Nederlands - 12 t/m 15 jaar

Oorlogswinter - Terlouw, JanNiveau 1

Oorlogswinter

Auteur:Terlouw, Jan
Jaar uitgave:1972
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:169
Genre:oorlogsroman
Tags:familie, verraad, verzet
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.
Bekroond met een Gouden Griffel.
In 2008 verfilmd.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Over de auteur

Jan Terlouw wil je met zijn boeken laten nadenken over de maatschappij. Zijn boodschap verpakt hij altijd in een spannend verhaal. Andere bekende boeken van hem zijn Koning van Katoren en Oosterschelde, windkracht 10. Jan Terlouw heeft ook jaren in de Tweede Kamer gezeten voor de politieke partij D66.

Inhoud

Het is de winter van 1944. Ruim vier jaar duurt de oorlog al en nog steeds lijkt het einde niet in zicht. De 16-jarige Michiel is blij als hij eindelijk eens iets kan doen. Via zijn buurjongen raakt hij betrokken bij het verzet. Hij gaat zorgen voor een gewonde Engelse piloot die in het bos verstopt zit. De vraag is hoe lang Michiel dat vol kan houden zonder dat iemand het merkt. Hulp vragen is gevaarlijk, want Michiel weet niet zeker wie zijn vrienden en wie zijn vijanden zijn.

Leesaanwijzingen

In dit boek bekijk je alles door de ogen van Michiel. Net als hij weet je niet zeker welke personages wel en niet te vertrouwen zijn.

Om over na te denken

Wie kun jij werkelijk vertrouwen als het erop aan komt? Hoe bepaal jij wat goed en wat fout is? Kom jij wel eens in verzet tegen onrecht? Heb jij je mening over iemand wel eens moeten herzien? Waardoor kwam dat?

Waardering

'Dit is een lekker spannend, makkelijk leesbaar boek, waar je ook nog wat van op kunt steken: Wie is wel en wie is niet te vertrouwen?'
Mearten, op: Scholieren.com

'Het boek zette me wel aan het denken, stel je voor dat ik zo iemand als Michiel zou zijn in zo'n gevaarlijke tijd.'
Smoke, op: Scholieren.com

'Op sommige momenten vond ik het een beetje langdradig worden en dat vind ik wel een minpuntje.'
Jesse, 1 havo, op: Scholieren.com 

Meer weten?

Leesplein.nl | de schrijverspagina van Jan Terlouw op Leesplein
Youtube.com | de filmtrailer van Oorlogswinter

Geschreven door:

Bea Ros

Suggesties


Oorlogswinter - Terlouw, JanNiveau 1

Oorlogswinter

Auteur:Terlouw, Jan
Jaar uitgave:1972
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:169
Genre:oorlogsroman
Tags:familie, verraad, verzet
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.
Bekroond met een Gouden Griffel.
In 2008 verfilmd.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekTerlouw, Jan, Oorlogswinter
NummerOpdracht N1
Niveau1
Studielast2 slu
Werkvormindividueel of tweetal
Focusonderwerp
Je leert

nadenken over de vraag wat je kunt leren door een boek.

Opdracht

In deze opdracht ga je je verdiepen in een van de onderwerpen van je boek: de Tweede Wereldoorlog. 

A

  1. Bedenk samen tien vragen over de Tweede Wereldoorlog. Je kunt de 5w+h-vragen (wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe) als hulpmiddel gebruiken. 
  2. Verdeel de bronnen. Een van jullie neemt bron 1 en 2, de andere 3 en 4. Zoek in de bronnen naar antwoorden op de tien vragen die jullie hebben gemaakt. 
    Let op: je hoeft de bronnen niet helemaal te lezen. Lees zoekend om de antwoorden op je vragen te vinden. 
  3. Vergelijk per vraag de antwoorden die jullie hebben gevonden. Formuleer samen één definitief antwoord op alle vragen.

B

  1. Probeer de antwoorden op jullie vragen in Oorlogswinter te vinden. Geeft Oorlogswinter op alle vragen een antwoord? Hoe komt dat?
  2. Wat heb jij geleerd door het lezen van Oorlogswinter? Noteer drie dingen.
  3. Wat vind jij belangrijker: feitenkennis over de Tweede Wereldoorlog of kunnen invoelen 'hoe het was'? Of vind je het allebei belangrijk? Leg je antwoord uit in ongeveer 50 woorden.
(Literaire)theorie

Onderwerp en thema Een onderwerp is niet hetzelfde als een thema. Een onderwerp bevindt zich in de oppervlakte van het verhaal. Onderwerpen zijn vaak concreet, bijvoorbeeld de Tweede Wereldoorlog, school, ontvoering etc. Een thema is wat abstracter en zit in een diepere laag van het verhaal verstopt. Thema's worden vaak niet expliciet benoemd; je moet zelf een beetje puzzelen. Voorbeelden van thema's zijn: eenzaamheid, rouw, schuld.

Bronnen
  1. 'De Tweede Wereldoorlog. Bezetting en bevrijding', op: Entoen.nu
  2. 'Hongerwinter', op: Wikipedia.org
  3. 'Tweede Wereldoorlog', op: Wikikids.nl
  4. 'Nederlands verzet in de Tweede Wereldoorlog', op: Wikipedia.nl
Gemaakt doorMarlies Schouwstra, naar een idee van Gea Veenstra




Oorlogswinter - Terlouw, JanNiveau 1

Oorlogswinter

Auteur:Terlouw, Jan
Jaar uitgave:1972
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:169
Genre:oorlogsroman
Tags:familie, verraad, verzet
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.
Bekroond met een Gouden Griffel.
In 2008 verfilmd.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekTerlouw, Jan, Oorlogswinter
NummerOpdracht N2
Niveau2
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages: ontwikkeling
Je leert

de ontwikkeling van een personage in kaart brengen.

Opdracht

Alle verhalen zijn anders, maar als je goed kijkt, zie je dat dat veel verhalen op dezelfde manier in elkaar zitten. Vaak vindt er een heftige gebeurtenis plaats, waardoor de personages gedwongen worden keuzes te maken en te laten zien wat ze waard zijn. In deze opdracht ga je in kaart brengen hoe Michiel uit Oorlogswinter reageert op de omstandigheden.

Lees de (Literaire) theorie hieronder. 

  1. Beschrijf de beginsituatie in ongeveer 100 woorden.
  2. Beschrijf de eerste verstoring in ongeveer 100 woorden.
  3. Beschrijf de ontwikkeling die Michiel doormaakt vanaf de eerste verstoring.
  4. In Oorlogswinter komt nóg een belangrijke verstoring of, zo je wilt, nog meer verstoringen voor. Noteer een of meer andere verstoringen
  5. Vind jij dat er aan het einde van Oorlogswinter sprake is van een oplossing of een (voorlopig) nieuw evenwicht?
    Leg je antwoord uit in ongeveer 100 worden.
(Literaire)theorie

Veel verhalen hebben de volgende structuur:
evenwicht - verstoring - ontwikkeling - oplossing of nieuw evenwicht

Een korte toelichting:
1 Eerst is er evenwicht, een beginsituatie waarin alles nog 'normaal' is.
2 Dan komt er een verstoring: de beginsituatie verandert (vaak ingrijpend) en er ontstaat een andere, nieuwe situatie.
3 Door die verstoring moet de hoofdpersoon in actie komen; daardoor maakt zij/hij een ontwikkeling door (zij/hij verandert).
4 Ten slotte komt er een (voorlopige) oplossing of een nieuw evenwicht.

Gemaakt doorMarlies Schouwstra




Oorlogswinter - Terlouw, JanNiveau 1

Oorlogswinter

Auteur:Terlouw, Jan
Jaar uitgave:1972
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:169
Genre:oorlogsroman
Tags:familie, verraad, verzet
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.
Bekroond met een Gouden Griffel.
In 2008 verfilmd.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Oorlogswinter - Terlouw, JanNiveau 1

Oorlogswinter

Auteur:Terlouw, Jan
Jaar uitgave:1972
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:169
Genre:oorlogsroman
Tags:familie, verraad, verzet
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.
Bekroond met een Gouden Griffel.
In 2008 verfilmd.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Oorlogswinter - Terlouw, JanNiveau 1

Oorlogswinter

Auteur:Terlouw, Jan
Jaar uitgave:1972
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:169
Genre:oorlogsroman
Tags:familie, verraad, verzet
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.
Bekroond met een Gouden Griffel.
In 2008 verfilmd.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Oorlogswinter - Terlouw, JanNiveau 1

Oorlogswinter

Auteur:Terlouw, Jan
Jaar uitgave:1972
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:169
Genre:oorlogsroman
Tags:familie, verraad, verzet
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.
Bekroond met een Gouden Griffel.
In 2008 verfilmd.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Oorlogswinter - Terlouw, JanNiveau 1

Oorlogswinter

Auteur:Terlouw, Jan
Jaar uitgave:1972
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:169
Genre:oorlogsroman
Tags:familie, verraad, verzet
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.
Bekroond met een Gouden Griffel.
In 2008 verfilmd.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Introductie

Jan Terlouw (1931) schrijft spannende, humoristische boeken die lezers doen nadenken over de maatschappij: 'Ik snijd problemen voor hen aan, bied weliswaar geen oplossingen, maar hoop wel zaken ter discussie te stellen. Ik denk dat ze daar wat aan hebben.' Terlouws boeken zijn in ongeveer twintig talen vertaald. Hij won talloze prijzen, waaronder twee jaar achter elkaar de Gouden Griffel (Koning van Katoren, 1972 en Oorlogswinter, 1973).

Inhoud

De 15-jarige Michiel van Beusekom maakt in 1944 en 1945 de verschrikkelijke hongerwinter mee. Door toeval raakt hij betrokken bij het verzet: hij komt erachter dat zijn gevangengenomen buurjongen een gewonde Engelse piloot heeft verstopt in de bossen. Te midden van alle gevaar blijft Michiel de piloot verzorgen. Dat is moeilijk, omdat hij niet om hulp kan vragen: nooit is zeker wie vriend en wie vijand is.

Moeilijkheid

Instapniveaulezers worden uitgedaagd bij het lezen van dit boek, want ze moeten zich inleven in een 15-jarige jongen die in een heel andere tijd leeft en met heel andere problemen te maken krijgt dan zij zelf. Het sterk verouderde taalgebruik zal instapniveaulezers kunnen ontmoedigen, net als de vele open plekken in het verhaal. Aan de andere kant zullen zij, net als N1- en N2-lezers, genieten van de vele spannende gebeurtenissen. N1-lezers leven mee met de hoofdpersoon en richten zich op de verschrikkingen van de oorlog, waaronder geweld, verzet, moord en honger. N2-lezers worden daarnaast aan het denken gezet over thema's als vertrouwen en moreel plichtsbesef: zou jij in het verzet gaan in tijden van oorlog?

Didactische en letterkundige analyse

Voor een volledige didactische en letterkundige analyse klik je hier.

Geschreven door:

Frits Dijkstra