Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Eenzaam avontuur - Blaman, AnnaNiveau 5

Eenzaam avontuur

Auteur:Blaman, Anna
Jaar uitgave:1948
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:254
Genre:psychologische roman
Tags:eenzaamheid, homoseksualiteit (vrl), jaren ‘50, liefde, overspel
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

In pdf te lezen op dbnl.org; daar ook als (gratis) e-book te downloaden. Ook op Daisy-rom.
Anna Blaman kreeg de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor Eenzaam avontuur, maar weigerde die vanwege een moraliserende opmerking over haar schrijverschap in het juryrapport.
In 1949 en 1956 kreeg ze de Prozaprijs van de gemeente Amsterdam.
In 1957 kreeg Blaman de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 oktober 2017.

 

Over de auteur

Anna Blaman (pseudoniem van Johanna Petronella Vrugt; 1905-1960) publiceerde in 1941 haar eerste roman, Vrouw en vriend. Eenzaam avontuur, haar belangrijkste werk, verscheen in 1948 en veroorzaakte een schandaal. Het verdedigde namelijk de lesbische liefde én illustreerde de zinloosheid van het bestaan.
Anna Blaman woonde haar hele leven bij haar moeder in Rotterdam, met haar zus en zwager. Ze had een zwakke gezondheid. In het ziekenhuis ontmoette ze de verpleegster Alie Bosch, die een belangrijke rol in haar leven speelde en model stond voor Alide in Eenzaam avontuur. Anna Blaman schreef gedichten, romans, korte verhalen en toneelstukken. Ze zette zich in voor de wederopbouw van de culturele sector in Rotterdam na de Tweede Wereldoorlog.

Inhoud

Eenzaam avontuur gaat over de ondergang van het huwelijk van Bart Kosta en Alide. Alide voelt tederheid en liefde voor haar man, maar kan niet zonder de seksuele bevrediging die kapper Willem Peps haar biedt. Bart Kosta schrijft zijn verdriet om het verlies van Alide van zich af in een detectiveverhaal over King en Juliëtte. Naarmate het verhaal vordert, wordt het onderscheid steeds diffuser tussen wat er in zijn leven en wat er in de detective gebeurt.
Ook spelen vier jonge vrouwen, die tijdens een vakantie een huisje naast Kosta en Alide gehuurd hebben, een rol in het verhaal. Berthe is verliefd op Alide, die eerder een verhouding met een vrouw heeft gehad. Yolande is verliefd op Kosta, maar Kosta wil alleen Alide. 

Leesaanwijzingen

Eenzaam avontuur is geen gemakkelijk boek. Je zult moeten wennen aan het wat gedateerde taalgebruik. In dichtbedrukte pagina’s, waarin af en toe een nieuwe alinea begint, duik je diep in het gedachten- en gevoelsleven van de personages. Het gaat niet om spannende gebeurtenissen en expliciete seks. Als je doorleest, word je beloond met een fascinerende analyse van het menselijk tekort. 

Om over na te denken

Hoe belangrijk is seksualiteit in een mensenleven? Waarop is liefde in een relatie gebaseerd?
Is ieder mens in wezen eenzaam? Als dat zo is, wat kunnen mensen dan voor elkaar betekenen? 

Waardering

'Al met al ben ik erg onder de indruk van zowel het boek als de schrijfster. Voor mij persoonlijk zaten er dingen in het verhaal die me erg raakten, omdat het iets is waar ik regelmatig tegenaan loop en nu heb ik het vooral over de zo mooi uitgewerkte eenzaamheid in het verhaal.'
Sabya, 6 vwo, op: scholieren.com

'Ik vond het een erg mooi en ontroerend boek, maar ook best lastig om te lezen. Niet alleen door het vrij moeilijke woordgebruik, maar vooral door de steeds wisselende perspectieven. […] De personages worden heel uitvoerig beschreven en hierdoor kun je je helemaal inleven in het verhaal en weet je precies hoe een persoon zich voelt of waarom hij iets denkt in een bepaalde situatie.'
Anoniem, 5 vwo, op: scholieren.com

'Vroeger was dit boek grensoverschrijdend en wilde de jeugd het ook lezen, nu de "gedurfde onderwerpen" hedendaagser zijn geworden, spreekt het boek niet meer echt aan voor de jeugd van anno 2010. […] Persoonlijk vind ik dit boek geen aanrader, het is moeilijk om doorheen te komen door het moeilijke taalgebruik en zinsopbouw. Het zijn vaak lange zinnen wat het verhaal saai maakt.'
Rutger, 5 vwo, op: scholieren.com  

Meer weten?

dbnl.org | 'Anna Blaman en de moraal van het lezersdom' (in: Passionate, jaargang 5)
youtube.com | Rotterdammers van formaat, over Anna Blaman

Geschreven door:

Monique Metzemaekers

Suggesties


Eenzaam avontuur - Blaman, AnnaNiveau 5

Eenzaam avontuur

Auteur:Blaman, Anna
Jaar uitgave:1948
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:254
Genre:psychologische roman
Tags:eenzaamheid, homoseksualiteit (vrl), jaren ‘50, liefde, overspel
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

In pdf te lezen op dbnl.org; daar ook als (gratis) e-book te downloaden. Ook op Daisy-rom.
Anna Blaman kreeg de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor Eenzaam avontuur, maar weigerde die vanwege een moraliserende opmerking over haar schrijverschap in het juryrapport.
In 1949 en 1956 kreeg ze de Prozaprijs van de gemeente Amsterdam.
In 1957 kreeg Blaman de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Eenzaam avontuur - Blaman, AnnaNiveau 5

Eenzaam avontuur

Auteur:Blaman, Anna
Jaar uitgave:1948
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:254
Genre:psychologische roman
Tags:eenzaamheid, homoseksualiteit (vrl), jaren ‘50, liefde, overspel
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

In pdf te lezen op dbnl.org; daar ook als (gratis) e-book te downloaden. Ook op Daisy-rom.
Anna Blaman kreeg de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor Eenzaam avontuur, maar weigerde die vanwege een moraliserende opmerking over haar schrijverschap in het juryrapport.
In 1949 en 1956 kreeg ze de Prozaprijs van de gemeente Amsterdam.
In 1957 kreeg Blaman de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Eenzaam avontuur - Blaman, AnnaNiveau 5

Eenzaam avontuur

Auteur:Blaman, Anna
Jaar uitgave:1948
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:254
Genre:psychologische roman
Tags:eenzaamheid, homoseksualiteit (vrl), jaren ‘50, liefde, overspel
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

In pdf te lezen op dbnl.org; daar ook als (gratis) e-book te downloaden. Ook op Daisy-rom.
Anna Blaman kreeg de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor Eenzaam avontuur, maar weigerde die vanwege een moraliserende opmerking over haar schrijverschap in het juryrapport.
In 1949 en 1956 kreeg ze de Prozaprijs van de gemeente Amsterdam.
In 1957 kreeg Blaman de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Eenzaam avontuur - Blaman, AnnaNiveau 5

Eenzaam avontuur

Auteur:Blaman, Anna
Jaar uitgave:1948
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:254
Genre:psychologische roman
Tags:eenzaamheid, homoseksualiteit (vrl), jaren ‘50, liefde, overspel
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

In pdf te lezen op dbnl.org; daar ook als (gratis) e-book te downloaden. Ook op Daisy-rom.
Anna Blaman kreeg de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor Eenzaam avontuur, maar weigerde die vanwege een moraliserende opmerking over haar schrijverschap in het juryrapport.
In 1949 en 1956 kreeg ze de Prozaprijs van de gemeente Amsterdam.
In 1957 kreeg Blaman de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekBlaman, Anna, Eenzaam avontuur
NummerN4/1
Niveau4
Studielast3 à 4 slu
Werkvormindividueel
Focusperspectief
Je leert

reflecteren op het verband tussen perspectief en thema.

Opdracht

A

'Ik vond het een erg mooi en ontroerend boek, maar ook best lastig om te lezen. Niet alleen door het vrij moeilijke woordgebruik, maar vooral door de steeds wisselende perspectieven […]. De personages worden heel uitvoerig beschreven en hierdoor kun je je helemaal inleven in het verhaal en weet je precies hoe een persoon zich voelt of waarom hij iets denkt in een bepaalde situatie.'
Anoniem, 5 vwo, op: scholieren.com

Wat vond jij van Eenzaam avontuur? Ben je het eens met deze leerling uit 5 vwo? Waarom (niet)? (100 woorden)

B

Je gaat eens precies kijken naar het perspectief in Eenzaam avontuur. Daarvoor herlees je p. 169 vanaf 'En tenslotte Berthe.' tot 'Op het schrijfbureau …' op p. 179. Lees eventueel ook de Literaire theorie over perspectief.

  1. Dit fragment valt uiteen in twee delen. Noteer de personages in beide delen. Geef van beide delen beknopt de inhoud weer.
  2. Van welk perspectief is in dit fragment sprake? Leg uit.
  3. Welk gevolg heeft het perspectief voor de weergave van de personages?
  4. Beschrijf het contact tussen de personages. Bespreek beide delen afzonderlijk.
  5. Welk effect heeft het perspectief op de lezer? Kun je zeggen dat de lezer een bepaalde kant wordt opgestuurd? Leg je antwoord uit.
  6. In dit fragment komt het thema (zie de Literaire theorie) van Eenzaam avontuur duidelijk naar voren. Wat is het thema? Leg uit en betrek daarbij het fragment (150 woorden).  

C

Schrijf een kort betoog (400 woorden) waarin je de anonieme leerling uit 5 vwo (zie A) uitlegt hoe het perspectief in Eenzaam avontuur het thema ondersteunt. Betrek je antwoorden bij B in je argumentatie. Je kunt natuurlijk ook andere passages in je betoog verwerken.

(Literaire)theorie

'Perspectief', in: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 101-105.
'Thema', in: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 114.

Gemaakt doorMonique Metzemaekers



BoekBlaman, Anna, Eenzaam avontuur
NummerN4/2
Niveau4
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focusverhaal-in-een-verhaal
Je leert

reflecteren op de functie van een verhaal-in-een-verhaal.

Opdracht

Tip: maak de opdracht tijdens het lezen van het boek!

A

In Eenzaam avontuur zit het verhaal Uit het leven van een speurder, dat Kosta schrijft. Je gaat onderzoeken welke plaats dat verhaal in de roman inneemt.

  1. Heb je zelf wel eens fantasieën over leven in een andere tijd of werkelijkheid (gehad)? Zo ja, wat betekent/betekende dat voor jou?
  2. Heb je al eerder een boek met een verhaal-in-een-verhaal gelezen? Zo ja, welk, en wat vond je daarvan?

B

a
Kosta zegt over zijn detectiveroman:
'Een detectiveroman, maar geschreven van een psychologisch probleem uit: bestaat reëel de onderscheiding van schijn en wezen, van geheim leven achter het gepresenteerde waarneembare?' (p. 17)
'Ik zal je uitleggen waarom die King zo cynisch is. Die King ben ik. Die Juliëtte is de vrouw in ’t algemeen, maar die haar heimelijk instinctleven één keer misdadig heeft verwerkelijkt. En van nature heb ik inderdaad verachting voor de vrouw, alleen doordat ik zo jaloers ben.' (p. 19) 

  1. Zegt Kosta dit vóór of na de breuk met Alide?
  2. Op p. 18 t/m 21 vereenzelvigt Kosta zich met King. Leg uit.
  3. Hoe zou je het personage King-Kosta omschrijven?

b
Uit het leven van een speurder gaat verder op p. 77 t/m 83.
Hoe reageert Alide op dit fragment? En Kosta?

c
De volgende delen staan op p. 100 t/m 106 en op p. 107 t/m 115 (tot de witregel). Lees ook p. 106-107.

  1. Kosta leest Alide niet meer voor. Welke gevolgen heeft dat voor het verhaal volgens Kosta?
  2. Welke invloed heeft Kosta’s relatie met Alide op deze delen van Uit het leven van een speurder?

d
Op p. 179 t/m 191 staat het volgende deel.

  1. Hoe gaat het met Kosta op dat moment?
  2. Waarover ging zijn gesprek met Berthe, dat aan p. 179 voorafgaat?
  3. Wat gebeurt er tussen King en Juliëtte in dit deel van Uit het leven van een speurder?
  4. Lees p. 191 t/m 202. Wat gebeurt er met Kosta? Hoe kun je dat verklaren?

e
Op p. 202 t/m 209 staat het volgende deel. Lees ook p. 212.
'Ze mocht niet weten dat ik daarin mijn verdriet tot spel maakte.' Leg uit wat Kosta bedoelt. Gebruik daarbij minstens één voorbeeld uit Uit het leven van een speurder.

f
Op p. 216 t/m 222 staat het volgende deel.

  1. Hoe is het gesteld met Kosta en met zijn relatie met Alide, als je p. 222-223 leest?
  2. Hoe zie je dat terug in Uit het leven van een speurder?

g
Op p. 227 t/m 232 staat het volgende deel.

  1. Hoe vermengt zich hier het leven van Kosta – Alide met het verhaal King – Juliëtte?
  2. King lijkt uiterlijk op Peps. Welke verklaring kun je daarvoor geven?

h
Lees Eenzaam avontuur vanaf p. 232 t/m 254.

  1. Hoe belangrijk is het verhaal van King en Juliëtte voor Kosta geworden? Geef een citaat bij je antwoord.
  2. De Epiloog rondt ook het verhaal van Kosta en Alide af. Leg uit hoe dat zit. Betrek het verhaal in je antwoord.
  3. Hoe vat jij het slot van de Epiloog op? Leg je antwoord uit.

i
Herlees het fragment aan het begin van B (van deze opdracht).
Daarin zegt Kosta over zijn detectiveroman:
'Een detectiveroman, maar geschreven van een psychologisch probleem uit: bestaat reëel de onderscheiding van schijn en wezen, van geheim leven achter het gepresenteerde waarneembare?' (p. 15)
Hoe zou jij die vraag beantwoorden, nu je je uitvoerig verdiept hebt in het detectiveverhaal van Kosta?

C

Je hebt je nu uitvoerig verdiept in een verhaal-in-een-verhaal. Hoe is dat bevallen?
Kies één van de volgende uitspraken en vul aan:

  • Ik begrijp het boek nu beter, want …
  • Wat ik nog steeds niet begrijp, is … want …
  • Het voegt niet veel toe aan mijn mening over het boek, want …
Gemaakt doorMonique Metzemaekers




Eenzaam avontuur - Blaman, AnnaNiveau 5

Eenzaam avontuur

Auteur:Blaman, Anna
Jaar uitgave:1948
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:254
Genre:psychologische roman
Tags:eenzaamheid, homoseksualiteit (vrl), jaren ‘50, liefde, overspel
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

In pdf te lezen op dbnl.org; daar ook als (gratis) e-book te downloaden. Ook op Daisy-rom.
Anna Blaman kreeg de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor Eenzaam avontuur, maar weigerde die vanwege een moraliserende opmerking over haar schrijverschap in het juryrapport.
In 1949 en 1956 kreeg ze de Prozaprijs van de gemeente Amsterdam.
In 1957 kreeg Blaman de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekBlaman, Anna, Eenzaam avontuur
NummerN5/1
Niveau5
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focusgenre
Je leert

reflecteren op de kenmerken van een genre.

Opdracht

A

Lees 'Cynisch en landerig: de roman na de oorlog' (bron 1). Noteer puntsgewijs de kenmerken van de naoorlogse roman, die in dit artikel genoemd worden. Anna Blaman wordt wel genoemd in dit artikel, maar niet uitvoerig besproken. Daar ga jij verandering in brengen.
Bespreek per kenmerk van de naoorlogse roman in hoeverre het van toepassing is op Eenzaam avontuur. Vul het schema aan en vervolgens in.

kenmerk  Eenzaam avontuur                  
Geen wederopbouwmentaliteit   
Geen gemoraliseer   
...   
...   
...   

 

B

Je vindt dat literatuurgeschiedenis.nl ten onrechte weinig aandacht besteedt aan het werk van Anna Blaman. Schrijf een brief (300 woorden) aan de redactie van de site waarin je pleit voor meer ruimte voor in ieder geval Eenzaam avontuur, een sterke roman waarin de problematiek van de naoorlogse generatie knap verwoord is. Gebruik voor je argumentatie het ingevulde schema bij A.

Bronnen
  1. literatuurgeschiedenis.nl | 'Cynisch en landerig: de roman na de oorlog'
Gemaakt doorMonique Metzemaekers



BoekBlaman, Anna, Eenzaam avontuur
NummerN5/2
Niveau5
Studielast4 slu
Werkvormindividueel
Focusgrondmotief
Je leert

het verband tussen het grondmotief en een filosofische stroming herkennen.

Opdracht

Tip: lees de opdracht voor je het boek gaat lezen.

Je gaat eerst het thema van Eenzaam avontuur vaststellen en vandaaruit het grondmotief bepalen (zie onder Literaire theorie). Wat wil Anna Blaman de lezer eigenlijk meedelen in Eenzaam avontuur?

A

  1. Het thema van Eenzaam avontuur is niet moeilijk vast te stellen. De titel zet je al op het spoor. Hoe vat jij de titel op?
  2. De volgende personages zijn belangrijk in de roman: Kosta, Alide, Peps, King, Juliëtte, Berthe, Yolande, Hilda en Annie.
    Je gaat onderzoeken in hoeverre de titel 'Eenzaam avontuur' op hen van toepassing is. Vul het schema in.
personage                   eenzaam avontuur?   
Kosta   
Alide  
Peps  
King  
Juliëtte  
Berthe  
Yolande  
Hilda  
Annie  

 

B

  1. Je gaat nu de stap naar het grondmotief zetten. Wat is het grondmotief, als je het ingevulde schema bekijkt?
  2. Welk personage zie je alleen van buitenaf? Welk effect heeft dat? Hoe verbind je dit met het grondmotief?

C

Het grondmotief kun je in verband brengen met de filosofie van het existentialisme. Daarin gaat het o.a. om de rol die je speelt en die je medemensen waarnemen, tegenover de identiteit die je zelf ervaart.
Bespreek dit aspect in een betoog over het existentialisme in Eenzaam avontuur (500 woorden). Betrek daarbij je antwoorden op de vorige vragen. Als je meer wilt weten over het existentialisme, kun je bron 1 raadplegen.

(Literaire)theorie

Grondmotief: in het grondmotief breng je de visie van de schrijver op het thema onder woorden. Die formuleer je in één zin waarbij je op een abstract niveau zegt welke visie in de tekst verwoord wordt. Het kan helpen om een grondmotief in een 'als/dan-constructie' te formuleren. Voor De Avonden van Gerard Reve wordt dat bijvoorbeeld: 'Als eenzaamheid en verveling je leven bepalen, dan kan angst voor de dood de overhand krijgen.'

Bronnen
  1. humanistischecanon.nl | Over het existentialisme
Gemaakt doorMonique Metzemaekers




Eenzaam avontuur - Blaman, AnnaNiveau 5

Eenzaam avontuur

Auteur:Blaman, Anna
Jaar uitgave:1948
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:254
Genre:psychologische roman
Tags:eenzaamheid, homoseksualiteit (vrl), jaren ‘50, liefde, overspel
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

In pdf te lezen op dbnl.org; daar ook als (gratis) e-book te downloaden. Ook op Daisy-rom.
Anna Blaman kreeg de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor Eenzaam avontuur, maar weigerde die vanwege een moraliserende opmerking over haar schrijverschap in het juryrapport.
In 1949 en 1956 kreeg ze de Prozaprijs van de gemeente Amsterdam.
In 1957 kreeg Blaman de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekBlaman, Anna, Eenzaam avontuur
NummerN6/1
Niveau6
Studielast4 slu
Werkvormindividueel
Focuskwesties
Je leert

reflecteren op de relatie tussen een filosofie en een literair werk.

Opdracht

Eenzaam avontuur hoort bij de romans van vlak na de Tweede Wereldoorlog, die een niet erg optimistisch wereldbeeld laten zien. Dat wordt vaak in verband gebracht met de filosofie van het existentialisme. Jij gaat onderzoeken in hoeverre je dat terecht vindt.

A

  1. Lees bron 1. Noteer puntsgewijs welke aspecten van het existentialisme je terugvindt in Eenzaam avontuur. Geef voor elk aspect het verband met Eenzaam avontuur aan.
  2. Lees bron 2. Welke conclusies trek je over het kunstenaarschap, de visie op de wereld en literaire verwantschap van Anna Blaman?
  3. Bestudeer bron 3. Vat de grote lijnen van het betoog en de opmerkingen over Eenzaam avontuur samen.

B

Schrijf een beschouwing over het existentialisme in Eenzaam avontuur (600 woorden). Verwerk daarin de aantekeningen die je bij opdracht A gemaakt hebt. In hoeverre kun je naar jouw idee spreken van 'existentialisme' in Eenzaam avontuur?

Bronnen
  1. humanistischecanon.nl | Over het existentialisme
  2. Leo Ross, 'Anna Blaman', in: Kritisch Literatuur Lexicon (1981)
  3. dbnl.org | Ton Anbeek, 'Existentialisme in de Nederlandse literatuur: een absurd probleem?'
Gemaakt doorMonique Metzemaekers



BoekBlaman, Anna, Eenzaam avontuur
NummerN6/2
Niveau6
Studielast4 slu
Werkvormindividueel
Focusreceptie
Je leert

reflecteren op de receptie van een literair werk.

Opdracht

A

In boekverslagen op scholieren.com geven leerlingen hun mening over Eenzaam avontuur. Bij 'Waardering' op de leerlingpagina van lezenvoordelijst.nl bij Eenzaam avontuur vind je de mening van drie leerlingen.
Wat vind jij van deze reacties? Betrek daarbij jouw eigen mening over Eenzaam avontuur. (100 woorden)

B

Eenzaam avontuur riep na verschijnen zeer diverse reacties op. Je gaat je hierin verdiepen.

  1. Lees bron 1 en 2 en noteer puntsgewijs de reacties op Eenzaam avontuur.
  2. Lees het juryrapport voor de Lucy C. en B.W. van der Hoogtprijs en de reactie van Anna Blaman (bron 3). Hoe oordeelt de jury over het boek? Waarom accepteert Anna Blaman de prijs niet?
  3. Lees bron 4. Hoe waardeert Victor van Vriesland de roman? Welke overeenkomst zie je met het oordeel van de jury uit bron 3?
  4. Lees bron 5 over de roman in de naoorlogse periode. In hoeverre passen de reacties op Eenzaam avontuur in het klimaat dat daar geschetst wordt?
  5. Jaap Goedegebuure herleest de roman in de jaren ’80 (bron 6). Wat voegt zijn leeservaring toe?

C

Schrijf een beschouwing waarin je de receptiegeschiedenis van Eenzaam avontuur bespreekt. Betrek daarin ook jouw eigen mening en die van de leerlingen (opdracht A). Is Eenzaam avontuur terecht heruitgegeven in 2010 of is de roman niet meer interessant voor de lezers van de 21e eeuw? (600 woorden) 

Bronnen
  1. dbnl.org | 'Anna Blaman en de moraal van het lezersdom' (in: Passionate, jaargang 5)
  2. Leo Ross, 'Anna Blaman', in: Kritisch Literatuur Lexicon (1981)
  3. dbnl.org | Juryrapport van de Lucy C. en B.W. van der Hoogt-prijs
  4. dbnl.org | Victor van Vriesland, 'Onderzoek en vertoog 2'
  5. literatuurgeschiedenis.nl | 'Cynisch en landerig: de roman na de oorlog'
  6. dbnl.org | Jaap Goedegebuure, 'Literaire erotiek na de dood van eros'
Gemaakt doorMonique Metzemaekers




Eenzaam avontuur - Blaman, AnnaNiveau 5

Eenzaam avontuur

Auteur:Blaman, Anna
Jaar uitgave:1948
Uitgeverij:Meulenhoff
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:254
Genre:psychologische roman
Tags:eenzaamheid, homoseksualiteit (vrl), jaren ‘50, liefde, overspel
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

In pdf te lezen op dbnl.org; daar ook als (gratis) e-book te downloaden. Ook op Daisy-rom.
Anna Blaman kreeg de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs voor Eenzaam avontuur, maar weigerde die vanwege een moraliserende opmerking over haar schrijverschap in het juryrapport.
In 1949 en 1956 kreeg ze de Prozaprijs van de gemeente Amsterdam.
In 1957 kreeg Blaman de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 14 oktober 2017.

 

Introductie

Anna Blaman (pseudoniem van Johanna Petronella Vrugt; 1905-1960) debuteerde in 1939 met gedichten en novellen in diverse tijdschriften, waaronder Criterium. Haar eerste roman, Vrouw en vriend, verscheen in 1941. Eenzaam avontuur (1948), haar belangrijkste werk, veroorzaakte een schandaal. Het verdedigde namelijk de lesbische liefde én illustreerde de zinloosheid van het bestaan. Centraal thema in haar werk is de eenzaamheid van de mens in een onverschillige wereld.
Anna Blaman woonde haar hele leven bij haar moeder in Rotterdam, met haar zus en zwager. Ze had een zwakke gezondheid. In het ziekenhuis ontmoette ze de verpleegster Alie Bosch, die een belangrijke rol in haar leven speelde en model stond voor Alide in Eenzaam avontuur.
Anna Blaman schreef gedichten, romans, korte verhalen en toneelstukken. Na de oorlog leefde ze hoofdzakelijk van de opbrengst van haar boeken en van lezingen. Ze zette zich in voor de wederopbouw van de culturele sector in Rotterdam na de Tweede Wereldoorlog.

Inhoud

Eenzaam avontuur gaat over de teloorgang van het huwelijk van Bart Kosta en Alide. Alide voelt tederheid en liefde voor haar man, maar kan niet zonder de seksuele bevrediging die kapper Willem Peps haar biedt. Tijdens hun vakantie in Mon Repos komt Kosta erachter dat Alide al een jaar een verhouding heeft met Peps en dat zij hem wil verlaten. Bart Kosta schrijft zijn verdriet om het verlies van Alide van zich af in Uit het leven van een speurder over detective King en gifmengster Juliëtte. Het onderscheid tussen wat er in zijn leven en wat er in de detective gebeurt, wordt steeds diffuser. Uiteindelijk brengt Kosta het op om afscheid te nemen van Alide en opnieuw te beginnen. Dat verwoordt hij in het detectiveverhaal met de slotzin: 'Dit is de wereld, was ik er ooit eerder?'
Ook spelen vier jonge vrouwen, die een vakantiehuisje naast Kosta en Alide gehuurd hebben, een rol in het verhaal. Hilda, Annie, Yolande en Berthe zijn geen vriendinnen maar hun lot raakt verbonden door het drama tussen Kosta en Alide. Alide zoekt onderdak in Mon Plaisir nadat de bom gebarsten is in Mon Repos. Berthe is verliefd op Alide, die eerder een verhouding met een vrouw heeft gehad. Yolande is verliefd op Kosta, maar Kosta wil alleen Alide.

Moeilijkheid

Het gedateerde taalgebruik, waarin woorden als 'veil', 'prol', 'onverwijld' en 'dentuur' heel gewoon zijn, is niet makkelijk voor N4, maar zeker te doen voor N5 en N6. De structuur van een-verhaal-in-een-verhaal, waarin het hoofdverhaal gespiegeld wordt, is lastig voor N4, maar boeiend voor N5/N6-lezers. Er is vooral sprake van psychologische spanning, er is weinig actie. Blaman graaft diep in de psyche van de personages. Voor leerlingen van N4/N5/N6, die dat interessant vinden, is Eenzaam avontuur een aanrader.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid Eenzaam avontuur is met 254 pagina’s geen dik boek, maar de diepgaande psychologische analyse van de personages stelt wel hoge eisen aan de lezer. Er is weinig actie; dat kan een probleem zijn voor de N4-lezer.
  Interesses Voor de N4/N5/N6-lezer die geïnteresseerd is in relaties en de analyse daarvan, is Eenzaam avontuur een aanrader. Dat geldt ook voor de lezer, die geïnteresseerd is in de literatuur van vlak na de Tweede Wereldoorlog.
  Algemene kennis Niet echt noodzakelijk. Het wonen in pensions, bijvoorbeeld, is voor jongeren van nu vreemd, maar vormt geen obstakel voor het lezen van de roman.
  Specifieke literaire en culturele kennis Het is een pre als de leerling eerder verhalen-in-een-verhaal gelezen heeft of bekend is met dit fenomeen. Voor de N4-lezer kan dit lastig zijn.

Vertrouwdheid met literaire stijl

Vocabulaire Het taalgebruik is gedateerd. De betekenis van woorden als 'veil', 'dentuur', 'prol', 'atavistisch' enz. moet ook de N5/N6-lezer mogelijk opzoeken.
  Zinsconstructies De zinsbouw vereist zorgvuldig lezen, dan is er geen probleem. Dat vergt concentratie, zeker van de N4-lezer.
  Stijl Anna Blaman beschrijft tot in detail wat de personages denken en voelen. Ze formuleert en herformuleert, op zoek naar de kern van wat er in de personages omgaat. Het is een kwestie van smaak/affiniteit of dat de lezer aanspreekt. 

Vertrouwheid met literaire personages

Karakters Alide en Kosta zijn de hoofdpersonen, het gaat om hun zielenleven. Peps is een belangrijk nevenpersonage, omdat hij het manco in de relatie tussen Alide en Kosta blootlegt.
Van de vier vriendinnen in Mon Repos zijn Berthe en Yolande het meest uitgewerkt.
In de detective zijn King en Juliëtte de hoofdpersonen. Kings hospita is een belangrijk nevenpersonage.
  Aantal karakters Geen probleem.
  Ontwikkeling van en verhoudingen tussen de karakters Alide voelt tederheid en liefde voor Kosta en beleeft met Peps seksuele bevrediging, die ze niet kan missen. Daardoor kan ze niet voor Kosta kiezen. Kosta wil alleen Alide, zij is zijn alles. Zonder haar komt hij tot niets meer en raakt hij aan de drank. In de geraffineerde speurder King creëert hij zijn ideale alter ego, dat de gifmengster Juliëtte (=Alide) met hulp van zijn hospita ontmaskert. Alide weet dat Berthe verliefd op haar is, het vlijt en vertedert haar, maar de gevoelens zijn niet wederzijds. Kosta wijst Yolande af. Dat is voor haar een flinke klap, omdat ze gewend was dat alle mannen voor haar vielen.

Vertrouwdheid met literaire procedés

Spanning Er is sprake van psychologische spanning, die tot in de details wordt uitgewerkt. Er is weinig actie, de buitenwereld komt sporadisch aan bod, de zielenroerselen van de personages worden daarentegen diepgaand geanalyseerd. Voor N4-leerlingen kan het gebrek aan actie een probleem zijn.
  Chronologie Eenzaam avontuur wordt niet chronologisch verteld. De proloog is een terugblik vanuit Kosta na de breuk. Het verhaal van de breuk tussen Kosta en Alide en wat daarop volgt, wordt in drie hoofdstukken met flashbacks verteld. De epiloog bevat het slot van het verhaal rond King-Juliëtte, dat tegelijk dat van Kosta en Alide afrondt. Niet makkelijk voor de N4-lezer.
  Verhaallijn(en) Er zijn twee verhaallijnen. Eén rond Kosta-Alide-Peps, met een aftakking rond de vier meisjes in Mon Plaisir, en één rond King-Juliëtte. Soms is de overgang diffuus. Dan lopen de personages even door elkaar in het hoofd van Kosta, die Uit het leven van een speurder schrijft. 
  Perspectief Eenzaam avontuur bevat een mengeling van perspectieven. Het personale perspectief, ik-perspectief en de alwetende verteller wisselen elkaar af. Je moet goed lezen om dat te kunnen volgen. Voor N4 is het onderzoeken van het effect van deze verteltechniek een uitdaging.
   Betekenis Voor de N4/N5/N6-lezer ligt de betekenis in het grondmotief van de menselijke eenzaamheid en wat dat betekent voor relaties. Voor N4 is ook interessant welke functie het creëren van een tweede werkelijkheid heeft, in dit geval het verhaal rond King en Juliëtte. Het tijdsbeeld van vlak na de Tweede Wereldoorlog is voor N5 interessant. Voor N6 geldt dat ook voor het schrijverschap van Blaman en de receptie van Eenzaam avontuur. Bij de receptie spelen morele opvattingen over homoseksualiteit een belangrijke rol.

Relevante bronnen voor docenten 

  dbnl.org | 'Anna Blaman en de moraal van het lezersdom' (in: Passionate, jaargang 5)
dbnl.org | Juryrapport van de Lucy C. en B.W. van der Hoogt-prijs
dbnl.org | Jaap Goedegebuure, 'Literaire erotiek na de dood van eros'
literatuurgeschiedenis.nl | 'Cynisch en landerig: de roman na de oorlog'
Leo Ross, 'Anna Blaman', in: Kritisch Literatuur Lexicon (1981)
dbnl.org | Victor van Vriesland, 'Onderzoek en vertoog 2'
dbnl.org | Ton Anbeek, 'Existentialisme in de Nederlandse literatuur: een absurd probleem?'

  

Geschreven door:

Monique Metzemaekers