederland. 
    a. Wat verwacht de hoofdpersoon van Nederland?
    b. Komen die verwachtingen uit of juist niet? Hoe komt dat?
    c. Hoe reageert de hoofdpersoon op de nieuwe (Nederlandse) cultuur?
    d. In hoeverre slaagt de hoofdpersoon erin zich aan te passen?
  3. Vergelijk het proces dat Kwasi en Kwame doormaken met dat van de hoofdpersoon in Paravion. Gebruik daarbij je antwoorden van A2 en 3 en B2 in 100-150 woorden.
  4. Maak tot slot een van de volgende stellingen af.
    A. De zwarte met het witte hart is vooral interessant voor liefhebbers van historische romans, want ...
    B. De zwarte met het witte hart is niet alleen interessant voor liefhebbers van historische romans, want ...
Bronnen
  1. npo.nl | De nachtzoen: Nilgün Yerli (4 oktober 2012)
Gemaakt doorJannet Oosterhuis



BoekJapin, Arthur, De zwarte met het witte hart
NummerOpdracht N5/2
Niveau5
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusgenre: historische roman
Je leert

meer over het genre van de historische roman.

Opdracht
  1. Ben jij een liefhebber van historische romans? Waarom (niet)?
  2. De zwarte met het witte hart speelt zich (grotendeels) af in de negentiende eeuw. Noteer de titels van andere populaire boeken waarvan het verhaal zich in het verleden afspeelt.
  3. Noteer twee titels van films of televisieseries die in het verleden spelen.
  4. De populariteit van de historische roman is niet nieuw. Lees hierover bron 1. Noteer vier kenmerken van de historische roman zoals die werd geschreven door de trendsetter van het genre in de negentiende eeuw, Walter Scott.
  5. Vind je deze kenmerken terug in De zwarte met het witte hart? Noteer dit voor elk kenmerk en als je antwoord 'ja' is, noem daarbij dan twee duidelijke voorbeelden uit de roman.
  6. In de tijd waarin de roman zich afspeelt, is de historische roman dus een veelgelezen genre. Japin gebruikt boven hoofdstuk 3 van deel 3 een citaat uit een roman van een populaire schrijver uit die tijd, mr. Jacob van Lennep. Waarom zou Japin voor dit citaat op deze plaats gekozen hebben?
  7. Stel je voor: er wordt een tijdmachine uitgevonden waardoor je de mogelijkheid krijgt om drie dagen in een historisch tijdperk naar keuze door te brengen. Er is een voorbehoud: de mensen daar kunnen jou niet zien of horen en je kunt niet met ze communiceren. Zou deze uitvinding het genre 'historische roman' overbodig maken? Licht je antwoord toe en maak voor je argumentatie gebruik van je antwoorden op vraag 1 t/m 6.
Bronnen
  1. literatuurgeschiedenis.nl | 'De historische roman'
Gemaakt doorJannet Oosterhuis




De zwarte met het witte hart - Japin, ArthurNiveau 4

De zwarte met het witte hart

Auteur:Japin, Arthur
Jaar uitgave:1997
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:400
Genre:historische roman
Tags:19e eeuw, Afrika, cultuurverschillen, historische gebeurtenissen, kolonialisme
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book, als luisterboek (voorgelezen door Japin zelf) en op Daisy-rom.
In 1998 bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, in 1999 met de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu. Het boek was inspiratiebron voor dans- en theatervoorstellingen, en werd ook bewerkt voor opera (libretto door Japin) en tot hoorspel. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 29 december 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
De zwarte met het witte hart - Japin, ArthurNiveau 4

De zwarte met het witte hart

Auteur:Japin, Arthur
Jaar uitgave:1997
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:400
Genre:historische roman
Tags:19e eeuw, Afrika, cultuurverschillen, historische gebeurtenissen, kolonialisme
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book, als luisterboek (voorgelezen door Japin zelf) en op Daisy-rom.
In 1998 bekroond met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, in 1999 met de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu. Het boek was inspiratiebron voor dans- en theatervoorstellingen, en werd ook bewerkt voor opera (libretto door Japin) en tot hoorspel. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 29 december 2017.

 

Introductie

Arthur Japin werd geboren in 1956. Hij had een zware jeugd: hij werd gepest op school en toen hij twaalf jaar was pleegde zijn vader zelfmoord. Het scheppen van een eigen fantasiewereld was voor Japin een manier om aan de werkelijkheid te ontsnappen. Na een korte carrière als acteur, koos hij er in 1987 voor om te gaan schrijven. Hij startte met het onderzoek voor een roman die hij wilde schrijven over een opmerkelijke gebeurtenis: het feit dat in 1837 twee Afrikaanse prinsjes door Hollanders werden meegenomen voor koning Willem I als onderpand voor de illegale slavenhandel van de Nederlandse regering. Hij werkte tien jaar aan dit onderzoek; de roman, De zwarte met het witte hart, verscheen in 1997. Hoewel Japin in 1996 al debuteerde met de verhalenbundel Magonische verhalen, brak hij met De zwarte met het witte hartdefinitief door in de Nederlandse literatuur. Ook voor de vele romans die volgden, koos Japin voor een historische gebeurtenis of figuur als uitgangspunt: Een schitterend gebrek (ook op deze site, op N4), De overgaveVaslav en Kolja

Inhoud

Let op: in onderstaande tekst staan details over de afloop.
In 1837 komt een Hollandse handelsmissie van West-Afrika terug met een bijzonder geschenk voor koning Willem I: twee tienjarige Ashantijnse prinsjes dienen een Europese opleiding te krijgen om daarna hun land met die kennis te verrijken. Je leert de twee prinsen, Kwame en Kwasi, kennen in Afrika en je volgt hen naar de kleine kostschool in Delft waar ze terecht komen in de Nederlandse cultuur en een start maken met hun opleiding. Ze worden ook geïntroduceerd bij het Nederlandse hof en bouwen vooral met prinses Sophie een goede band op. De prinsen hebben het als zwarte bezienswaardigheden niet makkelijk in Nederland en ze reageren hierop heel verschillend, waardoor ze langzaam uit elkaar drijven. Kwasi probeert zich te verweren tegen zijn pesters op de kostschool en doet er alles aan om zich aan te passen aan de Nederlandse cultuur. Kwame krijgt steeds meer heimwee naar zijn eigen cultuur en is zich er sterk van bewust dat hij niet thuishoort bij de Nederlanders. Zich aanpassen wil hij daarom niet. Dit blijft zo wanneer de jongens opgroeien en gaan studeren en ze maken dan ook heel verschillende keuzes in en na hun studie. Kwame vertrekt naar Afrika zodra hij de kans krijgt, maar hij is zijn cultuur ontgroeid, zijn moedertaal verleerd en zijn vader wil hem niet ontvangen. Gedesillusioneerd pleegt hij zelfmoord. Kwasi wordt bestuursambtenaar in Nederlands-Indië, maar maakt niet de carrière die hij voor ogen had. Ook in de liefde is hij niet gelukkig. Hoe hij ook zijn best doet om een Nederlander te zijn, uiteindelijk kan hij zich niet ontdoen van zijn zwarte huid.

Moeilijkheid

Speciaal voor leerlingen met interesse in geschiedenis, het Nederlandse koloniale verleden of cultuurverschillen is dit boek een aanrader. Kennis hierover vooraf is niet noodzakelijk, kennis achteraf is niet te vermijden. N3-lezers worden daarnaast uitgedaagd om de verhaallijn vast te houden, ondanks de niet-chronologische vertelvolgorde in de roman. Zij zullen goed zicht moeten houden op de vele bijpersonen en de ontwikkeling die de hoofdpersonen Kwasi en Kwame doormaken in de lange periode die de roman beschrijft. Doordat ze vermoedelijk zullen meeleven met de twee prinsen, zal hun aandacht worden vastgehouden, ook bij onderbrekingen van het verhaal door uitweidingen, brieven en verslagen. Ook lezers op N4 en N5 zullen de lotgevallen van de prinsen met aandacht volgen. De gebruikte verteltechnieken zullen voor hen geen problemen opleveren. Zij zullen niet alleen aan het denken worden gezet over de historische gebeurtenissen, maar ook over het tijdloze thema van ontheemd zijn en buitenstaander zijn.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid Deze roman is lijvig. Lezers van N3 en N4 zullen even geduld moeten oefenen aan het begin van de roman totdat het verhaal van de kleine prinsen op gang komt. Als dat lukt, zal uitlezen vervolgens geen probleem zijn.
  Interesses Lezers met interesse in geschiedenis of de geschiedenis van de Nederlandse koloniale handel, zullen extra worden aangesproken door dit boek. Ook voor lezers met interesse in verschillende culturen en cultuurverschillen is dit boek een aanrader.
  Algemene kennis De lezer zal zich moeten verplaatsen in personages (van diverse leeftijden) in een andere tijd en een andere cultuur. Een uitdaging voor zowel N3- als N4-lezers.
  Specifieke literaire en culturele kennis Lezers die wat weten van het Nederlandse koloniale verleden hebben een voorsprong bij het lezen van dit boek. Voor hen die deze voorkennis niet hebben, is het lezen van deze roman een manier om de kennis hierover uit te breiden.

Vertrouwdheid met literaire stijl

Vocabulaire De zwarte met het witte hart speelt zich af in de negentiende eeuw en het taalgebruik sluit daarop aan. Dit zal voor N3-lezers betekenen dat ze regelmatig op moeilijke (verouderde) woorden stuiten. Wanneer zij zich hier niet aan ergeren, hoeft dit hun begrip van de tekst niet in de weg te staan. In de roman komen fragmenten voor uit 'authentieke' reisverslagen. Het taalgebruik in die reisverslagen levert meer problemen op, zowel voor N3- als N4-lezers. Lezers van N5 zullen hier geen problemen ondervinden.
  Zinsconstructies De zinsconstructies zullen in de vertellerstekst geen problemen opleveren. In de eerder genoemde reisverslagen zijn de zinsconstructies complexer. Hier kunnen N3- en N4-lezers problemen ondervinden.
  Stijl De stijl is gevarieerd, mede door de verslagen en brieven die zijn opgenomen in de roman. Hier zijn geen problemen te verwachten.

Vertrouwdheid met literaire personages

Karakters  Twee karakters worden uitgebreid uitgewerkt: Kwasi en Kwame. Daarin is genoeg te ontdekken voor lezers van alle genoemde niveaus.
  Aantal karakters Het aantal hoofdpersonen is beperkt, maar het aantal bijpersonen is groot. Dit kan N3-lezers in verwarring brengen. Wat de koninklijke familie betreft is er steun in de vorm van een stamboom aan het begin van de roman. Wat de overige personages betreft zal de N3-lezer en misschien ook de N4-lezer goed de aandacht erbij moeten houden en bereid moeten zijn af en toe terug te bladeren en/of aantekeningen te maken.
  Ontwikkeling van en verhoudingen tussen de karakters Lezers van alle genoemde niveaus kunnen zich tegoed doen aan het volgen van de ontwikkeling tussen de hoofdpersonages onderling en die tussen hen en andere personages. Er gebeurt wat dat betreft veel in deze roman, ook door de lange tijdsperiode die beschreven wordt. De prinsen die in Ashanti opgroeien als een twee-eenheid, blijken in Nederland heel verschillend te reageren op hun nieuwe omgeving. Dit drijft hen uit elkaar, aanvankelijk figuurlijk, later ook letterlijk. Tegelijkertijd kunnen ze niet zonder elkaar en groeit na jaren, inmiddels in verschillende werelddelen, het begrip voor elkaar. Het is een uitdaging voor lezers van N3 om deze ontwikkeling te volgen en ook lezers van N4 en N5 kunnen zich hierin verdiepen.

Vertrouwdheid met literaire procedés

Spanning Het verhaal komt traag op gang. Wanneer het de N3-lezer lukt om door te lezen tot het moment dat de jonge prinsen in het verhaal komen, zal hij worden beloond met een behoorlijke portie actie. Geduld blijft echter nodig, want uitgebreide beschrijvingen zetten het tempo in de roman regelmatig op pauze. Lezers van N4 en N5 zullen de extra (achtergrond)informatie die ze hierdoor krijgen waarschijnlijk juist waarderen.
  Chronologie Het verhaal wordt niet chronologisch verteld. De roman start met een bejaarde Kwasi die in 1900 op Java zijn levensverhaal gaat vertellen. De tijdsprongen zijn echter duidelijk gemarkeerd door witregels of door aanduidingen van jaartal en plaats boven de hoofdstukken. Ook de oplettende N3-lezer zal zich daardoor kunnen oriënteren binnen de roman. 
  Verhaallijn(en) Er is weliswaar één verhaallijn, maar doordat die verhaallijn niet chronologisch wordt verteld lijken het er meerdere. Het verhaaldeel van de bejaarde Kwasi op Java wordt afgewisseld met het verhaaldeel van de jonge prinsen in Den Haag. De lijn van de prinsen splitst zich wanneer ze uit elkaar gaan: Kwame gaat naar Afrika en Kwasi vertrekt naar Nederlands-Indië. Wanneer een N3-lezer deze lijn te pakken heeft, zal dit geen problemen meer geven.
   Perspectief Het verhaal kent een ik-perspectief (van Kwasi). N3-lezers kunnen in verwarring raken wanneer dit perspectief wordt onderbroken door verslagen en brieven van anderen. De typografie helpt hen om deze delen te herkennen (ze zijn cursief gedrukt). N4- en N5-lezers zullen de afwisseling van vertellerstekst met authentieke brieven en rapporten in deze historische roman vermoedelijk kunnen waarderen.
  Betekenis N3-lezers zullen verontwaardigd zijn over het onrecht dat de jonge prinsen wordt aangedaan, wat een aanleiding vormt tot nadenken over het koloniale verleden van Nederland en slavernij in het algemeen. N4- en N5-lezers kunnen daarnaast reflecteren op meer tijdloze thema's als ontheemding en 'de buitenstaander'.

 

Geschreven door:

Jannet Oosterhuis