![Griene simmer](/Media/Covers/Fries/Boeken_niveau3/griene-simmer.jpg?width=123)
Griene simmer
- Niveau
- Niveau 3
- Jaar uitgave
- 2010
- Uitgeverij
- Elikser
- Plaats
- Ljouwert
- Aantal pagina's
- 159
- Genre
-
- psychologyske roman
- Tags
-
- dea
- leafde
- ôfskie
- skuld en boete
- wierheid en werklikheid
- Taalniveau
- B1
- Lenen bij de bibliotheek
E-book fan de online Biblioteek (foar alle biblioteekleden)
Printe boek fan Biblioteek Fryslân (foar leden fan Biblioteek Fryslân)
Sprutsen boek fan Passend lêzen (foar ast dyslektysk bist)
Over de auteur
Griene Simmer is it romandebút fan Bart Kingma (Wommels, 1970). Oer it skriuwen fan it boek sei Kingma yn in ynterview: 'Ik woe sjen oft ik it kin, ik wol ien kear yn myn libben in roman skreaun ha, dat wie de útdaging.'
Foar syn wurk is Bart Kingma programmamakker foar de skoaltelefyzje fan Omrop Fryslân. De telefyzjesearje 11&30, de Kanon fan de Fryske skiednis is ûnder oare troch him opsetten, skreaun en regissearre. It senario foar de jeugdsearje Ikaros is ek fan syn hân.
Inhoud
Haadpersoan Luc Franken hat trijefearnsjier yn foararrest sitten foar in moard dy't gjin moard wie, mar wat oars... Hy besiket syn libben op 'e nij op 'e rit te krijen. Om him te uterjen skriuwt er mails oan syn sakepartner Sebastiaan Koppen. Dy mails jout Sebastiaan oan Frouck van Eyck, in âlde leafde fan Luc. Frouck lêst de mails yn de trein as se fan Ljouwert weromreizget nei A. Stadichoan komt de wierheid boppe wetter en wurdt dúdlik wêrom't Luc fiif jier tebek ferdwûn is.
Leesaanwijzingen
Griene Simmer is net dreech skreaun. Wurden en sinnen binne goed te folgjen. It drege fan dit boek is de struktuer. As lêzer moatte je wol eefkes trochsette, want it ferhaal komt troch de opset fan it boek net maklik op gong. Ast begjinst te lêzen witst noch net wa't de haadpersoan is. Letter komst derachter wêrom't der oer him praat wurdt en wêrom't er sels allinne mar oan it wurd komt fia âlde e-mails.
Om over na te denken
Wannear binne je skuldich? Wannear moatte je boete dwaan?
Waardering
'Griene Simmer is in leuk boek. Ik fûn de struktuer grappich, oars as oars. It ferhaal is spannend en ûnferwachts.'
Foke (5 vwo)
'Men bliuwt hiel lang yn it ûngewisse oer wat Luc útheefd hat en dat makket dat je graach trochlêze wolle. (...) Kingma bringt in stikje filosofy yn it boek, dêr't de achterflap al fan tsjûget: "wierheid boppe werklikheid".'
Geart Tigchelaar yn Ensafh
Opmerkingen
Griene Simmer is te krijen yn it Frysk en it Nederlânsk. It wie yn 2010 it earste Fryske boek dat ek as e-book beskikber kaam.
Leestips/meer weten
Profyl op tresoar.nl.
Samengesteld door
Ans WallingaAanbevolen
Opdrachten
Niveau 2 - Opdrachten
Boek | Kingma, Bart Griene simmer |
Nûmer | N2/1 |
Nivo | 2 |
Stúdzjelêst | 2 slu |
Wurkfoarm | iental |
Fokus | gronology |
Learst | om te reflektearjen op de ferteltechnyk |
Opdracht | It ferhaal yn Griene Simmer wurdt net gronologysk ferteld. Yn dizze opdracht moatst in tiidbalke meitsje oer it libben fan Luc Franken. |
Bronnen | Boarne 1. De Wikihow |
Makke troch | Ans Wallinga |
Boek | Kingma, Bart Griene simmer |
Nûmer | N2/2 |
Nivo | 2 |
Stúdzjelêst | 2 slu |
Wurkfoarm | iental (of twatal) |
Fokus | personaazjes |
Learst | om personaazjes te beskriuwen |
Opdracht | Luc Franken is de haadpersoan yn Griene Simmer. Janna hat in soad ynfloed op it dwaan en litten fan Luc. De ferdwining fan Luc hat te krijen mei de eardere ferdwining fan Janna. Beide persoanen wurde wei sûnder in spoar achter te litten. |
Bronnen | Boarne 1. Opsporing verzocht |
Makke troch | Ans Wallinga |
Niveau 3 - Opdrachten
Boek | Kingma, Bart Griene simmer |
Nûmer | N3/1 |
Nivo | 3 |
Stúdzjelêst | 1 slu |
Wurkfoarm | yndividueel |
Fokus | sjenre |
Learst | te reflektearjen op it sjenre fan it boek |
Opdracht | De measte boeken ha kenmerken fan meardere sjenres. |
Literatuurgeschiedenis | Fryske romankeunst yn it ynterbellum: De boereroman |
Bronnen | Boarne 1. Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur, Uitgeverij kleine Uil, Grins, 2009, side 30 en fierder. |
Makke troch | Ans Wallinga |
Boek | Kingma, Bart Griene simmer |
Nûmer | N3/2 |
Nivo | 3 |
Stúdzjelêst | 1 slu |
Wurkfoarm | yndividueel |
Fokus | oardiel |
Learst | om in kritysk oardiel te formulearjen oer it boek |
Opdracht | Hjirûnder steane fiif stellingen oer de personaazjes út Griene Simmer. Kies ien fan de stellingen út en reagearje dêr yn in koart betooch op. It betooch moat út neikommende ûnderdielen bestean: |
Makke troch | Ans Wallinga |
Niveau 4 - Opdrachten
Boek | Kingma, Bart Griene simmer |
Nûmer | N4/1 |
Nivo | 4 |
Stúdzjelêst | 1 slu |
Wurkfoarm | yndividueel |
Fokus | resepsje |
Learst | om resinsjes by it boek te ferlykjen |
Opdracht | Lês de resinsjes fan Josse de Haan en Jelle van der Meulen oer Griene Simmer (sjoch by de boarnen). Beantwurdzje dêrnei ûndersteande fragen. |
Bronnen | Boarne 1. Josse de Haan Ensafh 18-02-2011 |
Makke troch | Ans Wallinga |
Boek | Kingma, Bart Griene simmer |
Nûmer | N4/2 |
Nivo | 4 |
Stúdzjelêst | 2 slu |
Wurkfoarm | yndividueel |
Fokus | yntertekstualiteit |
Learst | wat yntertekstualiteit is |
Opdracht | 1. Sykje yn it Basisboek Literatuur op wat yntertekstualiteit ynhâldt. Skriuw yn eigen wurden op wat yntertekstualiteit is. |
Bronnen | Boarne 1. Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur, Uitgeverij kleine Uil, Grins, 2009, side 100. |
Makke troch | Ans Wallinga |
Docenteninformatie
Yntroduksje
Bart Kingma (1970) waard berne yn Wommels. It grutste part fan syn jeugd brocht er yn Kollum troch. Nei syn stúdzje journalistyk yn Zwolle wurke er by ferskate media yn Noard-Nederlân as sjoernalist, senarioskriuwer en regisseur.
Sûnt 2000 makket er skoalletelefyzjeprogramma's by Omrop Fryslân. De telefyzjesearje11&30, de Kanon fan de Fryske skiednis is bygelyks troch him opsetten, skreaun en regissearre. Dêrneist docht er skriuwwurk, ûnder oare lietteksten. Oan syn projekt Cohen in het Fries wurken ferskate Fryske artysten mei. It projekt waard yn 2008 rûnom yn it lân goed ûntfongen. De skriuwer is ek de man achter de site De Bûten Post mei humoristysk kommintaar op de Frysk aktualiteit. Griene Simmer is it romandebút fan Bart Kingma.
Ynhâld
Haadpersoan Luc Franken hat trijefearnsjier yn foararrest sitten foar in moard dy't gjin moard wie, mar wat oars... Hy besiket syn libben op 'e nij op 'e rit te krijen. Om him te uterjen skriuwt er mails oan syn sakepartner Sebastiaan Koppen. Dy mails jout Sebastiaan oan Frouck van Eyck, in âlde leafde fan Luc. Frouck lêst de mails yn de trein as se fan Ljouwert werom nei A. reizget. Stadichoan komt de wierheid boppe wetter en wurdt it dúdlik wêrom't Luc fiif jier tebek ferdwûn is.
Swierte
Griene Simmer is in dramatysk, eigentiidsk ferhaal. It is skreaun yn hjoeddeistich, flot Frysk. Foar in N2-lêzer binne dat oantreklike eleminten. Oan de oare kant kin Griene Simmer foar in N2-lêzer dreech wêze. It ferhaal hat in komplekse struktuer en spilet him ôf yn in wrâld fan folwoeksenen.
N3-lêzers sille har fine kinne yn de sosjale en morele kant fan it ferhaal.
Foar in N4-lêzer is Griene Simmer oantreklik om't it ferhaal net foarsisber is. Wol hat it ferhaal in lange oanrintiid, it duorret frij lang foardat de lêzer yn 'e gaten kriget wat der allegearre spilet en hoe't de ferhâldingen tusken de personaazjes lizze. Foar in N4-lêzer sit dêr in útdaging.
Diminsjes |
Yndikatoaren |
Taljochting | komplisearjende faktoaren |
Algemiene fereasken (om tekst begripe te kinnen) |
Reewilligens |
De N2- en N3-lêzer moat ree wêze om him de struktuer fan it ferhaal eigen te meitsjen. It ferhaal wurdt net gronologysk ferteld en benammen yn it begjin is it dreech om derachter te kommen hoe't it yn elkoar stekt. Dat hoecht foar in N4-lêzer gjin behindering te wêzen. |
Ynteresses |
It dramatyske, meislepende ferhaal sil de N2-lêzer oansprekke. Foar de N3- en N4-lêze binne de psychologyske en morele fraachstikken yn it ferhaal oantreklik. |
|
Algemiene kennis |
Spesifike kennis oer de wrâld is net nedich om it ferhaal begripe te kinnen. |
|
Spesifike literêre en kulturele kennis |
Foar in N2-lêzer kin it handich wêze om wat te witten oer (a)gronologysk fertellen. Sjoch side 111 en 112 fan Basisboek Literatuur. |
|
Fertroud mei literêre styl |
Wurdgebrûk |
It wurdgebrûk is tagonklik. |
Sinskonstruksjes |
De sinnen yn Griene Simmer binne net lang. Bysinnen wurde net in protte brûkt. As se der al steane, binne se ienfâldich. |
|
Styl |
De styl is strak en tagonklik. |
|
Fertroud mei literêre prosedees |
Aksje |
Yn it ferhaal bart wol it ien en oar, mar fan echte aksje is gjin sprake. Dat is minder oantreklik foar N2-lêzers. |
Gronology |
De struktuer fan it boek is lestich. Dêrneist duorret it frij lang foardat de lêzer trochkriget hoe't it ferhaal yn elkoar stekt. Foar in N2-lêzer binne dit lestige tûkelteammen. |
|
Ferhaalline(n) |
It boek hat eins fjouwer ferhaallinen: de treinreis fan Frouck fan Ljouwert nei A., it weromsjen fan Frouck op dyselde dei, de mails dy't Frouck lêst fan Luc oan Sebastian oer (1) de tiid fan foar de finzenis en (2) de tiid fan nei de finzenis. |
|
Perspektyf |
De mails wurde ferteld út Luc (= ik-ferteller) wei en de parten tusken de mails binne skreaun út it perspektyf fan Frouck wei. |
|
Betsjutting |
In N4-lêzer sil benammen oan de psychologyske en morele fraachstikken hechtsje. De N4-lêzer kin ek wille belibje oan de ferwizingen nei mytyske en Bibelske figueren en kultuerhistoaryske kennis. Foar de N3-lêzer sil it psychologyske en morele fraachstik in útdaging wêze. De N2-lêzer sil wille belibje oan it dramatyske en meislepend ferhaal. |
|
Fertroudheid mei literêre personaazjes |
Karakters |
Luc is de sintrale persoan. It hanneljen fan benammen Janne hat grutte gefolgen foar de situaasje en it hanneljen fan Luc. |
Oantal karakters |
It tal karakters yn Griene Simmer is beheind. Luc is de sintrale persoan. Om him hinne steane likernôch seis, sân persoanen. |
|
Untjouwing fan de karakters |
Luc is in twifelder en komt net echt fierder yn it libben. Dat wurdt yn de rin fan it ferhaal dúdlik. Oan de ein fan it ferhaal nimt Luc in drastysk beslút. |
|
Relevante boarnen dosinten |
Jelle van der Meulen, Friese literatuursite. |