Nederlands - 15 t/m 19 jaar

De garnalenpelster - Yerli, NilgünNiveau 2

De garnalenpelster

Auteur:Yerli, Nilgün
Jaar uitgave:2001
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam/Antwerpen
Aantal pagina's:215
Genre:autobiografisch proza, migrantenliteratuur
Tags:cultuurverschillen, moeder-dochterrelatie, multiculturele samenleving, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
In 2001 bekroond met de E. du Perronprijs.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 7 oktober 2017.

 

Over de auteur

Nilgün Yerli werd in 1969 geboren in Turkije. Ze emigreerde op tienjarige leeftijd met haar ouders naar Nederland, waar haar vader les ging geven aan migrantenkinderen uit Turkije. Nilgün Yerli is schrijfster en cabaretière. Ze schreef columns in diverse kranten, die in o.a. Turkse troel (2000) gebundeld werden. Vanaf 1992 trad ze met een vriendin op als het duo Turkish Delight. In 1999 debuteerde ze met een solovoorstelling onder de titel 'Wat zeg ik?' Ze had veel succes met haar roman De garnalenpelster (2001), die gebaseerd is op haar eigen leven. Nilgün Yerli woonde van 2006 tot 2009 in Turkije, maar keerde daarna terug naar Nederland. 'Ik heb Turkije gekregen bij mijn geboorte, maar ik heb voor Nederland gekozen,' zegt ze zelf. 

Inhoud

Toen Nilgün tien jaar was verhuisde ze naar Friesland. Daar was alles totaal anders dan in Turkije, waar ze vandaan komt. Als ze volwassen is, schrijft ze in een Turks vissersplaatsje over hoe dat was, opgroeien in een vreemd land met andere gewoontes.
Nilgüns moeder is haar grote steunpilaar, bij haar voelt ze zich veilig. De wijze lessen van haar moeder blijven Nilgün bij, ook na de dood van haar moeder.
Ze gaat wel nadenken over het huwelijk van haar ouders. Was het niet beter geweest als  haar moeder was gescheiden van haar gewelddadige man? 

Leesaanwijzingen

Nilgün Yerli vertelt haar levensverhaal in korte hoofdstukjes die niet moeilijk geschreven zijn. Heden en verleden wisselen elkaar af. Daar moet je dus even goed op letten, maar Yerli geeft altijd duidelijk aan over welke tijd het verhaal gaat. Misschien moet je ook even wennen aan de schuin gedrukte stukjes waarin Nilgün Yerli in haar fantasie met haar moeder praat. Laat je hierdoor niet afschrikken. Het boek geeft je een mooi beeld van hoe het is om als jong meisje naar een heel ander land te moeten verhuizen.

Om over na te denken

Is scheiden in bepaalde situaties beter dan bij elkaar blijven?
Vind jij het moeilijk om je van je ouders los te maken?
Nilgün staat tussen twee culturen. Herken je dat?
Welke verantwoordelijkheid heb je voor elkaar nu Nederland een multiculturele samenleving is?
Zijn vrienden belangrijker dan familie in je leven?

Waardering

'Ik vind het boek zielig, maar heel mooi. (…) Ik vind het heel erg knap van haar dat ze het zo ver heeft geschopt in haar leven, ondanks haar jeugd. Ik vind het een makkelijk verhaal om te lezen. Het was helemaal niet moeilijk geschreven en makkelijk te volgen.
Ik vond heel leuk dat ze haar schrijfstijl aanpaste aan haar leeftijd. Zoals ze denkt als ze bijvoorbeeld vijf is, schrijft ze ook en als ze dertig is past ze haar schrijfstijl ook aan. Zo krijg je een heel goed beeld van het verhaal.
Ik zou het anderen echt aanraden om te gaan lezen. Zo kun je je beter inleven in Turkse mensen die hier komen wonen en begrijp je ze ook beter. Niet alleen daarom raad ik het aan, gewoon lezen omdat het een hartstikke mooi boek is!'
Simone, H5, op: scholieren.com 

'Ik heb het boek met plezier gelezen en het heeft me meer aan het nadenken gezet over Turken in de Nederlandse samenleving. (…) Waar ik soms een beetje moe van werd was het constant refereren naar haar ouders en dan vooral naar haar moeder. Ze bleef een beetje vaag in het omschrijven van haar ouders. Wat het precies voor mensen waren weet ik ook niet door slechte achtergrondinformatie. Ze heeft blijkbaar heel veel geleerd van haar moeder.'
Anoniem, V6, op: scholieren.com

'De verhaallijn is soms erg moeilijk te volgen, het zijn hele korte hoofdstukken. Ook staat bijna elk hoofdstukje weer in een andere tijd, dat wil zeggen, ze gaan bijna allemaal dan weer over een ander deel van haar leven. Dit leidt soms tot grote verwarring omdat je dan niet meer weet in welk deel van haar leven je bepaalde gebeurtenissen moet plaatsen. (…) Uiteindelijk vind ik het dus geen geweldig boek maar ik vind het wel fantastisch dat Nilgün Yerli zich uit al die situaties toch zo goed heeft gered.'
Anoniem, V3, op: scholieren.com

Meer weten?

literatuurplein.nl | over De garnalenpelster
Wikipedia | over Nilgün Yerli

Geschreven door:

Monique Metzemaekers

Suggesties


De garnalenpelster - Yerli, NilgünNiveau 2

De garnalenpelster

Auteur:Yerli, Nilgün
Jaar uitgave:2001
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam/Antwerpen
Aantal pagina's:215
Genre:autobiografisch proza, migrantenliteratuur
Tags:cultuurverschillen, moeder-dochterrelatie, multiculturele samenleving, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
In 2001 bekroond met de E. du Perronprijs.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 7 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekYerli, Nilgün, De garnalenpelster
NummerN1/1
Niveau1
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusverteltechniek: tijd
Je leert

het tijdsverloop analyseren.

Opdracht

Tip: lees de opdracht voor je het boek gaat lezen.

A

Neem een gebeurtenis in gedachten die minimaal een jaar geleden heeft plaatsgevonden.

  1. Beschrijf de gebeurtenis kort, in ongeveer 10 zinnen, zoals je het aan een vriend(in) zou vertellen.
  2. Heb je de gebeurtenis in chronologische volgorde beschreven? Waarom (niet)?
  3. Wanneer je het verhaal in chronologische volgorde hebt beschreven, herschrijf het dan niet-chronologisch. Als je het verhaal niet-chronologisch hebt verteld, vertel het dan nu chronologisch.
  4. Wat is het effect als je het verhaal niet in chronologische volgorde vertelt? Kies uit:
    A Het maakt het verhaal spannender.
    B Het maakt het verhaal verrassender.
    C Het maakt het verhaal onnodig ingewikkeld.
    D Het maakt geen verschil.
    E Iets anders, namelijk …

B

Dit deel van de opdracht kun je tijdens het lezen maken.
Het tijdsverloop van De garnalenpelster is allesbehalve chronologisch. In gedachten kijkt Nilgün terug naar haar leven en beschrijft dat.

  1. Hoe oud is Nilgün ongeveer, denk je, wanneer ze haar terugblik schrijft? Waarom denk je dat?
  2. Noteer de 10 belangrijkste gebeurtenissen uit De garnalenpelster in de volgorde waarin ze in het boek voorkomen. 
  3. Geef daarna de chronologische volgorde aan door de gebeurtenissen te nummeren. Je geeft een 1 aan de gebeurtenis die het verst in het verleden ligt.
  4. Is je antwoord op vraag A4 hier ook van toepassing?

C

Stel je voor: je schrijft net als Nilgün Yerli een boek dat is gebaseerd op je eigen leven. Zou je er net als zij voor kiezen om het niet in chronologische volgorde te vertellen? Leg je antwoord uit. 

Gemaakt doorMonique Metzemaekers



BoekYerli, Nilgün, De garnalenpelster
NummerN1/2
Niveau1
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages
Je leert

reflecteren op de relaties tussen personages.

Opdracht

In De garnalenpelster komen veel personages voor. Je gaat bekijken wie voor Nilgün het belangrijkst zijn. Vervolgens breng je de personages en de relaties in kaart door het maken van een schema. Zo’n schema noem je een sociogram.

A

Wat vind je van Nilgün? Gebruik één of meer van de volgende woorden en leg uit (75 woorden): dapper/zoekend/trouw/aardig/wispelturig/vreemd.

B

Je gaat een sociogram maken.

  1. Bekijk bron 1, waarin wordt uitgelegd wat een sociogram is.
  2. Neem een vel A3-papier en zet Nilgüns naam in het midden.
  3. Maak op een apart blaadje een lijstje van de personen uit Nilgüns familie, vriendinnen/vrienden en partners die het belangrijkste voor haar zijn.
  4. Noteer de personen op het A3-papier en geef beknopt aan wat voor relatie Nilgün met hen heeft.

C

Je gaat nu drie relaties nader bekijken. Ben je het eens met de volgende uitspraken? Leg uit (per uitspraak 75 woorden):

  • Nilgüns vader is erg belangrijk voor haar.
  • Nilgüns vrienden zijn belangrijker voor haar dan haar familie.
  • Nilgün moet zich losmaken van haar moeder.
Gemaakt doorMonique Metzemaekers
Downloads




De garnalenpelster - Yerli, NilgünNiveau 2

De garnalenpelster

Auteur:Yerli, Nilgün
Jaar uitgave:2001
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam/Antwerpen
Aantal pagina's:215
Genre:autobiografisch proza, migrantenliteratuur
Tags:cultuurverschillen, moeder-dochterrelatie, multiculturele samenleving, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
In 2001 bekroond met de E. du Perronprijs.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 7 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekYerli, Nilgün, De garnalenpelster
NummerN2/1
Niveau2
Studielast2 à 3 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages
Je leert

reflecteren op de relatie tussen personages.

Opdracht

A

Nilgüns moeder is erg belangrijk voor haar. Beschrijf hun relatie (200 woorden).

B

In De garnalenpelster komen de volgende uitspraken van Nilgüns moeder voor:

'Weet je, geluk is de kunst om een mooi boeket te maken met de bloemen die je hebt, en die kunst beoefen ik elke dag.' (p. 43)
'Vrienden leiden je in een goede of slechte richting, als je niet sterk genoeg bent om zelf een richting te kiezen.' (p. 63)
'Zorg er altijd voor dat men van je houdt om wie je bent en niet om wat je bent.' (p. 136)
'Je moet pas een vraag stellen als je denkt het antwoord aan te kunnen, en anders niet.' (p. 142)
Mijn moeder had altijd gezegd dat de enige manier om met leed te leven het accepteren is. (p. 155) 

  1. Welke uitspraak vind je het mooist? Waarom?
  2. Kies drie uitspraken en leg bij elke uitspraak uit wat die voor Nilgün betekent.
  3. Zoek zelf een zesde uitspraak van Nilgüns moeder. Noteer die en leg je keuze uit; noteer ook de bladzijde waar de uitspraak staat. Waarom is deze uitspraak belangrijk voor Nilgün? 

C

'Ik moest een keer loskomen van mijn moeder, haar woorden zijn wel wijs, maar vaak blijven het maar woorden.' (p. 196)
Kies en vul aan (75 woorden):

  • Het lukt Nilgün om zich los te maken van haar moeder, want …
  • Nilgün blijft sterk verbonden met haar moeder, want …
  • Aan de ene kant lukt het Nilgün wel om zich los te maken van haar moeder, maar aan de andere kant niet, want …
Gemaakt doorMonique Metzemaekers



BoekYerli, Nilgün, De garnalenpelster
NummerN2/2
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusthematiek
Je leert

de thematiek van een literair werk te analyseren.

Opdracht

Nilgün moet erg wennen in Nederland, waar heel veel anders is dan in Turkije. Je gaat je verdiepen in de problemen die daardoor ontstaan.

A

Heb je weleens meegemaakt dat er een misverstand ontstond doordat mensen niet dezelfde culturele achtergrond hebben? Denk bijv. aan misverstanden op het gebied van taal, of door verschillende gewoontes. Leg je antwoord uit.

B

Wanneer Nilgün Yerli in Nederland komt, komt ze in een land waar alles anders is dan in haar moederland Turkije. Soms ontstaan daardoor problemen of misverstanden, maar het zet haar altijd ook aan het denken.
Vul het schema hieronder aan. Je legt bij ieder voorbeeld twee kanten uit: hoe is het in Nederland en hoe is het in Turkije. Daarna vul je Nilgüns reactie of mening in. Je geeft zelf ook twee andere voorbeelden.

voorbeeld               in Nederland          in Turkije                 mening/reactie van Nilgün 
taal       
geloof      
gezondheidszorg      
...       
...      
 

C

Wanneer Nilgün in Nederland aankomt, zegt ze: 'Ik denk best dat ik van dit land kan houden.' Later merkt ze op: 'Bitter was het vertrek uit Turkije, en bitter was het om in een land te komen dat je niet kent en waar je niet jezelf kunt zijn omdat Turken er zo’n negatief imago hadden.'
Is Nilgün inderdaad van Nederland gaan houden, zoals ze in het eerste citaat zegt? Leg je antwoord uit. Betrek daarbij je antwoorden bij B. (150 woorden)

Gemaakt doorMonique Metzemaekers




De garnalenpelster - Yerli, NilgünNiveau 2

De garnalenpelster

Auteur:Yerli, Nilgün
Jaar uitgave:2001
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam/Antwerpen
Aantal pagina's:215
Genre:autobiografisch proza, migrantenliteratuur
Tags:cultuurverschillen, moeder-dochterrelatie, multiculturele samenleving, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
In 2001 bekroond met de E. du Perronprijs.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 7 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekYerli, Nilgün, De garnalenpelster
NummerN3/1
Niveau3
Studielast3 slu
Werkvormindividueel of als tweetal
Focusverfilming
Je leert

de kern van het verhaal omzetten in beelden.

Opdracht

Deze opdracht is vooral leuk als je van tekenen houdt en/of je interesseert voor film.

De filmrechten van De garnalenpelster zijn in 2007 verkocht aan producent San Fu Maltha. Tot op heden is de film nog altijd niet uitgebracht.

A

Schrijf een zakelijke brief aan producent San Fu Maltha, waarin je hem ervan probeert te overtuigen dat de verfilming van De garnalenpelster er nu snel moet komen. Concentreer je eerst op de inhoud van de brief en pas later de vorm aan. Gebruik minstens vier verschillende argumenten om je standpunt te onderbouwen.

B

Je ondersteunt je brief met een voorstel voor de filmtrailer van De garnalenpelster. Je ontwerpt een scenario voor de trailer en tekent hier een storyboard van. Het storyboard bevat maximaal tien plaatjes. Denk goed na over welke tien fragmenten/beelden in de trailer thuishoren.
Er zijn verschillende programma’s waarmee je een mooi digitaal storyboard kunt maken, zoals storyboardthat.com. Je mag het storyboard ook zelf tekenen en een foto of scan toevoegen aan de e-mail.

C

Stuur je docent de overtuigende brief per mail toe. Voeg het storyboard toe als bijlage.

Gemaakt doorMonique Metzemaekers



BoekYerli, Nilgün, De garnalenpelster
NummerN3/2
Niveau3
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focusoordeel
Je leert

je oordeel geven over een literair werk.

Opdracht

A

  1. Onder het kopje Waardering op de leerlingpagina van De garnalenpelster vind je drie meningen van scholieren over het boek. Met wie ben jij het het meest eens? Leg uit. Ondersteun je mening met argumenten.
  2. Lees de recensies van Eildert Mulder en Margot Dijkgraaf (bron 1 en 2) en maak per recensie een lijstje waarin je de mening en de argumenten noteert.

B

Schrijf nu zelf een recensie (500 woorden) waarin je jouw mening over De garnalenpelster beargumenteert. Betrek daarin je uitwerking van de vragen onder A.

Bronnen
  1. trouw.nl | Eildert Mulder, 'Nooit meer zomaar garnalen' 
  2. nrc.nl | Margot Dijkgraaf, 'Grote gevoelens van verdriet'
Gemaakt doorMonique Metzemaekers




De garnalenpelster - Yerli, NilgünNiveau 2

De garnalenpelster

Auteur:Yerli, Nilgün
Jaar uitgave:2001
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam/Antwerpen
Aantal pagina's:215
Genre:autobiografisch proza, migrantenliteratuur
Tags:cultuurverschillen, moeder-dochterrelatie, multiculturele samenleving, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
In 2001 bekroond met de E. du Perronprijs.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 7 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
De garnalenpelster - Yerli, NilgünNiveau 2

De garnalenpelster

Auteur:Yerli, Nilgün
Jaar uitgave:2001
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam/Antwerpen
Aantal pagina's:215
Genre:autobiografisch proza, migrantenliteratuur
Tags:cultuurverschillen, moeder-dochterrelatie, multiculturele samenleving, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
In 2001 bekroond met de E. du Perronprijs.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 7 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
De garnalenpelster - Yerli, NilgünNiveau 2

De garnalenpelster

Auteur:Yerli, Nilgün
Jaar uitgave:2001
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam/Antwerpen
Aantal pagina's:215
Genre:autobiografisch proza, migrantenliteratuur
Tags:cultuurverschillen, moeder-dochterrelatie, multiculturele samenleving, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
In 2001 bekroond met de E. du Perronprijs.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 7 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
De garnalenpelster - Yerli, NilgünNiveau 2

De garnalenpelster

Auteur:Yerli, Nilgün
Jaar uitgave:2001
Uitgeverij:De Arbeiderspers
Plaats:Amsterdam/Antwerpen
Aantal pagina's:215
Genre:autobiografisch proza, migrantenliteratuur
Tags:cultuurverschillen, moeder-dochterrelatie, multiculturele samenleving, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
In 2001 bekroond met de E. du Perronprijs.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 7 oktober 2017.

 

Introductie

Nilgün Yerli werd in 1969 geboren in Turkije. Ze emigreerde op tienjarige leeftijd met haar ouders naar Nederland, waar haar vader les ging geven aan migrantenkinderen uit Turkije. Nilgün Yerli is schrijfster en cabaretière. Ze schreef columns in diverse kranten, die in o.a. Turkse troel (2000) gebundeld werden. Vanaf 1992 trad ze met een vriendin op als het duo Turkish Delight. In 1999 debuteerde ze met een solovoorstelling onder de titel 'Wat zeg ik?' Ze had veel succes met haar autobiografische roman De garnalenpelster (2001). Nilgün Yerli woonde van 2006 tot 2009 in Turkije, maar keerde daarna terug naar Nederland. 'Ik heb Turkije gekregen bij mijn geboorte, maar ik heb voor Nederland gekozen,' zegt ze zelf.

Inhoud

In een Turks vissersplaatsje schrijft Nilgün over haar leven. Ze kijkt terug naar haar leven in Turkije en het vertrek naar Nederland toen ze tien jaar was. In Nederland was alles anders en vaak verwarrend. Haar moeder is haar steunpilaar, bij haar voelt ze zich veilig. Haar wijze lessen steunen Nilgün, ook na de dood van haar moeder.
Wanneer Nilgün ouder wordt, gaat ze anders kijken naar het huwelijk van haar ouders. Haar vader verdient veel geld, maar geeft dat uit aan dure kleren voor zichzelf en aan zijn minnaressen. Hij slaat zijn vrouw. Toch blijft zijn vrouw bij hem. Had haar moeder niet weg moeten gaan? vraagt Nilgün zich af.
Haar moeder pelt garnalen om bij te verdienen. Het geld gaat naar haar oudste zoon die, waarschijnlijk door een valse beschuldiging, in een Turkse gevangenis zit.
Na de dood van haar moeder door een auto-ongeluk waarbij haar man zwaar gewond raakt, staat Nilgün er alleen voor. Haar vader hertrouwt en gaat terug naar Turkije. Nilgün zoekt liefde bij foute mannen, gaat in therapie en leert dat ze zich moet losmaken van haar moeder. Ze maakt haar opleiding af, bouwt een mooie carrière op en heeft veel steun aan haar vrienden.
Het boek sluit af met een foto en recepten van Nilgüns moeder.

Moeilijkheid

De garnalenpelster is niet te moeilijk voor de N2-lezer. Het verhaal wordt verteld in 93 korte hoofdstukjes, de zinnen zijn kort en het taalgebruik is eenvoudig. Voor de N1-lezer en de beginnende N2-lezer is het wel lastig dat Yerli haar verhaal niet chronologisch vertelt. Deze lezers moeten goed letten op de aanwijzingen over de tijd waarin de hoofdstukjes zich afspelen. Ook moeten deze lezers even weten dat Yerli in de cursieve stukjes fictieve dialogen met haar moeder voert. Voor leerlingen die zelf een migrantenachtergrond hebben en/of geïnteresseerd zijn in de problematiek van allochtone Nederlanders, is De garnalenpelster een aanrader. Voor de gevorderde N2- en de N3-lezer geven het huwelijk van Yerli’s ouders en haar relaties, met haar ouders en mannen, stof tot nadenken.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies 

Indicatoren 

Toelichting | complicerende factoren 

Algemene vereisten 

Bereidheid  De leerling moet bereid zijn een redelijk dik boek (215 pagina’s) te lezen. Ook moet je je willen verplaatsen in de problematiek van Nederlanders met een migrantenachtergrond.
  Interesses Enige interesse in de problematiek van allochtone Nederlanders is een voorwaarde. Het boek is een aanrader voor leerlingen die graag waargebeurde verhalen lezen.  Omdat de moeder-dochterrelatie een belangrijk thema is, zal De garnalenpelster meisjes meer aanspreken dan jongens. 
  Algemene kennis Geen bijzondere voorkennis vereist.
  Specifieke literaire en culturele kennis Geen bijzondere voorkennis vereist.

Vertrouwdheid met literaire stijl

Vocabulaire Geen probleem.
  Zinsconstructies Geen probleem.
  Stijl Yerli wisselt dialogen af met gedetailleerde beschrijving. Geen probleem.  

Vertrouwdheid met literaire personages

Karakters Nilgün is de hoofdpersoon, ook haar ouders zijn belangrijke personages. Deze personages zie je door Nilgüns ogen. De lezer krijgt dus een subjectief beeld. Dat is interessant voor de N3-lezer.
  Aantal karakters Er zijn veel personages die even in het verhaal voorkomen en verder niet worden uitgewerkt. Voor de N1-lezer is het lastig deze personages op een rij te houden. Het kan zijn dat de N3-lezer hier verdieping mist.
  Ontwikkeling van en verhouding tussen de karakters Naarmate Nilgün ouder wordt, gaat ze haar ouders en hun huwelijk anders zien. Had haar moeder niet beter kunnen scheiden in plaats van bij haar ontrouwe en gewelddadige echtgenoot te blijven? Haar moeder blijft ook na haar dood Nilgüns steunpilaar. Nilgün zoekt haar in de relaties met mannen tot ze zich realiseert dat ze zich van haar moeder moet losmaken. De relatie met haar vader is moeizaam. Na de dood van Nilgüns moeder hertrouwt hij en gaat terug naar Turkije. Daarna heeft ze nauwelijks contact met hem.

Vertrouwdheid met literaire procedés

Spanning Er zijn nogal wat heftige gebeurtenissen in het leven van Nilgün. De spanning hangt dan ook samen met de vraag of ze zich zal redden. Of het haar zal lukken een partner te vinden en een carrière op te bouwen. Deze vragen zijn voldoende boeiend voor de N1/N2/N3-lezer.
  Chronologie Het verhaal wordt niet chronologisch verteld. Vanuit het verhaalheden, waarin Yerli in een vissersplaatsje in Turkije haar boek schrijft, kijkt de schrijfster terug op belangrijke periodes in haar leven. Associaties brengen haar naar gebeurtenissen in het verleden. Ook zijn er vooruitwijzingen. Het laatste hoofdstuk speelt zich weer af in het vissersplaatsje in Turkije. 
  Verhaallijn(en) Er zijn verschillende verhaallijnen in het verleden. Yerli vertelt over de vijfjarige Nilgün in Turkije, over de tienjarige die moet wennen in Nederland en over Nilgüns leven na de dood van haar moeder. De laatste hoofdstukken, over relaties met mannen en haar werk, naderen steeds meer het heden. Het eerste en het laatste hoofdstuk over het schrijven van De garnalenpelster spelen zich in het verhaalheden af. Voor de N1-lezer en beginnende N2-lezer kan het lastig zijn om de lijnen uit elkaar te houden. Ook moeten deze lezers even weten dat Nilgün in de cursief gedrukte teksten een fictief gesprek met haar moeder voert.
  Perspectief Yerli vertelt haar levensverhaal in ik-perspectief. 'Ik heb mijn verleden opgegraven,' zegt ze in het laatste hoofdstuk.
  Betekenis De garnalenpelster geeft een beeld van culturele verschillen tussen Nederland en Turkije. Het laat zien hoe moeilijk het is om je te redden in Nederland als je uit een andere cultuur komt. Dat alles geeft de N1/N2/N3-lezer stof tot nadenken. Dat geldt ook voor de uitspraken van Nilgüns moeder over het leven en haar keuze om bij haar man te blijven. Voor de N3-lezer is het ook interessant om na te denken over het perspectief.

Geraadpleegde literatuur

  nrc.nl | Herman Vuijsje, 'De ideale allochtone schoondochter'
nrc.nl | Margot Dijkgraaf, 'Grote gevoelens van verdriet'
trouw.nl | Eildert Mulder, 'Nooit meer zomaar garnalen'

 

Geschreven door:

Monique Metzemaekers