Nederlands - 12 t/m 15 jaar

Ontsnapt aan de Taliban - Boesberg, AndréNiveau 1

Ontsnapt aan de Taliban

Auteur:Boesberg, André
Jaar uitgave:2007
Uitgeverij:Lannoo
Plaats:Tielt/Arnhem
Aantal pagina's:208
Genre:sociaal/politiek verhaal
Tags:Afghanistan, gezin, vluchtelingen, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek, uitsluitend te leen bij de bibliotheek.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Over de auteur

André Boesberg (1949) voelt zich betrokken bij wereldproblemen. Hij kiest in zijn jeugdromans partij voor mensen die onderdrukt worden. In De duivelskolk zijn dat arbeiders in de negentiende eeuw, die weinig rechten hebben. Tunnelkoorts is een verhaal over de Eerste Wereldoorlog.

Inhoud

De situatie in Afghanistan is ondraaglijk. Dagelijks worden mensen op straat afgeslacht om de meest onzinnige redenen. Vrouwen worden onderdrukt en mogen niet naar school. In die omstandigheden leeft Sohail met zijn familie.
Op een dag doet de Taliban een inval in hun huis. Alleen zijn zus is thuis. Het blijkt dat de Taliban hun vader verdenkt van ondergrondse werkzaamheden. De Taliban dreigt de hele familie uit te moorden als vader zich niet binnen twee dagen heeft gemeld.
Sohail moet met zijn familie vluchten maar waar naartoe?
[flaptekst]

Leesaanwijzingen

Het boek begint spannend en heftig met een executie in een voetbalstadion. Als je het begin heel naar vindt en het boek liever weg wilt leggen, loont het toch de moeite om verder te lezen. Ontsnapt aan de Taliban is een waargebeurd verhaal en je krijgt veel informatie over hoe mensen in Afghanistan leven.
Het verhaal wordt niet in de chronologische volgorde verteld. Dit kan lastig zijn als je nog niet zo heel veel leeservaring hebt. 

Om over na te denken

Mensen in Afghanistan leefden in angst en kenden geen vrijheid. Het is moeilijk om je hiertegen te verzetten, want als jij iets verkeerd doet, pakken ze je familie. Stel dat jij Sohail was, zou jij je tegen de Taliban durven verzetten? Vind jij het slim of juist niet om je tegen de machthebbers te verzetten? En hoe zou jij je voelen als je alles achter moet laten? 

Waardering

'André Boesberg beschrijft de vlucht van Sohail alsof je bij hem bent. Je voelt hoe hij door het zand kruipt, het stof tot in zijn poriën doordringt, en de zweetdruppels over zijn rug glijden.'
Pietje, 4 vmbo, op: Scholieren.com

'Het is erg om te lezen hoe een gezin, of eigenlijk een heel land, in onrust kan zijn door één organisatie. Het is nog erger doordat je weet dat het een waargebeurd verhaal is. Ik vond het een goed boek, een echte aanrader!'
Joran, 3 vwo, op: Scholieren.com 

'Dit boek is zeker spannend opgebouwd, want elke keer doet Sohail iets wat niet mag van de Taliban, en daardoor is het telkens spannend of hij opgepakt wordt. In de laatste hoofdstukken van het boek, wordt het helemaal spannend, omdat ze dan gaan vluchten met de Taliban achter hen aan.'
Bjorn, 3 vmbo, op: Scholieren.com

Meer weten?

Leesplein.nl | de schrijverspagina van André Boesberg op Leesplein

Geschreven door:

Wilma van der Pennen

Suggesties


Ontsnapt aan de Taliban - Boesberg, AndréNiveau 1

Ontsnapt aan de Taliban

Auteur:Boesberg, André
Jaar uitgave:2007
Uitgeverij:Lannoo
Plaats:Tielt/Arnhem
Aantal pagina's:208
Genre:sociaal/politiek verhaal
Tags:Afghanistan, gezin, vluchtelingen, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek, uitsluitend te leen bij de bibliotheek.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekBoesberg, André, Ontsnapt aan de Taliban
NummerOpdracht N1
Niveau1
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focuskwesties: vriendschap
Je leert

de vriendschap van de hoofdpersoon beoordelen.

Opdracht

A

  1. Wat vind jij belangrijk aan een vriendschap? Noteer drie dingen.
  2. Vind jij jezelf een goede vriend(in)? Leg je antwoord uit.

B

  1. Sohail en Obeid zijn vrienden. Noteer drie verschillen tussen hen.
  2. Sohail heeft als bijnaam ‘het horloge van de klas’. Verzin een passende bijnaam voor Obeid en licht je antwoord toe. 
  3. Sohail en Obeid hebben allebei dezelfde droom. Omschrijf deze droom.
  4. Is deze droom (zie antwoord op vraag 3) typerend voor kinderen uit Afghanistan, denk je? Leg je antwoord uit.
  5. Geef Sohail een cijfer voor zijn vriendschap met Obeid en leg je antwoord uit.
    Geef een cijfer tussen 1 en 10.
    1 = Deze vriend is helemaal geen vriend, eerder een vijand.
    10 = Dit is de allerbeste vriend die je maar kunt hebben.

C

Sohail ontvlucht met zijn moeder en zijn zus Afghanistan. Obeid en zijn familie blijven achter in Afghanistan. Schrijf namens Sohail een brief aan Obeid. Hoe gaat het met hem? Zou Obeid ook moeten vluchten? Waarom wel / niet? Gebruik voor je brief ongeveer 100 woorden.

Gemaakt doorEsther Burger




Ontsnapt aan de Taliban - Boesberg, AndréNiveau 1

Ontsnapt aan de Taliban

Auteur:Boesberg, André
Jaar uitgave:2007
Uitgeverij:Lannoo
Plaats:Tielt/Arnhem
Aantal pagina's:208
Genre:sociaal/politiek verhaal
Tags:Afghanistan, gezin, vluchtelingen, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek, uitsluitend te leen bij de bibliotheek.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekBoesberg, André, Ontsnapt aan de Taliban
NummerOpdracht N2
Niveau2
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focusculturele verschillen
Je leert

je inleven in iemand die leeft in een andere cultuur.

Opdracht

A

  1. Stel je voor: de overheid in Nederland verbiedt een aantal zaken.
    Welke vijf dingen mogen zij van jou absoluut niet verbieden?
  2. Sinds de Taliban aan de macht zijn, zijn er veel dingen verboden. In het boek wordt dan ook gezegd dat de Taliban Afghanistan terug hebben gebracht naar de middeleeuwen. Neem onderstaande lijst over en vul minimaal vijf dingen aan.

    Verboden door de Taliban:
    - lippenstift
    - (westerse) muziek
    - ...
    - ...
    - ...

  3. Noteer drie dingen van de lijst die passen bij de uitspraak ‘De Taliban hebben Afghanistan teruggebracht naar de middeleeuwen’ en leg je antwoord uit.
  4. Obeid vraagt aan Sohail: ‘Wat zou jij doen als je de baas zou zijn in dit land?’ Door de dreiging van de Taliban in het stadion kan Sohail deze vraag niet beantwoorden. Beantwoord namens Sohail deze vraag in circa vijftig woorden.

B

Lees de bronnen en neem het schema over.
Hoe is de situatie in Afghanistan veranderd ten opzichte van de tijd waarin het verhaal zich afspeelt?  

Schema

Overeenkomsten tussen boek en bronnen Verschillen tussen boek en bronnen
1 1
2 2
3 3

 

C

In het nawoord geeft Sohail aan dat hij op een dag terug zal gaan naar Afghanistan. Kun je dat begrijpen? Leg je antwoord uit. Gebruik hiervoor je antwoorden op de vorige vragen. 

Bronnen
  1. 'Opiumhandel groeit explosief door oprukken Taliban', in Algemeen Dagblad, 8 augustus 2016, op: ad.nl
  2. 'Taliban boeken terreinwinst in Afghanistan', in: Algemeen Dagblad, 21 augustus 2016, op: ad.nl
Gemaakt doorEsther Burger




Ontsnapt aan de Taliban - Boesberg, AndréNiveau 1

Ontsnapt aan de Taliban

Auteur:Boesberg, André
Jaar uitgave:2007
Uitgeverij:Lannoo
Plaats:Tielt/Arnhem
Aantal pagina's:208
Genre:sociaal/politiek verhaal
Tags:Afghanistan, gezin, vluchtelingen, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek, uitsluitend te leen bij de bibliotheek.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Ontsnapt aan de Taliban - Boesberg, AndréNiveau 1

Ontsnapt aan de Taliban

Auteur:Boesberg, André
Jaar uitgave:2007
Uitgeverij:Lannoo
Plaats:Tielt/Arnhem
Aantal pagina's:208
Genre:sociaal/politiek verhaal
Tags:Afghanistan, gezin, vluchtelingen, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek, uitsluitend te leen bij de bibliotheek.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Ontsnapt aan de Taliban - Boesberg, AndréNiveau 1

Ontsnapt aan de Taliban

Auteur:Boesberg, André
Jaar uitgave:2007
Uitgeverij:Lannoo
Plaats:Tielt/Arnhem
Aantal pagina's:208
Genre:sociaal/politiek verhaal
Tags:Afghanistan, gezin, vluchtelingen, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek, uitsluitend te leen bij de bibliotheek.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Ontsnapt aan de Taliban - Boesberg, AndréNiveau 1

Ontsnapt aan de Taliban

Auteur:Boesberg, André
Jaar uitgave:2007
Uitgeverij:Lannoo
Plaats:Tielt/Arnhem
Aantal pagina's:208
Genre:sociaal/politiek verhaal
Tags:Afghanistan, gezin, vluchtelingen, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek, uitsluitend te leen bij de bibliotheek.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Ontsnapt aan de Taliban - Boesberg, AndréNiveau 1

Ontsnapt aan de Taliban

Auteur:Boesberg, André
Jaar uitgave:2007
Uitgeverij:Lannoo
Plaats:Tielt/Arnhem
Aantal pagina's:208
Genre:sociaal/politiek verhaal
Tags:Afghanistan, gezin, vluchtelingen, waargebeurd
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek, uitsluitend te leen bij de bibliotheek.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 3 oktober 2017.

 

Introductie

André Boesberg is naast schrijver ook docent Nederlands. Hij haalt zijn inspiratie uit gesprekken met zijn eigen kinderen of met leerlingen van zijn school. Hij voelt zich betrokken bij wereldproblemen. In zijn jeugdromans kiest hij partij voor mensen die onderdrukt worden. In De duivelskolk zijn dat arbeiders in de negentiende eeuw, die weinig rechten hebben. Tunnelkoorts is een verhaal over de Eerste Wereldoorlog.

Inhoud

De Taliban zijn aan de macht in Afghanistan en de voor ons rare regels en onvoorspelbare reacties zorgen voor een constante dreiging. Zo mogen meisjes niet naar school, moet de tulband van de mannen recht zitten en moet de baard lang genoeg zijn.
Volgens Sohail heeft de Taliban Afghanistan teruggebracht naar de middeleeuwen. Elke dag trekken Sohail en Obeid met elkaar op. Door Obeid komt Sohail erachter dat zijn vader en moeder in het verzet zitten. Maar het wordt voor de familie steeds gevaarlijker om in Afghanistan te blijven aangezien de Taliban vermoeden dat zij in het verzet zitten. Zodoende vluchten Sohail, zijn moeder en zijn zus, al weten ze nog niet waar hun reis zal eindigen.

Moeilijkheid

Het boek begint spannend en heftig met een executie in een voetbalstadion. Dit zorgt ervoor dat de lezer door wil lezen of afhaakt vanwege de gruwel.
De opbouw van het boek is niet chronologisch. Dit kan voor beginnende lezers lastig zijn. Voor gevorderde lezers is dit niet een al te moeilijk boek aangezien de tijdsprongen tussen de hoofdstukken duidelijk wordt aangegeven.
De spanning zakt soms weg waardoor lezers kunnen afhaken.

Dit boek is geschikt voor brugklasleerlingen en leerlingen uit 2 vmbo/havo/vwo. Ook 3 vmbo kan met dit boek uit de voeten.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten Bereidheid De 208 pagina’s zijn prima voor N1- en N2-lezers. Van een N1-lezer vraagt het boek geen al te grote bereidheid, want het verhaal begint meteen heftig met een executie in het voetbalstadion.
Wat voor sommige lezers lastig kan zijn, is dat de beschreven wereld anders is dan de leefwereld van Nederlandse jongeren.
  Uitgave Ruime bladspiegel; dit is fijn voor lezers met instapniveau. De jongen met de vlieger op de kaft staat symbool voor vrijheid. Dit is de vrijheid waar de personages naar verlangen.
  Interesses

De lezer moet geïnteresseerd zijn in andere culturen en moet nieuwsgierig zijn naar het levensverhaal van iemand die zijn vaderland ontvlucht. Ook heel geschikt voor lezers die houden van waargebeurde verhalen.

  Algemene kennis Het verhaal is gebaseerd op een waargebeurd verhaal, namelijk op het leven van Sohail Wahedi. Lezers die iets van de situatie in Afghanistan en van de Taliban weten, zijn in het voordeel. Zij zullen het boek iets beter begrijpen, maar voorkennis is niet per se nodig aangezien de situatie in het boek wordt uitgelegd. 
  Specifieke literaire en culturele kennis Niet vereist.
Vertrouwdheid met literaire stijl Vocabulaire

Het vocabulaire in het boek is eenvoudig en vormt geen problemen voor lezers op instapniveau en N1-lezers. Begrippen uit de Afghaanse cultuur worden in de tekst toegelicht.  

  Zinsconstructies

Over het algemeen redelijk korte zinnen, die eenvoudig in elkaar zitten. Geen probleem. 

  Stijl

De dialogen en monologen zijn duidelijk. Gedachten en gevoelens worden soms uitvoerig geschreven. Dit kan voor minder ervaren lezers onprettig zijn. Wanneer de hoofdpersoon droomt, een brief leest, de stem van zijn opa, vader of moeder hoort of wanneer hij erg in gedachten is, wordt dit cursief weergegeven. Dit verstoort het verhaal overigens niet. 

Vertrouwdheid met literaire personages Karakters De hoofdpersoon is Sohail. De belangrijkste bijfiguur is zijn vriend Obeid. Ook zijn vader, moeder en zus spelen een belangrijke rol. 
  Aantal karakters

Het aantal karakters levert voor geen van de niveaus problemen op.
Afgezien van de hierboven genoemde personages spelen enkele andere personages een bijrol.

  Ontwikkeling van en verhouding tussen de karakters

Sohail en Obeid zijn vrienden. Ze verschillen van karakter. Sohail is enigszins naïef in vergelijking met zijn beste vriend Obeid die aanzienlijk meer durft. Naarmate het verhaal vordert, wordt Sohail meer met de werkelijkheid geconfronteerd. Zo ontdekt hij onder andere wat zijn familieleden in het verzet doen.
In het eerste deel staat de vriendschap tussen Sohail en Obeid centraal. Deze vriendschap ontwikkelt zich niet.
In het tweede deel vlucht de familie het land uit. Sohail verandert dan van een jongetje tot de man van het gezin.
Beginnende lezers zullen zich vooral richten op de verhouding tussen Sohail en Obeid en tussen Sohail en zijn familie. De N1-lezer snapt de ontwikkeling van Sohail en de N2-lezer zal ontdekken of Sohail op Obeid gaat lijken. 

Vertrouwdheid met literaire procedés Spanning

De spanning zit met name in het gevaar en vooral de onvoorspelbaarheid van de Taliban. Obeid verhoogt de spanning door bijvoorbeeld situaties vast te leggen met zijn fototoestel, iets wat verboden is.
In het eerste deel van het boek gebeurt aanzienlijk meer dan in het tweede deel. Het zou kunnen dat de N1-lezer afhaakt in deel 2, omdat er te weinig actie plaatsvindt.
N2-lezers zijn meer gericht op de psychologische spanning die door het hele boek heenloopt. Zij zullen zich afvragen wat er met zowel Sohail als Obeid gebeurt.

  Structuur

Het verhaal is verdeeld in zeven hoofdstukken die verschillen van lengte. Sommige hoofdstukken zijn voor N1-lezers te lang, dit kan belemmerend zijn, maar er zijn in de hoofdstukken genoeg witregels.
Het verhaal kun je in twee delen verdelen: in het eerste deel wordt beschreven hoe de leefsituatie in Afghanistan was. In het tweede deel wordt de vlucht van Sohail en zijn familie vanuit Afghanistan naar Nederland beschreven.
In het nawoord wordt kort de situatie na de vlucht geschetst. 

  Chronologie

Het verhaal is niet in chronologische volgorde verteld, maar de hoofdstuktitels geven duidelijk aan of het verhaal in het heden of in het verleden speelt. Tussen de hoofdstukken zitten tijdsprongen, maar binnen de hoofdstukken niet. Dit kan problemen opleveren voor lezers op instapniveau.
In het nawoord lees je kort hoe het de hoofdpersoon is vergaan en wat hij van de overige personages weet. Daardoor heeft het verhaal min of meer een gesloten einde, iets wat lezers op instapniveau en N1-lezers prettig vinden. 

  Verhaallijn(en)

De belangrijkste verhaallijn beschrijft de situatie van Sohails gezin in Afghanistan en het verloop van de vlucht. De moeilijke omstandigheden waarin zij verkeren worden duidelijk weergegeven. Ook de reden van hun vlucht komt goed naar voren.
Geen probleem.

  Perspectief Ik-perspectief vanuit Sohail. Het perspectief levert voor geen enkel niveau problemen op. 
  Betekenis

Dit verhaal is gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Op deze manier wordt fictie met non-fictie aan elkaar verbonden. Voor alle lezers kan dit boek een eyeopener zijn over de reden waarom mensen hun land ontvluchten. Het is dan ook voor elke lezer een leerzaam boek.
Lezers op instapniveau lezen het boek waarschijnlijk als een redelijk spannend verhaal.
N1-lezers kunnen zich inleven in mensen die onder andere omstandigheden leven. Zij zullen beseffen hoe fijn het is om hier in Nederland te wonen.
N2-lezers zullen reflecteren op de gebeurtenissen in Afghanistan. De vluchtelingencrisis krijgt voor hen meer een betekenis.

 

Geschreven door:

Esther Burger