Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Red ons, Maria Montanelli - Koch, HermanNiveau 2

Red ons, Maria Montanelli

Auteur:Koch, Herman
Jaar uitgave:1989
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:143
Genre:bekentenisliteratuur, ontwikkelingsroman, probleemboek, psychologische roman, schoolverhaal
Tags:gezin, handicap, humor, maatschappijkritiek, pesten, school, vader-zoonrelatie, puberteit, Amsterdam
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book, als luisterboek en op Daisy-rom.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 januari 2018.

 

Over de auteur

Herman Koch (1953) was als radiomaker in onder andere Borát (een absurdistisch radiopragrama) al bekend toen in 1989 zijn romandebuut Red ons, Maria Montanelli uitkwam. Zijn literaire debuut maakte hij met de verhalenbundel De voorbijganger (1985). Als televisiemaker werd hij vooral bekend in de satirische serie Jiskefet.
Na zijn romandebuut schreef hij een aantal romans en verhalenbundels, tot hij in 2009 met Het diner doorbrak naar het grote publiek. Ook internationaal werd dit boek een ongekend succes. Het is de meest vertaalde Nederlandse roman: in meer dan 40 talen vertaald, en meer dan tweeënhalf miljoen keer verkocht. Voor Het diner ontving Koch de NS-publieksprijs. Je vindt dat boek ook op deze site, op niveau 3. Ook zijn romans Zomerhuis met zwembad (2011), Geachte heer M. (2014) en De greppel (2016) zijn succesvol. In 2017 schreef Koch het Boekenweekgeschenk: Makkelijk leven.

Inhoud

De hoofdpersoon zonder naam vertelt het verhaal van 'de zwakbegaafde jongen' Jan Wildschut, die in zijn klas op het Maria Montanelli Lyceum wordt geplaatst, en 'hoe de zwakbegaafde jongen op onze school de dood heeft gevonden'. Doordat dit al op de tweede bladzijde wordt verteld, ontstaat de spanning dat je wilt weten wat er precies is gebeurd. In deze geschiedenis komt alle frustratie van de hoofdpersoon over zijn vader, over de bekakte buurt waarin hij woont en over de schijnheiligheid van zijn idealistische school, naar buiten.

Leesaanwijzingen

Het verhaal wordt in sneltreinvaart verteld en zal je niet vervelen. Je leest de herkenbare ergernissen van een slimme middelbare scholier over zijn vader, zijn leraren en sommige klasgenoten. Maar door die vlotte verteltoon lees je zomaar over belangrijke opmerkingen en gedachten heen. Opletten dus, want de humor van Koch zit heel vaak in de kleinste woorden en opmerkingen verscholen.

Om over na te denken

Hoe is jouw verhouding tot je ouders? Hoe is de verhouding tussen je ouders onderling? Kun jij je ook zo ergeren aan al die volwassenen die het goed bedoelen en intussen zo schijnheilig zijn?
Wat zou jij doen met een kwetsbare klasgenoot die jij zielig vindt maar tegelijk het liefst in elkaar zou timmeren?

Waardering

'(…) vanaf de eerste bladzijde werd ik geboeid door het verhaal. Het kwam, denk ik, vooral door zijn taalgebruik. Sarcastische beschrijvingen van de buurt waarin hij woonde, van de mensen, van de gang van zaken op het Montanelli Lyceum. Het trok me aan om verder te lezen.'
Ska, 5 vwo, op: scholieren.com

'Ik vond het boek echt heel goed. Dat kwam vooral omdat het zo 'echt' is. Er worden alledaagse gebeurtenissen beschreven, maar door de manier waarop het wordt verteld, moet je er toch steeds weer om lachen. Ook vond ik het leuk dat je je alles wat beschreven wordt, goed voor kunt stellen, je ziet het bijna gebeuren. Ik kon me ook erg goed herkennen in de hoofdpersoon. Ik had echt het gevoel dat ik over mezelf las.'
Petra, 4 vwo, op: scholieren.com

'Ik vond het op zich wel een leuk boek maar het is niet echt boeiend. In het begin van het boek weet je dat een zwakbegaafde jongen die net in de klas komt, snel overlijdt en dat de jongen die alles vertelt daar iets mee te maken heeft, maar pas op de laatste bladzijden weet je wat er nou eigenlijk echt is gebeurd.'
Caroline, 5 havo, op: scholieren.com

Meer weten?

storytel.nl | fragment uit het boek voorgelezen door de schrijver
volkskrant.nl | bespreking van de roman
trouw.nl | over Koch en zijn moeizame verhouding tot leraren
hermankoch.com | website Herman Koch

Geschreven door:

Gosse Koolstra

Suggesties


Red ons, Maria Montanelli - Koch, HermanNiveau 2

Red ons, Maria Montanelli

Auteur:Koch, Herman
Jaar uitgave:1989
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:143
Genre:bekentenisliteratuur, ontwikkelingsroman, probleemboek, psychologische roman, schoolverhaal
Tags:gezin, handicap, humor, maatschappijkritiek, pesten, school, vader-zoonrelatie, puberteit, Amsterdam
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book, als luisterboek en op Daisy-rom.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 januari 2018.

 

Opdrachten

BoekKoch, Herman, Red ons, Maria Montanelli
NummerN1/1
Niveau1
Studielast1 slu
Werkvormtweetal
Focuspersonages
Je leert

de relatie tussen de hoofdpersoon en de andere personages te analyseren.

Opdracht

De belangrijkste personages in het boek zijn: de ik-persoon, 'de zwakbegaafde jongen' Jan Wildschut, de vader en moeder van de hoofdpersoon, de leraren, de psycholoog en de beste vrienden van de hoofdpersoon. Doordat wij als lezers alles zien door de ogen van de ik-persoon, worden alle personages gekleurd door zijn manier van kijken en denken. 

A

Gebruik onderstaand schema en vul het in:

  1. In de tweede kolom geven jullie met +, - of ± aan wat de hoofdpersoon van dit personage vindt.
  2. In de laatste kolom geven jullie kort aan waarom.

B

  1. Bij welke personages vonden jullie het lastig om een keuze te maken? Hoe kwam dat?
  2. Over welke personages dachten jullie anders dan de hoofdpersoon? Voeg een kolom aan het schema toe en schrijf daarin op wat jullie van dat personage vonden. (Je hoeft dat niet allebei te vinden.)
Personages 

Oordeel hoofdpersoon
      +   /   -   /   ± 

Motivering                                
moeder     
vader    
Jan Wildschut    
Van Baalen, Nederlands    
Kromhout, muziek    
Vermaas, Engels    
Schröders, aardrijkskunde    
Bronstein, geschiedenis    
Angelina Romeyn, Duits    
Schutte, gymnastiek    
Erik, beste vriend 1    
Gerard, beste vriend 2    
Cristina, vriendin    
Van der Dussen, psycholoog    
'de weduwe', vaders vriendin    
Gemaakt doorGosse Koolstra



BoekKoch, Herman, Red ons, Maria Montanelli
NummerN1/2
Niveau1
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages
Je leert

de ontwikkeling van de hoofdpersoon in kaart te brengen.

Opdracht
  1. Had je vroeger op de basisschool een beste vriend of vriendin? Beschrijf in 50 woorden waarom je zo op hem of haar gesteld was.
  2. Wie is nu je beste vriend of vriendin? Beschrijf in 50 woorden hoe je denkt dat deze vriendschap er over vijf jaar uitziet.
  3. De hoofdpersoon van Red ons, Maria Montanelli maakt heftige gebeurtenissen mee: de ziekte en het overlijden van zijn moeder, de dood van een psycholoog die hij best aardig vond, de dood van een klasgenoot aan wie hij zich verschrikkelijk ergerde.
    Verplaats je in zijn beste vriend Erik en beschrijf in 200 woorden wat jij - als Erik - van de hoofdpersoon vindt en hoe jij vindt dat hij met die heftige gebeurtenissen omgaat.
  4. Vond je de hoofdpersoon aardiger aan het begin van het boek of aan het eind? Zou je bevriend met hem willen zijn? Waarom wel of niet?
Gemaakt doorGosse Koolstra




Red ons, Maria Montanelli - Koch, HermanNiveau 2

Red ons, Maria Montanelli

Auteur:Koch, Herman
Jaar uitgave:1989
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:143
Genre:bekentenisliteratuur, ontwikkelingsroman, probleemboek, psychologische roman, schoolverhaal
Tags:gezin, handicap, humor, maatschappijkritiek, pesten, school, vader-zoonrelatie, puberteit, Amsterdam
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book, als luisterboek en op Daisy-rom.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 januari 2018.

 

Opdrachten

BoekKoch, Herman, Red ons, Maria Montanelli
NummerN2/1
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusperspectief
Je leert

wat perspectief is en hoe perspectief werkt.

Opdracht
  1. Bestudeer de links bij Literaire theorie. Als iets je daarna nog onduidelijk is over perspectief, vraag je dat aan je docent(e).
    Hoe heet het perspectief dat gebruikt wordt in Red ons, Maria Montanelli?
  2. Het gekozen perspectief is heel bepalend voor wat er en hoe er verteld wordt. Denk hierbij aan de woede en ergernis die de hoofdpersoon vaak voelt.
    Kies drie verhaalgegevens die niet verteld hadden kunnen worden als het perspectief bij een ander dan de hoofdpersoon had gelegen.
  3. Kies ook drie verhaalvoorbeelden die in dat geval anders verteld zouden zijn dan ze nu in het boek verteld worden.
  4. Kies een van de passages uit je antwoord bij vraag 3 en herschrijf die in een ander perspectief.
  5. Welke manier vind je nu beter: die van Koch of die van jou? Waarom?
(Literaire)theorie
  1. cambiumned.nl | 'Perspectief en verteller' 
  2. youtube.com | 'Literatuur: perspectief'
Gemaakt doorGosse Koolstra



BoekKoch, Herman, Red ons, Maria Montanelli
NummerN2/2
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focustitel
Je leert

nadenken over de titel.

Opdracht

Je kunt lang in dit boek zitten lezen voor je een idee krijgt waar de titel op slaat.

A

  1. Noteer de eerste de beste herinnering die je hebt aan je basisschoolperiode.
  2. Is die herinnering positief of negatief?
  3. Noteer de eerste de beste herinnering aan de afgelopen jaren op de middelbare school.
  4. Is die herinnering positief of negatief?

B

  1. Zoek uit naar welke historische figuur Maria Montanelli verwijst en wat deze vrouw betekende voor het onderwijs. Noteer de uitkomsten. 
  2. Noteer naar welke gebeurtenis de titel verwijst.
  3. Beschrijf de reddingsactie nauwkeurig: wat gebeurt er? Wie moeten er gered worden? Wie juist niet?
  4. Waarom de ene groep wel, de andere niet?
  5. Wat vind je (niet) goed aan deze titel?
  6. Bedenk nu vier andere passende titels die je dit boek zou kunnen geven.
  7. Kies de sterkste hieruit en geef aan: vind je deze beter of slechter dan die van Koch? Waarom?

C

  1. Zoek op internet en via deze site (zie de links bij Meer weten?) naar informatie over Kochs schoolervaringen.
  2. Welke overeenkomsten en verschillen zijn er met die van jou?
  3. Bij wiens schoolervaringen staat de inhoud van Red ons, Maria Montanelli het dichtst: die van Koch of die van jou? Licht je keus toe.
Gemaakt doorGosse Koolstra




Red ons, Maria Montanelli - Koch, HermanNiveau 2

Red ons, Maria Montanelli

Auteur:Koch, Herman
Jaar uitgave:1989
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:143
Genre:bekentenisliteratuur, ontwikkelingsroman, probleemboek, psychologische roman, schoolverhaal
Tags:gezin, handicap, humor, maatschappijkritiek, pesten, school, vader-zoonrelatie, puberteit, Amsterdam
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book, als luisterboek en op Daisy-rom.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 januari 2018.

 

Opdrachten

BoekKoch, Herman, Red ons, Maria Montanelli
NummerN3/1
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focushoofdpersoon
Je leert

gevoelens en gedachten van de hoofdpersoon nauwkeurig te analyseren en beoordelen.

Opdracht

Door de keuze voor het ik-perspectief heeft Koch ons heel nadrukkelijk 'gevangen gezet' in het hoofd van de hoofdpersoon. Daardoor maken we al zijn gevoelens en gedachten mee. Die zijn heel duidelijk, maar wel 'verscheurd', zou je kunnen zeggen. Heftige hekel aan iemand wordt geregeld afgewisseld met medelijden, sympathie of zelfs liefde voor diezelfde persoon.

A

Gebruik voor de volgende opdrachten schema 1. Je mag, als je dat wilt, onderscheid maken tussen verschillende leraren. Ook kun je desgewenst een personage toevoegen. 

  1. In de tweede kolom noteer je kort een gebeurtenis of je beschrijft een bepaald soort typerend gedrag van het betreffende personage.
  2. In de derde kolom noteer je het oordeel van de hoofdpersoon hierover. Kies daarbij zo mogelijk voor de (vaak kleurrijke) woorden van de hoofdpersoon.
  3. In de laatste kolom noteer je een gevoel of gedachte dat/die hier tegenover staat.


schema 1

Personage  Gedrag/uitingen  Oordeel hoofdpersoon  Nuance daarop 
vader       
moeder      
Jan Wildschut       
leraren      
       
       
 

  1. Denk na over wat je hebt ingevuld in de kolommen 3 en 4 van schema 1. Noteer in de tweede kolom van schema 2 wat jouw oordeel is over deze tegenstrijdige gedachten en gevoelens van de hoofdpersoon.
  2. In de kolom daarachter noteer je wat naar jouw idee deze tegenstrijdigheid kan verklaren. Pas op met algemeenheden als 'de puberteit'; die zijn verboden. 


schema 2

Personage 

Jouw oordeel over die gedachten/gevoelens
van de hoofdpersoon 

Verklaring            
vader     
moeder    
Jan Wildschut     
leraren    
     
     


C

Lees nu de bronnen 1 en 2. Schrijf een stukje van ongeveer 300 woorden waarin je aangeeft in welke mate gedrag, gedachten en gevoelens van de hoofdpersoon verklaard kunnen worden door de informatie in deze bronnen.
Overigens: wat zou de hoofdpersoon zelf gevonden hebben van dit soort sites? 

Bronnen
  1. jmouders.nl | 'Pubergedrag'
  2. opvoeden.nl | 'Puberteit'
Gemaakt doorGosse Koolstra



BoekKoch, Herman, Red ons, Maria Montanelli
NummerN3/2
Niveau3
Studielast3 slu
Werkvormtweetal
Focusschrijfstijl
Je leert

de schrijfstijl van een roman analyseren en beoordelen.

Opdracht

Dat Red ons, Maria Montanelli zo’n leuk boek is, komt niet alleen door de gebeurtenissen en het kritische karakter van de hoofdpersoon, maar ook door de kleurrijke stijl waarin het geschreven is. De bekakte buurtvrouwen noemt hij 'overgespoten stoephoeren' en de moeder van Cristina is een 'hopeloos zenuwewrak'.

A

In het schema hieronder zijn verschillende technieken in schrijfstijl genoemd die in het boek voorkomen. Als je een techniek wilt noemen die je hier niet aantreft, voeg je die toe. Geef achter elke genoemde techniek steeds drie voorbeelden uit het boek van die techniek. Lees ter ondersteuning bron 1.
 

Technieken  Voorbeelden                                          
uitweidingen  1.
2.
3. 
overdrijvingen 1.
2.
3.  
'oneliners'  1.
2.
3.  
ironische, sarcastische en cynische
woorden en opmerkingen 
1.
2.
3.  
scheldwoorden en kwetsende benamingen  1.
2.
3.  
...  1.
2.
3.  

 

B

Lees nu bron 2 en 3. Je schrijft hierna een betoog waarin je aangeeft wat jouw oordeel is over de gebruikte technieken en het effect ervan. Ten slotte stel je aan de orde in hoeverre je het eens bent met Bert Brussen (bron 2).
Je beargumenteert alles met informatie uit de roman, de bronnen en je antwoorden bij opdracht A. 

Bronnen
  1. taaladvies.net | 'Ironie / sarcasme / cynisme' 
  2. volkskrant.nl | bespreking van de roman door Bert Brussen
  3. onzetaal.nl | interview door Jan Erik Grezel (februari-maart 2017)
Gemaakt doorGosse Koolstra




Red ons, Maria Montanelli - Koch, HermanNiveau 2

Red ons, Maria Montanelli

Auteur:Koch, Herman
Jaar uitgave:1989
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:143
Genre:bekentenisliteratuur, ontwikkelingsroman, probleemboek, psychologische roman, schoolverhaal
Tags:gezin, handicap, humor, maatschappijkritiek, pesten, school, vader-zoonrelatie, puberteit, Amsterdam
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book, als luisterboek en op Daisy-rom.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 januari 2018.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Red ons, Maria Montanelli - Koch, HermanNiveau 2

Red ons, Maria Montanelli

Auteur:Koch, Herman
Jaar uitgave:1989
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:143
Genre:bekentenisliteratuur, ontwikkelingsroman, probleemboek, psychologische roman, schoolverhaal
Tags:gezin, handicap, humor, maatschappijkritiek, pesten, school, vader-zoonrelatie, puberteit, Amsterdam
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book, als luisterboek en op Daisy-rom.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 januari 2018.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Red ons, Maria Montanelli - Koch, HermanNiveau 2

Red ons, Maria Montanelli

Auteur:Koch, Herman
Jaar uitgave:1989
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:143
Genre:bekentenisliteratuur, ontwikkelingsroman, probleemboek, psychologische roman, schoolverhaal
Tags:gezin, handicap, humor, maatschappijkritiek, pesten, school, vader-zoonrelatie, puberteit, Amsterdam
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book, als luisterboek en op Daisy-rom.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 januari 2018.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Red ons, Maria Montanelli - Koch, HermanNiveau 2

Red ons, Maria Montanelli

Auteur:Koch, Herman
Jaar uitgave:1989
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:143
Genre:bekentenisliteratuur, ontwikkelingsroman, probleemboek, psychologische roman, schoolverhaal
Tags:gezin, handicap, humor, maatschappijkritiek, pesten, school, vader-zoonrelatie, puberteit, Amsterdam
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook verkrijgbaar als e-book, als luisterboek en op Daisy-rom.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 januari 2018.

 

Introductie

Herman Koch (1953) was als radiomaker in onder andere Borát al bekend toen in 1989 zijn romandebuut Red ons, Maria Montanelli uitkwam. Zijn literaire debuut maakte hij met de verhalenbundel De voorbijganger (1985). Als televisiemaker werd hij vooral bekend in de satirische VPRO-serie Jiskefet. 
Na zijn romandebuut schreef hij een aantal romans en verhalenbundels, tot hij in 2009 met Het diner doorbrak naar het grote publiek. Ook internationaal werd dit boek een ongekend succes; het is de meest vertaalde Nederlandse roman ooit: in meer dan 40 talen vertaald, en meer dan tweeënhalf miljoen keer verkocht. Voor Het diner ontving Koch de NS-publieksprijs; het boek is verfilmd en voor theater bewerkt. Ook zijn romans Zomerhuis met zwembad (2011), Geachte heer M. (2014) en De greppel (2016) zijn succesvol, in binnen- en buitenland. In 2017 schreef Koch het Boekenweekgeschenk: Makkelijk leven.

Inhoud

Leeswaarschuwing: deze tekst bevat details over de afloop.
De hoofdpersoon zonder naam vertelt het verhaal van 'de zwakbegaafde jongen' Jan Wildschut, die in zijn klas op het Maria Montanelli Lyceum wordt geplaatst, en 'hoe de zwakbegaafde jongen op onze school de dood heeft gevonden'. Doordat dit al op de tweede bladzijde wordt verteld, zit de spanning erin dat je wilt weten wat er precies is gebeurd. In deze geschiedenis komt alle frustratie van de hoofdpersoon over zijn vader, over de bekakte buurt waarin hij woont en over de schijnheiligheid van zijn idealistische school, naar buiten. Nadat de hoofdpersoon met enkele vrienden van school verwijderd is, trekt zijn vader in bij 'de weduwe' met wie hij al lange tijd een relatie heeft. De hoofdpersoon woont dan op zichzelf. Uiteindelijk droomt hij hoe Maria Montanelli zelf het besluit neemt de school en de hele buurt te laten bombarderen.

Moeilijkheid

Het verhaal is niet moeilijk en het is niet lang. Maar uitsluitend leerlingen die goed kunnen lezen, zullen het volledig naar waarde kunnen schatten. Want al lijkt het te drijven op de spanning hoe 'de zwakbegaafde jongen' precies aan zijn einde gekomen is, de kracht van de roman zit in het taalgebruik, de manier van vertellen, het sarcasme, de satirische uitweidingen en de venijnige kritiek op schijnheilige volwassenen en hun 'goede bedoelingen'.   

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies 

Indicatoren 

Toelichting | complicerende factoren 

Algemene vereisten 

Bereidheid  Dun boek, herkenbare situaties, vlotte verhaalstijl: zodra de aspirant-lezer dit doorheeft, is hij verkocht.
  Interesses  Nieuwsgierigheid is al gauw gewekt door de eigentijdse sfeer en de herkenbare gegevens.
  Algemene kennis  Er is geen speciale algemene kennis vereist, behalve dan van wat Amsterdam Oud-Zuid en de bekakte milieus daar voorstellen.
  Specifieke literaire en culturele kennis  Het is handig enige kennis te hebben van bijzonder onderwijs als het Montessori-onderwijs.

Vertrouwdheid met literaire stijl 

Vocabulaire  Niet moeilijk. Wel zullen N1-lezers wat moeite hebben met sommige filosofische uitweidingen en de woordkeus daarin van de hoofdpersoon.
  Zinsconstructies Vlot. Maar alweer: in sommige passages staan heel lange, meanderende zinnen die de manier van denken van de hoofdpersoon weergeven. Dat kan lastig zijn voor N1-lezers.
  Stijl  De stijl is vlot vertellend, met veel sarcasme in woordkeus en contrasten. N1- en N2-lezers kunnen sommige grappen daarin missen, maar dat staat begrip van het verhaal niet in de weg. Wel bestaat de kans dat sommige leerlingen dan denken dat het een whodunit is. 

Vertrouwdheid met literaire personages 

Karakters  Geen probleem voor welk leesniveau dan ook: naast de hoofdpersoon zijn er maar een paar karakters. Maar N1-lezers en sommige N2-lezers zullen de subtiliteit waarmee deze worden getekend mogelijk niet aanvoelen.
  Aantal karakters  Er zijn maar weinig personages: de hoofdpersoon, zijn ouders, zijn vriendin, enkele leraren en een paar klasgenoten.
  Ontwikkeling van en verhouding tussen de karakters  N1-, N2- en N3-lezers doen er goed aan zorgvuldig na te gaan op welke manier sommige karakters veranderen. De luide toon waarop de hoofdpersoon kritiek heeft op alles en iedereen kan soms verhullen hoe fijngevoelig hijzelf is en welke sympathie hij naast al zijn aversie voelt voor andere personages.

Vertrouwdheid met literaire procedés 

Spanning  Er is op twee niveaus spanning: hoe zal 'de zwak begaafde jongen' nu precies sterven? Daarnaast: hoe ontwikkelt de verhouding tussen de hoofdpersoon en de buitenwereld zich? Op het eerste niveau zullen N1-, N2- en N3-lezers het allemaal spannend vinden. Op het tweede niveau zullen vooral N3-lezers de clou doorhebben; N1- en N2-lezers zullen hierbij geholpen moeten worden.
  Chronologie  De gebeurtenissen worden achteraf verteld. Dat gebeurt heel overzichtelijk. Vaak staat er bij wanneer gebeurtenissen in het verleden zich afspeelden. Sommige N1-lezers kunnen dit toch nog lastig vinden.
  Verhaallijn(en)  Er zijn in feite twee verhaallijnen: de geschiedenis van 'de zwakbegaafde jongen' en de geschiedenis van de hoofdpersoon met zijn ouders, vriendin, de school en zijn functioneren op die school. Eenvoudig voor iedereen.
  Perspectief  Het grootste deel van het boek is in beschouwend ik-perspectief geschreven. Sommige gedeelten staan in belevend ik-perspectief. Dit is voor niemand verwarrend, doordat het een afspiegeling is van de meest natuurlijke vertelwijze.
  Betekenis  De betekenis van de eerste verhaallijn is eenvoudig: wat gebeurde er met 'de zwakbegaafde jongen' en wat heeft de hoofdpersoon met zijn dood te maken? Voor geen enkel niveau moeilijk. Maar tegelijk gaat het om de psychologische ontwikkeling van een dwarse puber die met zijn vlijmscherpe intelligentie een meedogenloos oordeel velt over iedereen. De reikwijdte hiervan is voor N1- en N2-lezers behoorlijk moeilijk te doorgronden.

Relevante bronnen voor docenten

  nrc.nl | Rinske Koelewijn - 'Ik geef de raarste geheimen prijs.' (Deze tekst is hier ook als download te verkrijgen.)
volkskrant.nl | bespreking van de roman door Bert Brussen
trouw.nl | interview door Joost van Velzen; o.a. over Kochs moeizame verhouding tot leraren
onzetaal.nl | interview door Jan Erik Grezel (februari-maart 2017)
N.B.: ter gelegenheid van de Boekenweek 2017 is er veel informatie over Herman Koch en zijn werk verschenen.

 

Geschreven door:

Gosse Koolstra